Reuters: Трамп Иран менен сүйлөшүү сунушун четке какты
АКШ президенти Дональд Трамптын администрациясы Иран менен согушту токтотуу боюнча дипломатиялык сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү жөнүндө Жакынкы Чыгыштагы союздаштарынын сунушун четке какканын кырдаалдан кабардар булактарына шилтеме менен Reuters агенттиги билдирди.
Агенттиктин маалыматына караганда, согушка чейин АКШ - Иран сүйлөшүүлөрүндө ортомчулук кылган Оман бир нече жолу тараптардын ортосунда байланыш түзүүгө далалаттанган. Бирок Ак үй мында байланыштарга кызыкчылыгы жоктугун ишара кылган.
"Азыр бул аны кызыктырбайт жана биз миссияны тынымсыз уланта беребиз. Андай күн келиши мүмкүн, бирок азыр эмес", - деген америкалык жогорку бийлик өкүлү.
Дипломаттык байланыш түзүүгө согушка чейин арачылыкка катышкан Египет да аракеттенди. Reuters агенттигинин булактары билдиргендей, бул далалат жылыш берген жок, бирок Ирандын аракеттеринен жабыркаган Перс булуңундагы мамлекеттердин "аскердик жактан токтоолугун" камсыз кылууга мүмкүнчүлүк берди.
Тегеран өз тарабынан согушту АКШ менен Израилдин соккусу токтомоюнча токтотпосун Reuters агенттигине ирандык жогорку бийликтеги эки булагы билдирген. Алардын сөзүнө караганда, бир канча өлкөлөр арачы түшүүгө аракет кылышты, бирок иран тарап авиачабуулдун токтотулушун жана ок атышууну токтотуу боюнча ыктымал келишимдин алкагында компенсация төлөө менен талаптарынын аткарылышына басым жасоодо.
Булактардын бири Ирандын Улуттук коопсуздук боюнча Жогорку кеңешинин катчысы Али Ларижани жана тышкы иштер министри Аббас Аракчи да Оманды ок атышууну токтотуу боюнча ортомчу кылууга умтулуп, бирок сүйлөшүүлөр болбой, Тегерандын позициясы катаалдашып кеткенин айткан.
"Дипломатиялык каналдар аркылуу буга чейин айтылгандардын баарынын бүгүн мааниси жок", - деген ал.
Агенттиктин маектештеринин айтуусунда, Ислам революциясынын сакчылар корпусу Иран Ормуз кысыгын алдырып койсо, согуштан уттурарын билишет.
"Ошол үчүн Сакчылар корпусу ок атышууну токтотууну, ал үчүн эч кандай сүйлөшүүлөрдү же дипломатиялык аракеттерди кабыл албайт, ал эми Ирандын саясий лидерлери бир канча өлкөлөрдүн аракетине карабай, мындай сүйлөшүүлөргө катышпайт", - деп кошумчалаган.
АКШ менен Израилдин Иранга каршы согушу 28-февралда башталган. Алгачкы жумада Трамп Иранда Абадан коргонуучу күчтөрү, Аба күчтөрү, Деңиз күчтөрү жана башчылары жок болгонун, алар сүйлөшүүнү каалап жатышканын, бирок "өтө кеч болуп калганын" жазган.
Reuters агенттиги бул аралыкта согуш негизинен Иранда эки миңден ашуун адамдын өмүрүн алганын маалымдаган. Жаңжалдан улам дүйнөлүк мунайдын 20% өткөн Ормуз кысыгы аркылуу мунай ташуу үзгүлтүккө учурап, дүйнөлүк базарда анын баасы бир баррелине 100 доллардан ашып кетти.
Ошол эле учурда The Wall Street Journal жазгандай, Трамптын айрым кеңешчилери АКШда ноябрда күтүлүп жаткан шайллолордун алдында саясий кесепеттерден сактанып, согуштан чыгуу планын иштеп чыгууга чакырып жатышканын жазды.