Новости за 25.07.2025

د ایران د باندنیو چارو وزارت مرستیال، کاظم غریب‌آبادي، د جمعې په ورځ له استانبول څخه خبر ورکړی چې تهران له اروپايي اړخونو سره د ایران د اتومي دوسیې په اړه د "سلا مشورو په دوام" باندې توافق کړی دی. هغه په یوه پیغام کې چې په ایکسپاڼه (پخوانی ټویټر) کې یې خپور کړی، لیکلي: «موږ د دوی د وروستي تیریګر جنګ په اړه د هغوی پر دریځونو کلکه نیوکه وکړه، او خپل اصولي دریځونه مو، په ځانګړې توګه د 'سنپ‌بک' په نوم د میکانیزم په اړه، واضح کړل.» تر دې مخکې ځینو خبري آژانسونو راپور ورکړی و چې د استانبول خبرې ښايي پر ایران د بندیزونو پر بیا وضع کولو متمرکزې وي. Читать дальше...

د تهران د پراخو تولیداتو د اتحادیې رئیس ایرج رهبر، وایي چې د افغان کارګرانو د ایستلو له امله، ساختماني صنعت په تېره بیا په تهران کې له جدي ستونزو سره مخامخ شوی دی. نوموړي د ایران له (ایلنا) خبري آژانس سره په مرکه کې، چې پرون یې خپره کړې، ویلي چې په تهران کې تر ۵۰ سلنه زیات ساختماني کارګر افغانان وو، او اوس چې هغوی له هېواده وتلي، ځینې پروژې ځنډېدلي او د کار تولید کم شوی دی. رهبر زیاتوي چې افغان کارګرو د سمینټ اچولو، سنګ‌کارۍ، بنايي او عادي کارګرۍ په شمول په بېلابېلو برخو کې کار کاوه، او اوس د دغو... Читать дальше...

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د پاکستان له لارې هند ته د افغانستان د صادراتو پر مخنیوي په رسمي ډول اعتراض وکړ. پاکستاني رسنیو پرون (جمعه) راپور ورکړ چې د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ د مرستیال په مشرۍ یوه جګپوړي پلاوي په دې اړه د وروستي سفر په ترڅ کې له پاکستاني چارواکو سره مفصلې خبرې کړې دي. پاکستاني رسنیو ته د خپل هیواد حکومتي سرچینو ویلي، افغان پلاوي یادونه وکړه چې پاکستان د سږ کال له مې میاشتې راهیسې اجازه نه ورکوي چې د افغانستان سوداګري توکي د واګې بندر له لارې هندوستان ته صادر شي، چې دا د... Читать дальше...

د چیچنیا مشر رمضان قدیروف د ترکیې په بودروم ښار کې له ډوبېدو وژغورل شو. د ترکیې رسنیو پرون (جمعه) راپور ورکړ چې پېښه د پنجشنبې په ورځ د بودروم ښار د کاینار ولسوالۍ په یوه پنځه ستوریز هوټل کې هغه مهال وشوه، چې رمضان قدیروف اوبو ته ځان واچاوه او لږ وروسته بې‌هوشه شو. د راپورونو له مخې، هغه د لامبو لپاره اوبو ته ننوت، خو ناڅاپه یې کنټرول له لاسه ورکړ او تر اوبو لاندې شو. د ترکیې ساحل ساتي ځواک او د هوټل کارکوونکو د هغه د خراب حالت له لیدو وروسته سمدستي مداخله وکړه او هغه یې له اوبو راوایست.

د کابل ښار د لوېدیځ، د دشت برچي سیمې یوې اوسېدونکې ادعا کړې چې یوه ۲۴ کلنه خپلوانه او ګاونډۍ یې، چې تازه واده شوې ناوې ده، درې ورځې وړاندې د طالبانو د حکومت د امر بالمعروف او نهي عن المنکر وزارت له خوا د "حجاب نه مراعاتولو" او نورو نامعلومو دلیلو له امله نیول شوې وه.

د کډوالو د حقونو د څار اداره (Refugee Rights) وایي، په پاکستان کې د افغان کم عمره نجونو او ښځو د نیولو صحنې دومره دردناکې دي چې لیدل یې ټکان ورکوونکی دي. یاد سازمان د پنجشنبې په ورځ، د جولای ۲۴مه، پر خپل ایکس (پخوانی ټویټر) پاڼه خپره کړې اعلامیه کې د پاکستان له حکومته غوښتي چې د کډوالو له کورنیو سره له مجرمانه چلند ډډه وکړي او د نړیوالو قوانینو مطابق د دوی له حقونو سرغړونه ونه‌کړي. دا سازمان د پاکستاني پولیسو له لوري د افغان ښځو او نجونو د نیولو پر دوام ژوره اندېښنه ښودلې او دا ډول جبري نیونې او... Читать дальше...

د نن ورځې مهم خبرونه له عصمت څاروان سره

د جماعت اسلامي سیاستوالانو او پلویانو د امنیت، له افغانستان او ایران سره د ازاد تجارت او د ورکو بلوڅانو د خوشې کولو غوښتنو پوره کېدو لپاره د بلوچستان له مرکز کوټې څخه د اسلام اباد پر لوري لاریون پیل کړی دی.په کوټه کې د جماعت اسلامي ګوند صوبايي ویاند ولي شاکر د جولای پر ۲۵مه د "حق دو یا حق راکړئ" په نوم لاریون تر پیلولو وروسته مشال راډیو ته وویل، احتجاجیان به په څلورو ورځو کې اسلام اباد ته ورسي. ده وویل، لاریونوال په "لورالايي (بوري)، کلا سیف الله، مسلم باغ او نورو سیمو کې" جلسې کوي، بیا له پنجابه تېرېږي او اسلام اباد ته ځي. Читать дальше...

د طالبانو له بیاواکمنېدو وروسته په افغانستان کې د دیني مدرسو په شمېر کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی. تېرکال د طالبانو د حکومت د پوهنې وزارت وویل چې یوازې د یوه کال په اوږدو کې یو میلیون نویو زده کوونکو په دیني مدرسو کې د شمولیت لپاره نوملیکنه کړې ده.

د ښځو د حقونو لپاره د کارکوونکي ناحکومتي سازمان شرکت ګاه فعالانو د جولای پر ۲۵مه په پېښور کې د خبریالانو مرکز مخې ته د "ناموس په نوم" د وژنو ضد مظاهره کړې. دا په داسې حال کې ده چې په وروستیو کې په بلوچستان کې د یوې جرګې د پرېکړې پر اساس د یوې ښځې او سړي د وژنې ویډیو خپره شوه چې پراخ غبرګونونه یې وپارول. داراز، په وروستیو اونیو کې په خیبر پښتونخوا کې د "ناموس په نوم" د ښځو د وژنو یوشمېر پېښې وشوې. په دې اړه لنډ ویډیويي رپورټ وګورئ.

د فرانسې ولسمشر اېمانوېل مکرون ویلي دي چې حکومت یې په سېپټېمبر کې د ملګرو ملتونو د عمومي جرګې (اسمبلۍ) د کلنۍ غونډې پر مهال فلسطین د یو دولت (ریاست) په توګه په رسمیت پېژني.د نوموړي دې اعلان امریکا او اسراییل غصه کړي دي خو د فلسطینۍ ادارې د ولسمشر محمود عباس په ګډون یې د خلیج عربي هېوادونو هرکلی کړی دی. اسوشيېټېډ پرېس اژانس وايي، مکرون د جولای پر ۲۴مه پر اېکس (پخواني ټوېټر) په بیان کې وویل، په سېپټېمبر کې د فلسطین د رسمیت پېژندنې رسمي اعلان کوي. نوموړي په بیان کې لیکلي، "د اوس لپاره تر ټولو اړین او... Читать дальше...

نومیالی امریکايي پهلوان هلک هوګن د جولای پر ۲۴مه د ۷۱ کلونو په عمر کې ومړ. نوموړی په ۱۹۵۳ز کال کې په جورجیا ایالت کې زېږېدلی وو. هغه د پهلوانۍ خورا زیاتې سیالۍ ګټلې وې او په امریکايي فلمونو کې یې هم کار کړی وو. تفصیل د رویټرز اژانس له ویډیوګانو جوړ رپورټ کې.

داسې مهال چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې ډیری لوستي ځوانان له بیکارۍ کړېږي، د ۱۴۰۴ لمریز کال د کانکور اول نمره سید موسی د طالبانو له حکومت غواړي، چې دوی ته د کار زمینه برابره کړي.

د سوریې د نوي حکومت، چې مشري یې احمد شرع کوي، تر جوړېدو وروسته، دا لومړی ځل دی چې د اسراییل او سوریې جګپوړي چارواکي له یو بل سره مخامخ خبرو ته کښېني. دا کتنه په پاریس کې د یوه جګپوړي امریکایي دیپلومات په منځګړیتوب ترسره شوه.

د سعودي عربستان یو لوی سوداګري پلاوی دمشق ته تللی چې په سوریې کې له څلور تر شپږ میلیارد ډالرو پورې د پانګونې موافقې لاسلیک کړي. دا پلاوی چې مشري یې د سعودي د پانګونې وزیر خالد بن‌عبدالعزیز الفالح کوي، د شاوخوا ۱۳۰ سترو سعودي سوداګرو په ملتيا روانه اوونۍ (د زمري میاشتې په لومړۍ نېټه) دمشق ته ورسېد او د سوریې د دوه ورځني پانګونې په کنفرانس کې یې ګډون وکړ. سعودي عربستان، ترکيه او متحده عربي امارات د سوریې د مؤقت حکومت تر ټولو مهم ملاتړي بلل کېږي. د سوریې د اطلاعاتو وزیر، حمزه المصطفی، ویلي چې سعودي... Читать дальше...

د بیړنیو چارو وزارت وايي، ژغورونکې ډلې لومړی د سیمې د سختې جغرافیې له وجې د پېښې ځای ته په رسېدو کې له مشکلاتو سره مخامخ وې خو بالاخره هلته ورسېدې.

شفقت علي خان وویل، د دواړو لوریو چارواکو د متقي د سفر په اړه خبرو ته دوام ورکړی دی او لا یې نېټه نه ده ټاکل شوې.

د سکاټلنډ پخوانۍ لوبغاړې او د ځوانانو اوږدمهاله روزونکې پالین هیمل د افغان ښځینه کډوالو د فوټبال ملي لوبډلې د لومړۍ رسمي روزونکې په توګه ټاکل شوې ده. د فوټبال نړیوال فدراسیون فیفا د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې هیمل به د دې نوې جوړې شوې لوبډلې مشري وکړي. د افغان ښځو د کډوالو لوبډله د فیفا له خوا د ۲۰۲۴م کال په مې میاشت کې اعلان شوه. د فیفا په وینا، پالین هیمل به اوس د «استعداد پېژندلو» په درو کمپونو کې برخه واخلي چې د نړیوالو دوستانه سیالیو لپاره یوه لوبډله جوړه کړي. پالین هیمل چې ۱۴۱ نړیوالې لوبې د... Читать дальше...

د بشري وضعیت څارونکې موسسې REACH د یوې نوې ارزونې له مخې، کابو ۳.۵ میلیونه افغانان د راتلونکي ژمي د سړې هوا د سختو څپو له جدي ګواښ سره مخامخ دي. دغه بنسټ په بحران ځپلو سیمو کې د معلوماتو راټولولو او تحلیل له لارې پر شواهدو ولاړه پریکړه‌ اسانوي. دې ادارې په خپل تازه راپور کې، خبرداری ورکړی چې د افغانستان په غرنیو سیمو کې د سړو له امله د انسانانو او څارویو د تلفاتو خطر شته. دا اندېښنې په ځانګړي ډول د غور، بدخشان او بامیان په څیر په هغو لرې پرتو ولایتونو کې ډېر دی چې زېربناوې یې کمزورې دي او شدید موسم خلک او څاروي ډېر زیانمنوي. Читать дальше...

درې افغان پناه‌ غوښتونکي له جرمني څخه تر ایستل کېدو څو ساعته مخکې ورک شول. د جرمني رسنیو نن راپور ورکړ چې د ساکسن ایالت د کورنیو چارو وزیر ارمین شوستر د پنجشنبې په ورځ، (د جولای ۲۴مه،) له MDR سره په خبرو کې تایید کړه: «درې افغان پناه‌ غوښتونکي افغانستان ته تر بېرته استول کېدو وړاندې بې درکه شول. هغوی نه پیدا کېږي – زه ګومان کوم چې پټ شوي وي.» دا درې تنه د هغو ۸۴ افغانانو په ډله کې شامل وو چې ټاکل شوې وه د تېرې جمعې په ورځ له جرمني وایستل شي، خو یوازې ۸۱ تنه چې د جرم سابقه یې لرله، بېرته افغانستان ته ولېږل شول. Читать дальше...

شمس القمر اندېش د پښتو په معاصر ادب کې یو لوی شاعر بلل کېږي. پوهان هغه د جدید یا عصري پښتو غزل یو "استاد شاعر" بولي. خو هغه په خپل ژوند کې شعري ټولګه نه وه چاپ کړې. اندېش د غزل تر څنګ نظمونه هم لیکلي دي. نوموړی د خدايي خدمتګار تحریک غړی وو او د باچا خان لپاره یې شعرونه لیکلي ول چې د "فخر افغان" په نوم چاپ شوي دي. د هغه لمسي حضرت زبیر زبیر یې کلیات د "پيمانه د غزل" په نوم خپاره کړي دي. د اندېش د ژوند او کار په اړه دا خپرونه واورئ.

په ترکیه کې له ایران او عراق سره پر پوله د پراته جنوب ختیز هکاري ولایت کرد بزګران او مالداران د لسیزو تر وسلوالو شخړو وروسته خپلو غرییزو سیمو ته ستانه شوي دي. دوی د کرد کارګرانو ګوند (پي کې کې) او ترکیو ځواکونو ترمینځ د نښتو له وجې بې کوره شوي ول. دواړو خواوو په وروستیو میاشتو کې اوربند وکړ او د کرد کارګرانو ګوند د وسلوالې مبارزې ختمولو اعلان وکړ. البته په هغو غرونو کې ژوند خورا ګران دی او ځینې کردان وايي، ښايي دا یې وروستی نسل وي چې هلته بزګري وکړي.

په ترکیه کې له ایران او عراق سره پر پوله د پراته جنوب ختیز هکاري ولایت کرد بزګران او مالداران د لسیزو تر وسلوالو شخړو وروسته خپلو غرییزو سیمو ته ستانه شوي دي. دوی د کرد کارګرانو ګوند (پي کې کې) او ترکیو ځواکونو ترمینځ د نښتو له وجې بې کوره شوي ول. دواړو خواوو په وروستیو میاشتو کې اوربند وکړ او د کرد کارګرانو ګوند د وسلوالې مبارزې ختمولو اعلان وکړ. البته په هغو غرونو کې ژوند خورا ګران دی او ځینې کردان وايي، ښايي دا یې وروستی نسل وي چې هلته بزګري وکړي. د اې اېف پي له ویډيو جوړ رپورټ.