Ер хусусийлаштириш ва қурилиш соҳасида янги давр бошланмоқда

Мамлакатимизда тадбиркорликка кенг йўл очиш ва ер ресурсларидан оқилона фойдаланиш борасидаги ислоҳотлар янги босқичга кўтарилмоқда. Президентимиз раислигида ўтган йиғилишда соҳадаги сусткашликлар танқид қилиниб, бюрократик тўсиқларни парчалаб ташлайдиган инқилобий ўзгаришлар белгиланди. Zamin.uz ушбу муҳим ислоҳотларнинг энг асосий жиҳатларини тақдим этади.

«Бош режа йўқ» деган баҳоналарга чек қўйилади

Таҳлилларга кўра, 2025 йилда ерни хусусийлаштириш истагида бўлган фуқароларнинг 112 мингта аризасидан 14 фоизи айнан бош режа мавжуд эмаслиги важидан рад этилган. Бунинг оқибатида давлат бюджети 550 миллиард сўмлик тушумдан маҳрум бўлди, 4 минг гектар ер эса иқтисодий активга айланмай қолди.

Эндиликда бу тизим тубдан ўзгаради: уч ой муддатда аризаларга инсон омилисиз, атиги 5-10 дақиқа ичида онлайн жавоб қайтарадиган шаффоф тизим ишга туширилади.

Қоғоздаги режа эмас, амалий дастур керак

Йиғилишда бош режаларнинг сифати кескин танқид қилинди. Режа бор, лекин унда коммуникация тармоқлари — сув, газ, электр ва йўллар қачон ва қайси маблағ ҳисобидан қурилиши номаълумлигича қолмоқда. Бунинг оқибатида инфратузилмага керак бўлганидан 2-3 баробар кўп маблағ сарфланмоқда.

• Ҳар бир вилоят ҳокимига икки ой ичида бош режаларни ҳаётга татбиқ этиш бўйича комплекс дастурлар ишлаб чиқиш вазифаси юклатилди.

• Дастурларда қайси лойиҳа бюджетдан, қайси бири халқаро ташкилотлар маблағи ҳисобидан молиялаштирилиши аниқ кўрсатилади.

Тадбиркор учун қулайлик: Тўсиқлар олиб ташланади

Бугунги кунда бизнес учун йилига 6,5 минг гектар ер ва 140 триллион сўмлик улкан ресурслар ажратилмоқда. Бироқ, ер ва кредит масаласи ҳал бўлган тадбиркорлар қурилишни бошлашда ҳамон коррупция ва сансалорликка дуч келаётгани айтиб ўтилди.

Сўнгги тўрт йилда аукционда сотилган ерларнинг 3 минг гектарида ҳалигача қурилиш бошланмаган. Бу эса бой берилган 100 минг иш ўрни ва иқтисодиёт учун 25 триллион сўмлик йўқотиш демакдир.

Хусусийлаштиришда янги енгилликлар

Эндиликда хусусийлаштириш дастурига объектларни киритиш ва сотиш самарадорлиги учун ҳокимлар Давлат активлари агентлиги билан тенгма-тенг жавобгар бўлади. Энг қувончли янгиликлардан бири — хусусийлаштирилган объектлар учун тўловни бўлиб-бўлиб тўлашда ҳисобланадиган 14 фоизлик йиллик устама бекор қилинди.

Бундан ташқари, қурилишда замонавий технологиялар, сейсмология ва зилзилабардошлик талабларига риоя қилиш бўйича янги ечимлар жорий этилиши соҳа раҳбарлари олдига қатъий вазифа қилиб қўйилди.

Азиз муштарийлар, сизнингча, ер хусусийлаштириш тизимининг тўлиқ рақамлаштирилиши коррупцияга чек қўя оладими? Қурилиш соҳасидаги бюрократиянинг камайиши уй-жой нархларига қандай таъсир қилади?