Η χώρα των ποσοστών

^«Με ποιον θα συνεργαστείτε την επομένη των εκλογών;», «Υπάρχει κυβέρνηση χωρίς τη ΝΔ;», «Θα μπορούσαν ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ να βρεθούν στην ίδια κυβέρνηση;». Αυτές οι ερωτήσεις αποτελούν πλέον την επωδό της δημόσιας συζήτησης και, δυστυχώς, συνοψίζουν σε μεγάλο βαθμό και το βάθος του πολιτικού μας διαλόγου. Η χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο και η πολιτική ατζέντα μοιάζει να μην καθορίζεται από τις ανάγκες του τόπου αλλά από τις επιδόσεις των κομμάτων στις δημοσκοπήσεις.

Ετσι, ένα πολιτικό εργαλείο που προορισμό έχει να αποτυπώνει τις διαθέσεις της στιγμής, να συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των κοινωνικών αναγκών και, τελικά, στον μακρόπνοο πολιτικό σχεδιασμό, έχει αποκτήσει έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο. Η δημοσκόπηση μετατρέπεται σταδιακά σε μέσο δημιουργίας πολιτικής θεματολογίας, σε εργαλείο άσκησης πολιτικής επιρροής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε όπλο για την πολιτική απαξίωση προσώπων.

Η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε από τη μία ημέρα στην άλλη. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι έχουν τη δική τους ευθύνη. Ενα μέρος του πολιτικού συστήματος, αντί να επενδύσει στην πολιτική και ιδεολογική επιχειρηματολογία, κατέφυγε όλο και περισσότερο στους αριθμούς για να ενισχύσει το αφήγημά του. Και ένα μέρος της δημοσιογραφίας, είτε λόγω χρόνου είτε λόγω της ευκολίας που προσφέρει η εκλογική αριθμητική, επέλεξε να οργανώνει τη συζήτηση γύρω από ποσοστά και συσχετισμούς αντί να θέτει δύσκολα πολιτικά ερωτήματα.

Ετσι φτάσαμε να ζούμε σε μια χώρα όπου κάθε διάγραμμα με μπάρες και ποσοστά, από όπου κι αν προέρχεται, αντιμετωπίζεται περίπου σαν τις εντολές του Μωυσή, ως κάτι δηλαδή που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Αλλωστε, αυτό συχνά εξυπηρετεί και το εκάστοτε αφήγημα. Αυτό όμως, δεν κάνει ούτε την πολιτική ούτε τη δημοσιογραφία πιο ελκυστική. Και από αυτή την αποξένωση η πολιτική έχει πολύ περισσότερα να χάσει.

Παρατηρώντας τη δημόσια συζήτηση και κάνοντας μια προβολή ως τη μέρα της κάλπης, αυτό που βλέπω μου φέρνει τρόμο. Η απουσία πολιτικής ουσίας και η ενασχόληση με την εκλογική αριθμητική επιβεβαιώνει ότι η χώρα δεν βρίσκεται σε δημιουργική τροχιά. Μια χώρα δεν προχωρά επειδή γνωρίζει κάθε εβδομάδα ποιος προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Προχωρά όταν συζητά σοβαρά για το πού θέλει να βρίσκεται σε δέκα ή είκοσι χρόνια, για τη θέση της στον κόσμο και για το πώς θα δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες για τους ανθρώπους της.

Οταν η πολιτική περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας και στην εκλογική αριθμητική, το πρόβλημα δεν είναι δημοσκοπικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Και αυτού του είδους η χρεοκοπία δεν αντιμετωπίζεται με κανένα μνημόνιο.

Η Μαρία Καρακλιούμη είναι πολιτική αναλύτρια, CEO Spin Communications και SpearMind.AI