Ванс во Азербејџан во продолжение на посетата на Кавказ за зацврстување на мировниот договор
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс во вторникот пристигна во Баку, во продолжение на посетата на Кавказ, со цел да ја зацврсти поддршката за мировниот договор меѓу Азербејџан и Ерменија, постигнат со посредство на САД, како и да поттикне стратешки транзитен коридор кој Вашингтон го смета за клучен за преобликување на трговијата, енергетиката и влијанието во регионот.
Венс со авион пристигна во главниот град на Азербејџан, Баку, од Ереван, по два дена состаноци со ерменски официјални претставници.
Во Ереван тој потпиша договор за соработка во цивилниот нуклеарен сектор, кој ќе овозможи почетен извоз од САД во Ерменија во вредност до пет милијарди долари, како и дополнителни четири милијарди долари во долгорочни договори за гориво и одржување.
Венс, кој е првиот потпретседател на САД што ја посетил Ерменија, изјави дека посетата била „многу продуктивна“ и дека е „оптимист во однос на мировниот договор “.
Ерменија во јуни потпиша договор со Азербејџан со посредство на САД, со цел ставање крај на повеќе од 40 години конфликт околу регионот Карабах.
Централниот дел на договорот е предложениот патно-железнички коридор долг 43 километри, кој ќе се нарекува Трампова рута за меѓународен мир и просперитет (TRIPP), и кој би минувал низ Ерменија и би го поврзувал Азербејџан со неговата ексклава Нахчиван, отворајќи нова трговска артерија исток–запад, заобиколувајќи ги Русија и Иран.
Ерменија и Азербејџан беа во конфликт од крајот на 1980-тите години околу Нагорно-Карабах, регион кој е меѓународно признаен како дел од Азербејџан, но кој долго време беше под контрола на етнички ерменски сепаратисти.
Азербејџан во септември 2023 година ја врати целосната контрола врз Карабах по воена офанзива.
Минатото лето, лидерите на двете земји се согласија околу сеопфатен договор постигнат со посредство на Вашингтон со цел ставање крај на децениските конфликти, вклучувајќи и две поголеми војни.
Договорот им дава право на Соединетите Американски Држави на закуп за развој на транзитен коридор, кој би минувал низ јужната територија на Ерменија, долж границата со Иран.
Коридорот на крајот ќе вклучува железничка линија, нафтоводи и гасоводи, како и оптички линии, што ќе овозможи движење на стоки и луѓе.
Венс изјави дека „многу инвестиции ќе пристигнат во Ерменија благодарение на некои добри договори што ги постигнавме“.
Азербејџанските медиуми известија дека Венс одржал кратка средба со претседателот Илхам Алиев во Баку, на почетокот на посетата на азербејџанската престолнина.
Во пресрет на доаѓањето на Венс, Алиев изјави дека посетата е дел од „нова ера во билатералните односи, која е многу ветувачка“.
Мировниот договор ја зајакна позицијата на Вашингтон во регионот во време кога влијанието на Русија се соочува со опаѓање на влијанието во Баку и Ереван.
Доаѓањето на Венс се совпаѓа и со други регионални случувања како што се тензиите меѓу САД и Иран и новата иницијатива за критични минерали поддржана од САД, за која аналитичарите оценуваат дека неочекувано го поставила Јужниот Кавказ во фокусот на приоритетите на американската политика.