Демография, медицина,мәктәпләрдә куркынычсызлык: Миңнеханов Казандагы проблемаларны атады
Узган ел Казанның эчке тулаем продукты 1,9 трлн сумга җиткән
Шәһәр Думасының йомгаклау сессиясендә шәһәр мэры Илсур Метшин хәбәр иткәнчә, шәһәрнең тулай территориаль продукты күләме 1,9 трлн сумга җиткән, сәнәгать җитештерүе 3,6 процентка арткан, ә җитештереп төяп җибәрелгән товарлар күләме 6,3 процентка арткан. Авиация һәм вертолет заводларында белгечләр өчен яңа җитештерү объектлары һәм укыту үзәкләре ачылды, ә «Казаноргсинтез»да катализаторлар фабрикасы төзелә.
«Казаньоргсинтез»да база полимерлары өчен катализаторлар фабрикасы төзелеше башланды, икенчел ресурсларны куллану хисабына өстәмә куәтләр булдырачак яңа пар-газ җайланмасын эшләтеп җибәрү эшләренең беренче этабы тәмамланды», - дип ассызыклады Метшин.
Фото: © «Татар-информ», Михаил Захаров
Эре һәм урта предприятиеләрдә уртача хезмәт хакы 107 мең сумнан артып киткән, эшсезлек дәрәҗәсе түбән - 0,19 процент. Шул ук вакытта 12 меңгә якын вакансия ачылган, бигрәк тә төзелеш, транспорт һәм мәгариф өлкәләре белгечләренә ихтыяҗ зур.
Шәһәр икътисадына 300 млрд сумнан артык инвестиция җәлеп ителгән.
Кече һәм урта бизнес эш урыннарының өчтән бер өлешен һәм шәһәрнең тулаем продуктының 42,5 процентын тәэмин итә, ә предприятиеләр әйләнеше 842 млрд сумга җитте.
Шәһәр бюджеты керемнәр буенча 62,3 млрд сум һәм чыгымнар буенча 64,3 млрд сум тәшкил иткән, аларның 75 проценттан артыгы социаль өлкәгә юнәлтелгән.
Фото: © «Татар-информ», Владимир Васильев
Казан юлларына ун ел эчендә «астрономик» 178 млрд сум акча юнәлдерелгән
Метшин ассызыклаганча, республика ярдәме мәктәпләр, балалар бакчалары, хастаханәләр инфраструктурасын үстерергә, җәмәгать урыннарын төзекләндерергә мөмкинлек бирә. Әйтик, узган елда Казанда юллар төзүгә һәм ремонтлауга 17 млрд сум юнәлдерелгән.
«Бер ел элек - 41,5 млрд сум. Соңгы 10 елда Казанда юл эшләренә 178 млрд сум бүлеп бирелгән», – дип өстәде Метшин.
Фото: © «Татар-информ», Салават Камалетдинов
Эре объектлар арасында - көн саен 50 мең машина узучы яңартылган Горький шоссесы, Вознесение трактының беренче һәм икенче чиратлары – М7 трассасына чыгу магистрале.
Моннан тыш, узган елда гомуми мәйданы 2 млн квадрат метр булган 250 юл участогы яңартылган.
«Кави Нәҗми урамындагы Болак аша күпер, Достоевский урамында юл үткәргеч ремонтланды, Краснооктябрьская, Мәүлетов урамнарында җәяүлеләр өчен яңа кичүләр төзелде, Җиңү проспектыннан Оренбург трактына керү киңәйтелде», – дип санап үтте мэр.
2026 елда Казанда 106 иске автобусны алыштырырга планлаштыралар
Шәһәр юлларын киң колачлы яңарту белән бергә Казанда җәмәгать транспорты челтәрен үстерү дәвам итә. Әйтик, 2026 елда 106 иске автобусны алыштырырга планлаштыралар.
«Транспорт предприятиеләре мондый йөкләнешне мөстәкыйль рәвештә башкара алмаячак», - дип ассызыклады шәһәр башлыгы.
Мэр сүзләренчә, 2025 елда шәһәргә 30 яңа газ автобусы кайтарылган, ә бүген барлык автобус паркының 58 проценты экологик газ-мотор ягулыгында эшли. Казан халкының өчтән береннән артыгы көн саен җәмәгать транспортыннан файдалана – бу көнгә 700-750 мең сәфәр.
Фото: © «Татар-информ», Михаил Захаров
Метшин искә төшергәнчә, Казан Россия мегаполислары арасында иң беренче булып җәмәгать транспорты реформасын үткәрде: 2007 елда шәһәр урамнарыннан «ГАЗельләр» һәм «пазиклар» алынды, ә алар урынына пассажирлар йөртүнең заманча системасы килде.
«Шәһәр үсә, чикләре киңәя, яңа торак массивлары барлыкка килә, шуңа күрә транспортны, бөтен шәһәр агломерациясен исәпкә алып үстерергә кирәк», – дип билгеләде мэр.
Шәһәргә җир өсте электр транспортында да проблемаларны хәл итәргә туры киләчәк: контактлы кабель челтәре, трамвай юллары һәм совет чорында ук төзелгән тарту көче подстанцияләре искергән. Бу турыдан-туры куркынычсызлык һәм хәрәкәт тизлегендә чагыла. Шуңа бәйле рәвештә хәзер җәмәгать транспортын һәм урам-юл челтәрен үстерүнең комплекслы концепциясен эшләү төгәлләнеп килә, аны тиздән Татарстан Хөкүмәтендә тәкъдим итәчәкләр.
Казан торак тапшыру буенча Россиядә икенче урынга күтәрелде
Шәһәр казанышлары арасында Илсур Метшин торак төзелеше темпларының үсүен билгеләп үтте. Казан торак тапшыру буенча Россиянең эре шәһәрләре арасында дүртенче урыннан икенче урынга күтәрелде. 2025 елда Татарстан башкаласында 1,3 млн кв.метр торак мәйданы төзелде, шуның 92 меңе – социаль ипотека программасы буенча.
«Демографик үзгәрешләр бездән шәһәр үсешенең динамик темпларын таләп итә - торакны файдалануга тапшыру буенча да, мәктәпләр, балалар бакчалары, хастаханәләр һәм поликлиникалар төзү буенча да», – дип ассызыклады Метшин.
Фото: © «Татар-информ», Владимир Васильев
2025 елда Казанда ТР Рәисенең «Безнең ишегалды» программасы да дәвам итте. Аның гамәлдә булу чорында шәһәрдә гомуми мәйданы 3,6 млн квадрат метр булган 2,7 мең ишегалды төзекләндерелгән. Бу үзгәрешләр 600 меңнән артык кешегә кагылган. 2025 елда 466 күпфатирлы йорт территориясе тәртипкә китерелгән. Шул ук вакытта 2027 елга тагын 280гә якын ишегалдын төзекләндерергә кирәк булачак.
«Хөрмәтле Рөстәм Нургалиевич, сезгә башкарылган эшләр һәм программаны озайтуыгыз өчен чын күңелдән рәхмәт белдерәсем килә. Яңартылган ишегалды кәефне күтәрә, күршелек мөнәсәбәтләрен ныгыта һәм халыкны тәртип сакларга һәм үз йортлары тормышында катнашырга этәрә», – диде Татарстан башкаласы мэры.
Казан туризм тармагы әйләнешен 2030 елга 100 миллиардка кадәр арттырырга ниятли
Тагын бер үсеш ноктасы булып туристлык тармагы тора. 2025 елда Казанга 5 миллионнан артык кеше килгән – шәһәр бу күрсәткечкә планлаштырылган вакытыннан да иртәрәк иреште. Хәзер 2030 елга Татарстан башкаласы инде 7 млн кунак кабул итәргә һәм тармакның гомуми әйләнешен 100 млрд сумга кадәр арттырырга ниятли.
«Казан Россиянең иң җәлеп итүчән шәһәрләренең берсе статусын ныгытуын дәвам итәчәк һәм бөтен дөньядан миллионлаган кешене тарту ноктасы булачак, дип ышанабыз», – дип билгеләде Метшин.
Фото: © «Татар-информ», Владимир Васильев
Аның сүзләренчә, туризм шәһәр икътисадының төп тармакларының берсенә әверелгән. Җәйге чорда кунакханәләрнең йөкләнеше 90 процентка җитә, бу кунакханә инфраструктурасын үстерүгә этәргеч бирә. 2025 елда өч яңа объект ачылды, шуның нәтиҗәсендә номерлар фонды 500 берәмлеккә артты. Бүгенге көндә Казанда 8,8 мең номерлы һәм 17,7 мең урынлы 238 урнашу урыны исәпләнә.
Туристлар агымы үсешенә вакыйгалар стратегиясе сизелерлек өлеш кертә. Узган елда Казан «Вакыйгалы туризм өчен иң яхшы шәһәр» номинациясендә Russian Event Awards халыкара премиясен алды. Казанда соңгы елларда БРИКС саммиты, БРИКС+ илләренең яшүсмерләр фестивале, халыкара форумнар һәм башка зур чаралар узды.
«Яңа тарту нокталарын булдыру өчен масштаблы проектлар тормышка ашырыла: зооботаника бакчасын яңарту, аэропортның яңа пассажирлар терминалын төзү һәм креатив индустрия үсешенең төп кластеры буларак Уникаль осталар үзәген булдыру», – дип билгеләде мэр.
«Без моның кадәр кар явачагын көтмәгән идек»
Туризм өлкәсендәге рекордлар һәм төзелештәге уңышлар катлаулы проблемаларны юкка чыгармады. Быел кыш шәһәр яңадан кар коллапсы белән очрашты. Рекордлы күләмдә кар яву коммуналь хезмәтләрнең барлык көчләрен һәм ресурсларын мобилизацияләүне таләп итте. Сезон башыннан Казаннан 1,3 млн тоннадан артык кар чыгарылган - узган елның шушы чорына караганда дүрт тапкырга күбрәк.
Шул ук вакытта гамәлдәге экологик таләпләр карны вакытлыча җыю мөмкинлеген чикли, ә гамәлдәге барлык сигез кар эретү пункты да тәүлек буе тулы көченә эшли. Шул уңайдан Илсур Метшин Рөстәм Миңнехановка яңа стационар пунктлар төзү тәкъдиме белән мөрәҗәгать итте. Бу максатлар өчен беренче участокны инде сайлап алганнар.
Фото: © «Татар-информ», Владимир Васильев
Татарстан Рәисе ассызыклаганча, Казанда кар күп яву аркасында коммуналь инфраструктура эшенә карата сораулар туды.
«Хәер, мин соңгы көннәрдә бик оператив һәм бик күп сыйфатлы эш эшләдек дип әйтергә тиешмен. Мөгаен, әле барысы да эшләп бетерелмәгәндер, әмма, бәхеткә, эш күренеп тора. Шәһәр хезмәтләре бу кыенлыкларны тиз арада хәл итте», - дип билгеләде ул.
Шул ук вакытта түбәләрдә боз һәм кар белән бәйле проблемалар кала, бу җимерелеп төшү куркынычы тудыра.
«Без моның кадәр кар явуын көтмәгән идек. Әмма барыбер бу әйберләрне исәпкә алырга кирәк», - дип нәтиҗә ясады Рәис.
Фото: © «Татар-информ», Михаил Захаров
«Безнең демографиябезне беркем дә яхшыртмаячак – бу безнең уртак эшебез»
Казан шәһәре Думасы сессиясендә демографик вазгыятькә дә аерым игътибар бирелде. Соңгы 20 елда Казанда 380 меңнән артык бала туган, ә 2005 елдан халык саны 214 мең кешегә арткан, дип билгеләде Илсур Метшин.
Шул ук вакытта тулаем Татарстан буенча туучылар саны кими. Республика Рәисе сүзләренчә, элек халык саны 10 мең кешегә арткан булса, хәзер шундый ук санда кимү күзәтелә.
Туучылар саны кимү, Миңнеханов сүзләренчә, Казанга да кагыла, монда да «уңай баланс» сизелерлек түгел.
«Шулай булгач, әйдәгез, хатыннарыгызны, кызларыгызны, танышларыгызны үгетләгез һәм үзегез тырышыгыз. Демографияне безгә беркем дә яхшыртмаячак. Бу безнең уртак эшебез. Сезнең янга берәү дә килмәячәк һәм уйламаячак «, - диде республика Рәисе.
Фото: © «Татар-информ», Владимир Васильев
«Сәламәтлек саклау министрлыгы, шәһәр белән бергә оешыгыз»
Татарстан Рәисе тарафыннан медицина хезмәте күрсәтү өлкәсе дә тәнкыйтькә дучар булды. Рөстәм Миңнеханов сүзләренчә, 2025 елда медицина учреждениеләре эшенә кагылышлы 11 мең мөрәҗәгать килгән. Шул ук вакытта Казанның 13 медицина оешмасы шәһәр кешеләреннән иң түбән бәя алды.
«Матди база буенча барысы да яхшы бара, әмма шелтәләр күп. Сәламәтлек саклау министрлыгы, мөгаен, монда. Әйдәгез, шәһәр белән бергә оешыгыз. Без акчаны кертәбез, ә урыннарда кешеләр моны сизмиләр», - дип белдерде Татарстан лидеры.
Төп дәгъвалар арасында - чиратларда озак көтү, шулай ук регистратуралар эше, шәфкать туташлары һәм табибларның мөнәсәбәте.
Шул ук вакытта Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, республикада үлүчеләр санын киметүгә ирешелгән. Бу күрсәткеч буенча Татарстан Россиянең егерме төбәге арасына керә һәм Идел буе федераль округында беренче урынны алып тора.
Фото: © «Татар-информ», Михаил Захаров
«Без бит мәктәпне төрмә итә алмыйбыз – эшне тәртипкә китерергә кирәк»
Рөстәм Миңнеханов республика мәктәпләрендә куркынычсызлык мәсьәләләре буенча да кисәтүләр белән чыгыш ясады. Ул директорларны дисциплинаны шәхсән контрольдә тотарга, тәрбия эшен көчәйтергә һәм мәгариф учреждениеләрендә тәртип урнаштырырга өндәде.
Утырышта ТР Рәисе Түбән Камада күптән түгел булган гадәттән тыш хәл турында искә төшерде: Түбән Каманың 37 нче лицееның 7 нче сыйныф укучысы мәктәпкә пычак алып керә, техник хезмәткәрне яралый, шуннан соң сигнал җайланмасыннан ата һәм үзе зыян күрә. Аның сүзләренчә, мәктәп - белем бирү үзәге генә түгел, ә тәрбия институты да.
«Мәктәп директоры карарга тиеш. Бу нәрсә? Мәктәпкә мәктәп рюкзагы белән түгел, ә поход рюкзагы белән йөриләр. Пычаклар алып киләләр, тагын нәрсәләрдер. Без мәктәпне төрмә итә алмыйбыз, эшне элементар рәвештә тәртипкә китерергә кирәк», - дип белдерде Миңнеханов.
«Татар-информ», Александра Давыдова, Александр Хевронин
Анонстагы фото: rais.tatarstan.ru