Новости за 07.01.2025

په پاکستان کې د څه باندې اته سوه افغان کډوالو له نیولو وروسته د دې هیواد د مرستیال کمشینر دفتر وايي، " یوازې هغه بهرني اتباع له پاکستانه باسي چې په دې هیواد کې د اوسیدو قانوني اسناد نه لري". دې دفتر د سه شنبې په ورځ د جنوري په ۷مه د یو بیان په خپرولو سره د افغان کډوالو په اړه ویلي، "هغه افغانان چې د پي او ار، ای سي سي کارتونه، ویزې او دریمو هیوادونو ته د تګ په تمه دي له پاکستانه نه باسي". د دې دفتر په بیان کې راغلي، د اسلام اباد ملکي ادارې د کډوالو ټولو حقونو ته ژمنې دي. په اسلام اباد کې... Читать дальше...

امریکايي وال سټریټ ژورنال ورځپانې د سه شنبې په ورځ د جنوري په ۷مه راپور ورکړی چې د بایډن اداره د طالبانو له حکومت سره پر داسې توافق خبرې اترې کوي چې پر بنسټ يې په افغانستان کې د طالبانو په بند کې درې امریکايي وګړي د القاعده شبکې له هغې مشهور زنداني سره چې په ګوانتانامو بندي دی او د اسامه بن لادن په مشرۍ د القاعده شبکې سره يې اړیکې درلودې، تبادله کړي. د وال سټریت ژورنال د راپور له مخې، د بایډن اداره غواړي درې امریکایان رایان کوربټ، جورج ګلیزمان او محمود حبیبي چې په ۲۰۲۲ کال کې د طالبانو له خوا... Читать дальше...

په دې خپرونه کې مو د پوهاند کاکړ د تاریخ لیکنې په اړه د تاریخ د دوو پوهانو نظر اخیستی. لیکوال او شاعر محمد وسیم مومند وفات شو. په افغانستان کې به په دوه زره څلرویشتم کال کې د کتابونو د چاپ او د کډوالۍ په نوم د یوه نوي اثر په اړه هم واورئ.

د هند تر انتظام لاندې کشمیر کې د واورو ورېدو لړۍ پیل شوې چې ځايي خلک ورته ډېر خوشاله دي. دوی وايي د واورو د ورښت له امله ټول کال اوبه او بجلي ترلاسه کوي او د واورو د لېدو لپاره سیلانیان هم ورځي چې ورسره د دوی روزګارونه روان دي. بلخوا سیلانیان وايي چې کشمیر هسې هم ډیر ښکلی دی خو د واورو له ورښت سره یې ښکلا یو په دوه شي. په دې اړه د رویټرز اژانس له ویډیو جوړ راپور .

په کورمه کې د شيعه او سني ډلو د مشرانو لخوا د سولې پر تړون سربېره د امنیت وضع ترینګلی ده او د پاړه چینار لویه لاره تړلې پرته ده. بلخوا په بګن کې مظاهرچیان وايي چې باید حکومت هلته د اوښتو تاوانونو معاوضه ورکړي. په عين حال کې د خيبر پښتونخوا حکومت وايي چې د سولې د تړون عملي کولو او د ولس د ستونزو هوارولو لپاره اقدامات کوي. نن "د کرښې پر غاړه" اونيزه خپرونه کې پر همدې موضوع بحث شوی دی.

د طالبانو د حکومت د لوړو زده کړو وزارت وایي، د پوهنتون له استادانو د اسلامي زده کړو ازموینه اخلي. دغه ګام بیا د پوهنتون د استادانو غبرګونونه پارولي او دغه استادان وایي، له دوی څخه د اسلامي زده کړو د ازموینې هدف له پوهنتونونو د دوی د حذفولو هڅه ده.

د طالبانو سفارت زياته کړې ده چې په اسلام اباد کې د افغانانو د استوګنې لپاره د اجازتنامې د پروسې په اړه د وضاحت نشتوالی د "خپلسري توقیف او اخراج" د ستونزمنو پیښو لامل شوی دی.

د افغانستان د خبریالانو مرکز ویلي چې د نورستان په مرکز پارون کې د امرباالمعروف او نهي عن المنکر ریاست سیمه ییزو چارواکو ته امرکړی چې د ژوندیو موجوداتو د عکسونو اخیستل او خپرول په رسمي ډول منع کړي. دې مرکز چې له افغانستان څخه بهرفعالیت کوي نن سې شنبې په یوه اعلامیه کې په افغانستان کې د دغه محدودیت د پراخیدو په اړه ژوره اندیښنه څرګنده کړې او خبرداری یې ورکړی چې هغه به د رسنیو د کاري بهیر او اطلاعاتو ته د خلکو د لاسرسي په برخه کې منفي اغیزې ولري. د اعلامیې له مخې نورستان د افغانستان شپږم ولایت دی... Читать дальше...

د پاکستان په پلازمینه اسلام آباد کې د افغانستان سفارت چې د طالبانو ترکنټرول لاندې فعالیت کوي، په اسلام آباد کې د نیول شویو شاوخوا اته سوه افغان کډوالو په غبرګون کې ویلي چې دغه کډوال، معتبرې ویزې، د پي او آرکارټونه اود افغانستان د تابعت کارټونه، ACC لري. دې سفارت پرون دوشنبې پر خپله ایکس پاڼه یا پخواني ټویټرکې په یوه بیان کې ویلي، د دې لپاره چې په پاکستان کې افغان کډوال ونه نیول شي، د (NOC) یا د اعتراض نه کولو په نوم سند ته اړتیا لري چې ترلاسه کول یې ډیرسخت دي. دې سفارت همدارنګه ویلي چې د دغو... Читать дальше...

د انګلستان کرکټ بورډ د افغانستان د کرکټ له ملي لوبډلې سره د انګلستان د را روانې میاشتې د لوبې د لغوه کولو په اړه د بریتانیا د یوشمیرسیاستوالو د غوښتنې په ځواب کې وویل چې په دې اړه د کرکټ د نړیوالې شورا د ټولو غړیو د ګډ دریځ ملاتړ کوي نه د یواړخیزاقدام.

له نيپال سره نژدې د چين په لويديځه غرنۍ سيمه کې کې نن سهار د یوې زورورې زلزلې له امله لږ تر لږه ۵۳ تنه مړه شوي دي. د راپورونو له مخې په داسې حال کې چې له زلزلې وروسته په سیمه کې په لسګونه ټکانونه محسوس شوي، ډیرکسان تراوسه د نړیدلو ودانیو لاندې بند پاتې دي د اسوشیتید پرس خبري آژانس د راپورله مخې د دغې زلزله له امله ۶۲ کسان ټپیان شوي دي.  د دولتي رسنیو د راپور ونو له مخې شاوخوا زر کورونه ویجاړ شوي دي. د امريکا د جيولوجيکي سروې ادارې ويلي، د دغې زلزلې چې مرکز يې د تبت په سيمه کې لس کيلومتره... Читать дальше...

د بریتانیا د پارلمان یوشمیرغړیو له انګلستان څخه غوښتي چې راتلونکې میاشت د افغانستان په وړاندې د کرکټ د چمپینز ټرافي لوبه بایکاټ کړي او ویلي یې دي چې د انګلستان کرکټ بورډ (ECB) باید د طالبانو له لوري د ښځو د ځپنې په وړاندې دریځ ونیسي. ټاکل شوې ده چې انګلستان د فبرورۍ میاشتې په ۲۶مه د پاکستان په لاهور کې په یوه ګروپ کې له افغانستان سره لومړنۍ لوبه وکړي. د رویترز خبري آژانس د راپورله مځې د دوشنبې په ورځ له ۱۶۰ څخه زیاتو سیاستوالو په یوه لاسلیک شوي لیک کې د انګلستان له لوبغاړو او چارواکو څخه غوښتي... Читать дальше...

د پاکستان په سرښار اسلام اباد کې د جرمني يو سفارتکار په خپل کور کې مړ موندل شوی دی. د اسلام اباد پوليسو مشال راډيو ته ويلي دي چې د جرمني د سفارت کارکوونکو د دويم سېکرټري تامس جورګن مړی د جنورۍ پر شپږمه د هغه په اپارتمان کې موندلی وو. پوليسو زياته کړې ده چې د جرمني سفارتي عملې د جنورۍ پر شپږمه هغوی ته وويل چې تامس جورګن  له دوو ورځو راهيسې دندې ته نه وو تللی او همکاران يې د هغه د غير حاضرۍ له امله اندېښمن ول، او کله چې د هغه په لټون پسې اپارتمان ته ورغلل نو هلته يي د نوموړي مړی وموند. دا جرمن... Читать дальше...

یوه افغانه پېغله په پېښور کې د سړک پر غاړه د افغانستان دودیز خواړه "منتو" خرڅوي. هغه وایي چې په افغانستان کې یې د قانون زده کړې کړې دي، خو اوس یې د مجبورۍ له کبله د منتو خرڅولو ته مخه کړې ده. دا نجلۍ زیاتوي چې د طالبانو د حکومت له راتګ وروسته پېښور ته راغلې ده خو کورنۍ یې په افغانستان کې ده. نوموړې وایی ټولې خویندې او وروڼه ترې کشران دي، او دا د منتو څخه لاسته راوړې پیسې خپلو کشرانو او مور ته استوي.ویډیویي راپور کې.

نن په روغتیا او درملنه خپرونه کې پر یوې تنفسي وایرسي ناروغۍ غږېدلي یو چې په وروستیو کې یې په چین کې زیاتې پېښې ثبت شوې دي. خو روغتیاپالان انساني مېټانمونیو وایرس (اېچ اېم پي وي) خطرناکه نه بولي او وايي چې له کبله یې د پېښېدونکې ناروغۍ علامات عادي یخ یا زکام ته ورته وي. له دې پرته مو د بېلابېلو روغتیايي ستونزو په اړه د اورېدونکو پوښتنې هم ځواب کړې دي. بشپړه خپرونه واورئ.

د ملګروملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (OCHA) راپور ورکړی چې په ۲۰۲۵ کال کې به په افغانستان کې ۲۲.۹ میلیونه خلک، چې د نفوس تقریباً نیمه برخه جوړوي، د ژوندي پاتې کېدو لپاره بشري مرستو اړتیا ولري. اوچا ویلي چې په افغانستان کې د خوراکي موادو بحران لا هم جدي دی، او اټکل کېږي چې په ۲۰۲۵ کال کې به ۱۴.۸ میلیونه خلک، چې د نفوس نژدې درېیمه برخه جوړوي، خوراکي موادو او کرنیزو مرستو ته اړتیا ولري. د ملګرو ملتونو دا اداره زیاتوي چې د اوبو، او روغتیایي خدماتو له نشتوالي سره یوځای د خوراکي توکو سخت کمښت د خوارځواکۍ کچه لوړه کړې ده. Читать дальше...

طالبانو د هېواد ټولو خصوصي پوهنتونونو ته ویلي چې له خپلو استادانو د هغوی د سویې او تخصص د معلومولو لپاره لیکلې او شفاهي ازموینې واخلي. د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په وینا، دا ازموینې د لوړو زده‌کړو په موسسو کې د استادانو د وړتیاوو د ارزولو لپاره ترسره کېږي. د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت له رسمي لیک سره سم، چې پرون (دوشنبې) رسنیو ترلاسه کړ، دا ازموینې به د ځانګړې کمېټې له‌خوا څارل کېږي چې مشري به یې د طالبانو د "اسلامي تخصصاتو ریاست" ريیس کوي. په دې کمېټه کې به د پوهنتونونو د شرعیاتو پوهنځیو ريیسان او د هر ولایت یو استاد هم شامل وي. Читать дальше...

په اسلام اباد کې د جرمني د سفارت دویم سکرتر توماس فیلډر په یوه ډیپلوماټیکه سیمه کې اوسېده، چې ډېر امنیت یې نیول شوی.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي وايي چې تهران به له افغانستان سره له ګډو او سرحدي سیندونو څخه د خپلو اوبو د حق د ترلاسه کولو لپاره ټولې موجودې وسیلې وکاروي. د ایران د دولتي خبري اژانس ایرنا د راپور له مخې، بقايي ټینګار وکړ چې دا موضوع له هغه وخته د ایران لپاره په لومړیتوب بدله شوې، چې افغانستان د بندونو جوړول پیل کړل. بقایي پرون (دوشنبې) د افغانستان د بندونو د پروژو په اړه د پوښتنو په ځواب کې وویل: «د بهرنیو چارو وزارت، د ملي ډیپلوماسۍ د مسوول په توګه، په پر له پسې ډول له ګډو... Читать дальше...

د کانګرس د ګډې جرګې مشري د امریکا اوسنۍ مرستیال ولسمشرې او په ټاکنو کې د ډونالډ ټرمپ سیالې کمالا هریس کوله. اغلې هریس د امریکا د راتلونکي ولسمشر په توګه د ۳۱۲ ټاکنیزو پلاوو په ګټلو د ډونالډ ټرمپ بریا تصدیق کړه. هغې همدارنګه د ۲۲۶ ټاکنیزو پلاویو په ترلاسه کولو خپله ماته هم تایید کړه.

ټاکل شوې ده چې د اسلامي همکارۍ سازمان (OIC) «په مسلمانو ټولنو کې د نجونو زده‌کړې: ننګونې او فرصتونه» تر سرلیک لاندې د جنورۍ په ۱۲-۱۱ مه د پاکستان په اسلام‌اباد کې غونډه وکړي.

د امریکا حکومت په داسي حال کې چې پر سوریې د بشار اسد د حکومت په مهال بندیزونه په خپل حال ساتلي، د دغه هیواد نویو چارواکو ته د ښه نیت د څرګندولو لپاره یو لړ محدودیتونه لیري کړل.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، انتوني بلینکن، پرون (دوشنبې) اعلان وکړ چې د روسیې په کورسک سیمه کې د اوکراین موقعیت په هر ډول راتلونکو خبرو کې ډېر اهمیت لري. بلینکن ټینګار وکړ، د جو بایډن حکومت، چې د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې پر اوکراین د روسیې له پراخ برید وروسته کییف ته میلیاردونه ډالره امنیتي مرسته ورکړې، غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې «اوکراین په خبرواترو کې برلاسی دی.» نوموړي د جنوبي کوریا په پلازمېنه سیول کې خبریالانو ته وویل: «د اوکراین دریځ په کورسک کې ډېر اهمیت لري ځکه چې دا به په راتلونکي کال کې... Читать дальше...