Gjykata Supreme rrëzon tarifat e Trumpit
Gjykata Supreme amerikane ka vendosur që presidenti amerikan, Donald Trump, ka tejkaluar autoritetin e tij kur ka vendosur një sërë tarifash që tronditën tregtinë globale, duke bllokuar një mjet kyç që udhëheqësi amerikan kishte përdorur për të çuar përpara agjendën e tij ekonomike.
Gjykata Supreme, me shumicë konservatore, vendosi me rezultat gjashtë me tre, duke theksuar në aktgjykim se Ligji për fuqitë ndërkombëtare ekonomike në raste emergjente (IEEPA) “nuk e autorizon presidentin që të vendosë tarifa”.
Trump ka nisur vendosjen e tarifave të gjera pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar, duke vendosur detyrime të reja doganore ndaj pothuajse të gjithë partnerëve tregtarë të SHBA-së.
Këto përfshinin tarifa “reciproke” për praktikat tregtare që Uashingtoni i konsideron si të padrejta. Me tarifë të tillë reciproke prej 10 për qind u godit edhe Kosova, por edhe vende të tjera të Ballkanit Perëndimor – disa edhe me tarifa më të larta.
Më 1 gusht, Kosova hoqi tarifën ndaj mallrave amerikane prej 10 për qind.
Po ashtu, SHBA-ja vendosi tarifa të veçanta ndaj partnerëve të mëdhenj të saj si Meksika, Kanadaja e Kina, për shkak të kontrabandës së drogës dhe emigracionit.
Gjykata në vendimin e saj tha se “nëse Kongresi do të kishte për qëllim t’i jepte kompetencë të veçantë për të vendosur tarifa” përmes IEEPA-së, “do ta kishte bërë këtë, ashtu siç ka vepruar vazhdimisht në ligje të tjera për tarifat”.
Ky vendim nuk ndikon në detyrimet specifike për sektorë të caktuar që Trump ka vendosur ndaras tarifa për importet e çelikut, aluminit dhe mallrave të tjera.
Tre gjyqtarë liberalë, iu bashkuan tre gjykatësve të tjerë konservatorë për të vendosur për tarifat, duke mbajtur në fuqi vendimet e gjykatave më të ulëta që vendosën se tarifat e vendosura nga Trump nën IEEPA-në ishin të paligjshme.
Kryegjykatësi John Roberts, gjatë njoftimit të vendimit tha se “IEEPA-ja nuk ka asnjë referencë për tarifat apo detyrimet doganore”.
Në majin e vitit të kaluar, një gjykatë më e ulët tregtare kishte vendosur se Trump kishte tejkaluar autoritetin e tij kur vendosi tarifa të gjera, por vendimi nuk është zbatuar pasi Qeveria kishte njoftuar se do ta apelojë.