Σκλήρυνση κατά Πλάκας: Νέα μελέτη συνδέει τα λιπαντικά πετρελαίου με 38% υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου

Η επαγγελματική έκθεση σε λιπαντικά που προέρχονται από το πετρέλαιο, όπως το λάδι κινητήρα, το υδραυλικό λάδι και τα υγρά κοπής που χρησιμοποιούνται για την ψύξη ή τη λίπανση μετάλλων κατά την κατεργασία τους, συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης Σκλήρυνσης κατά Πλάκας (ΣΚΠ), σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Neurology» της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Στη ΣΚΠ το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα οπτικά νεύρα. Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει τόσο γενετικούς όσο και περιβαλλοντικούς παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής της.

Στη συγκεκριμένη μελέτη συμμετείχαν 2.872 άτομα με ΣΚΠ και 6.122 άτομα χωρίς τη νόσο, με μέση ηλικία τα 35 έτη, οι οποίοι διέμεναν στη Σουηδία. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με το εργασιακό τους ιστορικό και την πιθανή έκθεσή τους σε λιπαντικά στον χώρο εργασίας πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων ΣΚΠ. Συχνή έκθεση σε λιπαντικά είχαν όσοι εργάζονταν στην κατεργασία μετάλλων, στις κατασκευές, στις επισκευές οχημάτων και στη συντήρηση μηχανημάτων.

Συνολικά, 251 άτομα με ΣΚΠ (ποσοστό 8,7%) ανέφεραν επαγγελματική έκθεση σε λιπαντικά πετρελαϊκής προέλευσης, έναντι 399 ατόμων χωρίς τη νόσο (6,5%).

Διαπιστώθηκε ότι η έκθεση σε λιπαντικά με βάση το πετρέλαιο συσχετίστηκε με 38% υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης ΣΚΠ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη στους ενεργούς καπνιστές και στα άτομα που δεν διαθέτουν ένα γονίδιο το οποίο συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Συγκεκριμένα, όσοι είχαν εκτεθεί, κάπνιζαν, έφεραν μια γονιδιακή παραλλαγή που συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο ΣΚΠ και δεν είχαν το γονίδιο που συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο είχαν περισσότερες από 33 φορές περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης ΣΚΠ σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν κανέναν από αυτούς τους παράγοντες. Βέβαια, διευκρινίζεται ότι μόνο 16 άτομα με ΣΚΠ και δύο άτομα χωρίς ΣΚΠ βρίσκονταν σε αυτή την ομάδα συμμετεχόντων, επομένως η εκτίμηση μπορεί να είναι λιγότερο ακριβής.

Επίσης, οι ερευνητές, με επικεφαλής το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας, διαπίστωσαν ότι οι πιθανότητες εμφάνισης ΣΚΠ αυξάνονταν ελαφρώς με τη μεγαλύτερη διάρκεια έκθεσης. Για κάθε επιπλέον έτος έκθεσης, οι πιθανότητες αυξάνονταν κατά 2%. Κατά 2% αυξάνονταν και οι πιθανότητες για κάθε επιπλέον ώρα έκθεσης ανά εβδομάδα. Με αύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης ΣΚΠ συνδέθηκαν και τα υψηλότερα επίπεδα έκθεσης.

Δεδομένου ότι οι βιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με τη ΣΚΠ ενδέχεται να ξεκινούν χρόνια πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, οι ερευνητές επανέλαβαν την ανάλυση συμπεριλαμβάνοντας μόνο άτομα που είχαν εκτεθεί τουλάχιστον επτά χρόνια πριν από το πρώτο τους σύμπτωμα. Η συσχέτιση παρέμεινε, με τους συμμετέχοντες που εκτέθηκαν στα λιπαντικά να παρουσιάζουν 55% υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης ΣΚΠ.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα λιπαντικά προκαλούν ΣΚΠ, αλλά καταγράφει μια συσχέτιση. Ένας περιορισμός της μελέτης ήταν ότι οι ίδιοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν την έκθεσή τους στα λιπαντικά, με αποτέλεσμα να υπάρχει το ενδεχόμενο να μην τη θυμούνταν με ακρίβεια ή να μην την είχαν ταξινομήσει σωστά. Επιπλέον, τα αποτελέσματα ενδέχεται να επηρεάστηκαν από την έκθεση σε άλλες ουσίες στον χώρο εργασίας. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν και σε άλλους πληθυσμούς.