Η ακρίβεια δεν ξεχνιέται στο ταμείο

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών με μεγάλα λόγια για μια «οργανωμένη και μετρήσιμη παρέμβαση», 1.740 κωδικούς, μέση μείωση έως 9,5% κ.ά. Ομως, όσοι υποδέχθηκαν την ανακοίνωση με καχυποψία, δεν είναι παράλογοι. Μας έχει διδάξει όλους μας η εμπειρία.

Γνωρίζουμε και τις μεθόδους και τα μοτίβα και τα προβλήματα ανταγωνισμού που έχουν καταγραφεί, παρά τις διάφορες φιλόδοξες «μειώσεις». Εχουμε δει τις μεγάλες επιχειρήσεις, ως διά μαγείας, να πραγματοποιούν ανατιμήσεις πριν προχωρήσουν σε εκπτώσεις, μειώσεις και «καλάθια».

Εχουμε προσέξει ότι τα μέτρα αναθέτουν στις μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ να αποφασίζουν αυτές αν θα κάνουν ή δεν θα κάνουν μειώσεις, τι ύψος θα έχουν, σε ποια είδη θα ισχύουν και για πόσο διάστημα θα διαρκέσουν. Είδαμε, επίσης, τον πληθωρισμό τον Αύγουστο να εκτινάσσεται στο 3,7% (πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης) ακριβώς την περίοδο που υποτίθεται πως ωφελούμασταν ακόμη από το «πάγωμα» των τιμών και ενώ προετοιμαζόταν η πολυδιαφημισμένη νέα παρέμβαση.

Κάθε φορά που επαναλαμβάνεται το ίδιο σχήμα – μεγάλη ανακοίνωση, θετικά ποσοστά, και μετά μια πραγματικότητα που δεν επαληθεύεται εύκολα – η καχυποψία είναι μια υγιής αντίδραση σε ένα μοτίβο που έχει ήδη επαναληφθεί αρκετές φορές ώστε να γίνει αναγνωρίσιμο.

Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για όποιον σχεδιάζει τέτοιες πολιτικές. Ο πολίτης δεν είναι υποχρεωμένος να θυμάται λεπτομέρειες. Δεν χρειάζεται να ξέρει ποιο ήταν το ακριβές ποσοστό, ποιος υπουργός το ανακοίνωσε, ή πότε ίσχυσε ποιο μέτρο. Αυτά ξεχνιούνται, όπως ξεχνιέται κάθε τεχνική λεπτομέρεια που δεν αγγίζει την καθημερινότητα άμεσα.

Αυτό που δεν ξεχνιέται, όμως, είναι η αίσθηση στο ταμείο. Κανείς δεν ξεχνά πώς νιώθει όταν διαχειρίζεται τον οικογενειακό προϋπολογισμό του, ανεξάρτητα από το τι του λένε τα πάνελ, οι υπουργοί κι οι ετικέτες για «μειώσεις» και «χτυπήματα» στην ακρίβεια. Αυτή η μνήμη είναι σωματική, όχι στατιστική. Χτίζεται στην καθημερινότητα, όχι στην τηλεόραση. Και είναι ακριβώς αυτή η μνήμη που καθορίζει τελικά αν ένα μέτρο θεωρείται αξιόπιστο ή αν προστίθεται στη λίστα με τα προηγούμενα που δεν άλλαξαν τίποτα.

Δεν αρκεί λοιπόν μια πολιτική να «μοιάζει» σωστή στα χαρτιά. Πρέπει να επιβιώνει στη συνείδηση του κόσμου. Κι αυτή τη δοκιμασία, μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται να την περνάει.