İstanbul'da bir çeşme avcısı
Ali Baştuğ, ilerlemiş yaşına rağmen her gün İstanbul sokaklarında çeşmelerin izini sürüyor. Yüzlerce çeşmenin ortaya çıkmasını sağlayan Baştuğ, hayatının sonuna kadar çeşme arayacağını söylüyor.
Neyzen Ali Baştuğ (66), İstanbul'u sokak sokak geziyor. Tek amacı var: Tarihî; çeşmeleri yeniden hayata kazandırmak... 40 yıldır hayatını eski çeşmeleri bulmaya adayan Baştuğ kendini ‘çeşme avcısı' olarak niteliyor. Bu süre zarfında yüzlerce çeşmeyi ortaya çıkarmış, üç çeşmeyi suyla buluşturmuş. Özellikle tarihi yarımadadakileri bulmaya çalışan Baştuğ, çeşme merakının babasından miras kaldığını, sonra bir tutkuya dönüştüğünü anlatıyor. Baştuğ, “Yüksek binalarla birlikte sularımız gitti. Çeşme kültürümüz de bitti. Binlerce denizyıldızından bir tane kurtarmaya vesile olabilirsek, ne mutlu bize.” diyor.
Yaşına aldırış etmeden yollara düşen Ali Baştuğ, her gün İstanbul'un sokaklarında çeşme izi sürüyor. Çocukluğunda ailece su kenarlarında yaptıkları piknikleri unutamıyor: “Babamın su ve çeşmelerle ilgili anlattıkları beni çeşme âşığı yaptı. Çeşme kültürümüzü gençlerimiz bilmiyor. Her sokak başında bir çeşme vardı. Merkeplerle su taşıyan sakalar vardı. Geçimlerini su satarak devam ettirirlerdi. Suları da çeşmelerden alır evlere götürürlerdi.”
Üsküdar'da yaşayan Baştuğ'un, kaderine terk edilmiş bir çeşmeyi görünce üzüntüsü hemen yüzüne yansıyor. Tarihi yarımadanın sokaklarında saatlerce yürüdüğü günlerin aksine bugünlerde daha az yol gidebildiğini söylüyor.
ECDAD BİZE ÇEŞME BIRAKTI, BİZ TORUNLARIMIZA PET ŞİŞE BIRAKIYORUZ
Gelecek nesillere çeşme kültürünü anlatamamanın ızdırabını yaşayan Baştuğ, “Ecdad bize çeşme bıraktı, biz de torunlarımıza pet şişe bırakacağız.” diyor. Yakın zamanda üç çeşmeyi restore ettiren Baştuğ, her akan çeşmenin kendine hayat verdiğini söylüyor. En büyük istediği ise 1957 Kapalıçarşı yangınında kullanılamaz hale gelen Nur-u Osmaniye Camii önündeki çeşmeye sahip çıkılması: “61 yıldır bekliyoruz. Bakalım hangi yetkili bu çeşmeye sahip çıkacak? İlgililerden yardımcı olmalarını istiyorum.”
TARİHÎ ÇEŞMEYİ TEKSTİL DEPOSU YAPMIŞLAR
Baştuğ, hayatının sonuna kadar çeşme arayacağını belirtiyor. Baştuğ, kurtardığı bir çeşmenin hikayesini şöyle anlatıyor: “Süleymaniye Camii'nin aşağısında Mercan Vergi Dairesi çaprazında bir çeşme vardı. Biri çeşmeyi konfeksiyon deposu haline getirmiş. Buradan satış yapıyor. Adam, kitabenin üzerine oturmuş, tentesini koymak için dübellerle çeşmeyi delmiş. İçim cız etti. Belediyeye bağlı Koruma Uygulama ve Denetim Müdürlüğü'ne gittim. İşgal edeni mahkemeye verdiler. Çeşme restore edildi. Güzelce su akmaya başladı.”