Και σε ποια Ευρώπη να επιστρέψει η Βρετανία;
Ο νέος, από σπόντα, Εργατικός πρωθυπουργός της Βρετανίας Μπέρναμ έριξε τη «βόμβα»: δεν είναι απίθανο ένα νέο δημοψήφισμα, αυτή τη φορά για την επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ! Είναι ο πρώτος ανάμεσα στους προκατόχους του που θέτει τέτοιο ζήτημα.
Και το κάνει με τρόπο που δείχνει ότι πρόκειται για κάτι περισσότερο από απλή σκέψη για το μέλλον: πολλοί έχουν την αίσθηση ότι η προκήρυξη ενός τέτοιου δημοψηφίσματος βρίσκεται αρκετά ψηλά στην ατζέντα του νέου πρωθυπουργού και ότι δεν είναι απίθανο τα νέα να μην αργήσουν και πολύ, με δεδομένο μάλιστα το γεγονός ότι το προσδόκιμο… πολιτικής ζωής σε αυτή τη θέση στο Λονδίνο βρίσκεται πλέον σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Κάτι που ο Μπέρναμ γνωρίζει πολύ καλά, καθώς αυτό τον έκανε πρωθυπουργό – και ανά πάσα στιγμή, για χίλιους λόγους, αυτό μπορεί και να τον… ξεκάνει.
Πέραν του τρόπου που εμφάνισε το ζήτημα ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο οποίος λέει πολλά, υπάρχει κάτι ακόμα: η αμεσότητα με την οποία έσπευσε να απαντήσει με τον θερμότερο δυνατό τρόπο στην προοπτική επιστροφής ο πρόεδρος της Γαλλίας Μακρόν. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι έχουν προηγηθεί σχετικές συζητήσεις ανάμεσα στο Λονδίνο και το Παρίσι, ακριβώς επειδή ήταν ακαριαίο και, κυρίως, εντελώς ανεπιφύλακτο, χωρίς να θέτει το παραμικρό ζήτημα από όλα όσα προφανή και αυτονόητα θα μπορούσε να αναμένει κανείς σε ένα τέτοιο «βγαίνω – μπαίνω»…
Είναι απολύτως σαφές ότι έχουν γίνει διεργασίες με τη Γαλλία. Ομως, εξίσου σαφές είναι κάτι άλλο: ότι δεν έχουν γίνει με τη Γερμανία, μα και άλλες χώρες – αλλά προς στιγμήν ας σταθεί κανείς σε αυτό που μετράει.
Μπορεί το Παρίσι να είναι ενθουσιώδες στην προοπτική μιας βρετανικής επιστροφής, όμως, εάν το Βερολίνο δεν μοιράζεται αυτόν τον ενθουσιασμό, τον καθιστά αυτομάτως άνευ σημασίας. Μα ακόμα και στην εκδοχή που αυτό δεν ισχύει και υπάρξει ταύτιση απόψεων, όλα τα παραπάνω στερούνται και πάλι σημασίας για δύο πολύ πιο σοβαρούς λόγους, τους οποίους είναι εντελώς ακατανόητο ότι δεν βλέπει ο Εργατικός, όπως προαναφέρθηκε, πρωθυπουργός στο Λονδίνο, καθώς και κάθε άλλος υπέρμαχος ενός τέτοιου δημοψηφίσματος που θα επιχειρήσει να ακυρώσει το προηγηθέν της εξόδου.
Ας υποθέσει λοιπόν κανείς ότι αύριο κιόλας ανακοινώνεται ένα δεύτερο δημοψήφισμα από την κυβέρνηση στο Λονδίνο. Τι θα σημαίνει αυτό στην πράξη;
Πρώτον, ότι θα προκαλέσει μία εκρηκτική πόλωση μέσα στην ίδια τη Βρετανία, όπου, ευλόγως δε, θα θεωρηθεί από μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης κίνηση ανατροπής της εκπεφρασμένης βούλησής της. Πόσο μεγάλο; Δεν χρειάζεται… Νομπέλ μαθηματικών γι’ αυτό: τα κόμματα του Brexit αθροίζουν σήμερα δυνάμεις μακράν μεγαλύτερες σε ποσοστά της κοινής γνώμης από εκείνα της παραμονής στην ΕΕ – και αυτό χωρίς καν την πρόκληση ενός δεύτερου δημοψηφίσματος. Τώρα πώς γίνεται να θεωρείται ότι αυτό συμβαδίζει με το να θέλει η πλειοψηφία, υποτίθεται, την επιστροφή στην ΕΕ είναι μυστήριο τύπου… Αγκαθα Κρίστι… Και θα δούμε το αποτέλεσμα…
Εστω, όμως, ας δεχθεί κανείς και ότι γίνεται δημοψήφισμα και υπερψηφίζεται η επιστροφή. Σε ποια ακριβώς Ευρώπη θα επιστρέψει η, υπό τους Εργατικούς δε κυβερνώμενη, Βρετανία; Στην Ευρώπη που εν τω μεταξύ ή πολύ σύντομα πιθανότατα θα κυβερνάται στη Γερμανία από την AfD και στη Γαλλία από τη Λε Πεν; Και που μεθαύριο μπορεί να μην υπάρχει καν;
Σε αυτή την Ευρώπη θέλει να γυρίσει πίσω τη χώρα του ο Μπέρναμ, κάνοντας το ίδιο και χειρότερο από ό,τι έκανε ο δεξιός πρωθυπουργός που, ενώ δεν το ήθελε, προκήρυξε δημοψήφισμα περί Brexit και μετά… έκλαιγε; Και βεβαίως, πέραν όλων αυτών, έχει καταλάβει ότι έτσι θα υπογράψει οριστικά τα χαρτιά του διαζυγίου του ΗΒ με τις ΗΠΑ;
Τελικά ίσως ο Οβελίξ τα είπε όλα: «Είναι τρελοί αυτοί οι Βρετανοί».