Γράμμα από το Βερολίνο: Τα κύματα ρατσισμού

Η πόλη Χάλε (Ζάαλε) είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη της Σαξονίας-Ανχαλτ με 226.186 κατοίκους, μόλις 20.000 λιγότερους από την πρωτεύουσα του κρατιδίου, το Μαγδεμβούργο. Είναι η γενέτειρα του μακροβιότερου υπουργού Εξωτερικών στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας, του Χανς Ντίντριχ Γκένσερ.

Είναι όμως και η πόλη του Καράμπα Ντιαμπί, σοσιαλδημοκράτη βουλευτή του SPD στην Ομοσπονδιακή Βουλή από το 2013-2025. Γεννημένος στη Σενεγάλη, είχε χάσει και τους δύο γονείς του σε ηλικία 7 ετνών. Μετά τις σπουδές του στην Ντακάρ, βρέθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1980 με υποτροφία στην κομμουνιστική DDR, πήρε διδακτορικό Χημείας στο Πανεπιστήμιο Μάρτιν-Λούτερ του Χάλε-Βίτενμπεργκ.

Ο Ντιαμπί δεν θα ακολουθήσει το παράδειγμα του χριστιανοδημοκράτη πρώην πρωθυπουργού Ράινερ Χάζελοφ, να εγκαταλείψει τη χώρα, αν πάρει αυτοδυναμία το ακροδεξιό AfD. «Δεν θα τους κάνω αυτό το χατίρι», λέει στην εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ» του Βερολίνου. «Δεν εγκαταλείπει κανείς τη χώρα εξαιτίας ενός κόμματος», προσθέτει – μολονότι λόγω καταγωγής και βιωμάτων ρατσισμού, έχει περισσότερους λόγους από τον Χάζελοφ να το κάνει.

Ο ρατσισμός έρχεται «κατά κύματα», εξηγεί ο Ντιαμπί. Ξέρει για τι πράγμα μιλάει. Με το πρώτο κύμα ρατσιστικής βίας τη δεκαετία του 1990, ακροδεξιοί στο Νόιστατ, όπου ζούσε τότε, του έσπασαν τα γυαλιά. Στο επόμενο κύμα από το 2010 με το βιβλίο του Τίλο Σάρατσιν, «Η Γερμανία καταργεί τον εαυτό της», που έδωσε αργότερα την ιδεολογική βάση για το AfD, ακολούθησαν επανειλημμένα επιθέσεις στο γραφείο του, έσπασαν τα παράθυρα, αργότερα ακολούθησαν πυροβολισμοί, τελευταία εμπρησμός. Σ’ αυτά προστέθηκε και ρατσιστικός λόγος μίσους στο Διαδίκτυο.

Το ποσοστό αλλοδαπών στη Σαξονία-Ανχαλτ ήταν μόλις 3,9% μέχρι το 2015. Μετά διπλασιάστηκε με τους Σύρους και τους Ουκρανούς. Σήμερα είναι 7,9%, πολύ χαμηλότερα απ’ ό,τι σε κρατίδια της δυτικής Γερμανίας, Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία 18,1%, Βάδη-Βυρτεμβέργη 18,3%, Βαυαρία 17,8% κ.ά. Αντιστρόφως ανάλογα υψηλός, όμως, είναι ο ρατσισμός και η ξενοφοβία που εργαλειοποιεί το AfD στη Σαξονία-Ανχαλτ.

Ο Ντιαμπί δεν είναι υποψήφιος στις εκλογές, αλλά στηρίζει ενεργά τον προεκλογικό αγώνα των υποψηφίων του κόμματός του. Σε συνάντηση μαζί του η νεαρή Χελένε Ρίνγκελ περιγράφει ότι πρόσφατα συνάντησε στον σιδηροδρομικό σταθμό του Χάλε μια ομάδα ανδρών με τατουάζ σβάστικα.

«Πρέπει να τους κοίταξα κάπως. Με έβρισαν «Εβραία», μου φαίνεται τρομακτικό να αισθάνονται περήφανοι που είναι Ναζί», λέει.

Μία στις τρεις πόρτες που χτυπούν για να δώσουν προεκλογικό υλικό ανοίγει οπαδός του AfD. Αλλά ο Ντιαμπί παραμένει αισιόδοξος: «Εχουμε συνταγματικό κράτος», λέει. «Κανείς δεν μπορεί να καταργήσει τη διάκριση των εξουσιών σε αυτή τη χώρα από τη μια μέρα στην άλλη».