Новости за 21.02.2019

23 – чохь хьовса Бетишев Хьусайна ша 1954 шарахь, Iедалан тидам тIерабалар бахьана долуш, Казахстанера Нохчийчу варах а, шен юрта биссина беха хийра нах цецбахарх дуьйцуш.

Шарахь цкъа Федералан Гуламе ша дечу рогIерчу дIахьедарехь Оьрсийчоьнан президенто 85% хан яйъира пачхьалкхера социалан а, экономикан а хьелаш довзуьйтуш, Iалашонаш билгалйохуш. Коьрта Iалашонаш “2003-2004 шерашка кхочуш меттахIоттийна хила деза бахархой дебийта оьшу хьал" Оьрсийчохь тIаьххьарчу 25 шарах кхаа шарахь бен ца нисделла бахархойн терахь совдолуш (тIедина чкъор деллачу адамел а дукха хуьлуш). Цхьана шарахь хийца ца луш а лаьттина демографин "терза". Амма кхечу массо а шерашкахь лахлуш схьадеана и терахь. Читать дальше...

Шеларчу гIалан кхело таллам дIаберзийна "Мемориалан" Нохчийчуьрчу декъан куьйгалхочуьнан Титиев Оюбан гIуллакхехула. ТIаьххьарчу кхеташонехь гайтина Титиевн къомал чохь йолчу пакетца зIе хиларан тоьшалла. Иза ю цуьнан месаш тIехь йисина скотчан цуьрг. Титиевс дийцарехь, и скотч полисхоша цуьнан коьртах а дихкина, озийна дIадаьккхинера стохка Дечкен-беттан 10-чу дийнахь. Цуьнан адвокаташа элира, иза тоьшалла хуьлийла дац, цундела иза гIуллакхна юкъара даккхахьара аьлла. Амма суьдхочо Зайнетдинова Мадинас юхатуьйхира церан дехар. Читать дальше...

ЮНЕСКО-н инарлан конференцино кхайкхийна Ненан меттан дуьненаюкъара де даздеш ду тахана, Чиллан-беттан 21-чохь. Оцу дийнахь 1952-чу шарахь цу хенахь Малхбалерчу Пакистанехь йолчу Бангладешан Дакка гIалахь студенташ демонстраце арабевллера шайн бенгали мотт пачхьалкхан бар доьхуш. Митинг дIасалоллуш вийра маситта стаг. И бахьана долуш, дуккха а дамаш дакъалоцу дуьхьалонан акцеш хилира, эххаре а и мотт пачхьалкхан статусе а боккхуш. Цу хиламна тIе а тевжина, 2000-чу шарахь ненан меттан Дуьненаюкъара де кхайкхийра ЮНЕСКО-но Чиллан-беттан 21-ра. Читать дальше...

"Новые Известия" газето кхерамазаллин рейтинг хIоттийна Оьрсийчуьрчу регионийн. Инарлан прокуратуро 2018 шеран жамIаш деш арахецначу хаамашна тIе а тевжаш, газето къастийна муьлхачу регионашкахь аьтто бу бахархойн дIоггара ца кхоьруш баха, ткъа мичахь царан баха кхераме ду. Цу рейтингца а догIуш, Оьрсийчохь уггар кIезиг зуламаш ден регион ю Нохчийчоь. Цигахь 1000 вахархочунна юкъахь зулам динчу нехан терахь ду 2,3. Нохчийн республикана тIаьхьа йогIуш ю ГIалгIайчоь (3,4). КхоалгIачу меттехь ю Дагестан (4,8). Читать дальше...

Киеверчу шина урамна цIераш тахка мегаш ю Нохчийчоьнан прзиеднт хиллачу Дудаев ЖовхIаран а, Украинан мохк ларбеш тIом бинчу Окуева Аминин а сий деш. Цунах лаьцна хаам бина "Умма" цIе йолчу Украинин бусулба динан урхаллан муфтийс Исмагилов СаьIида. Цо дийцарехь, Киеван гIалан пачхьалкхан администрацин комиссино къобалбина и сацам. Цуьнца а догIуш, Шевченкон кIоштарчу Проектная урамна цIе туьллур ю Окуева Аминин сийна, ткъа Соломенан кIоштарчу Искривская урамо лелор ю Дудаев ЖовхIаран цIе. ГIалин... Читать дальше...

Соьлж-ГIалан Заводан кIоштан талламан декъо бехктакхаман гIуллакх долийна «Энергетикан техникум» дешаран меттиган директоран бахамехула когаметтана дуьхьал, хаам бо "Нохчийчоь тахана" агенталло. Цунна бехке дуьллуш ду, Iедалан даржехь а волуш, кхаъ эцар. Талламхоша дийцарехь, Чиллан-бутт болалуш цуьнга цхьана жимачу стага дехар дина хилла, балха воьдуш накъосталла дахьара шена аьлла. Бахаман доладархочо жоп делла, 50 эзар сом лахь дешаран техникумехь техникан болх каро аьтто бу аьлла. Болх лоьхург... Читать дальше...