Η Meta ετοιμάζεται για την πιο κρίσιμη δικαστική μάχη στην ιστορία της – Στο επίκεντρο ο εθισμός των ανηλίκων

Η Meta βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες στην ιστορία της, καθώς οδηγείται την Τρίτη σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στις ΗΠΑ, όπου θα κληθεί να αντικρούσει τις κατηγορίες τεσσάρων πολιτειών ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram με τρόπο που ενθαρρύνει τον εθισμό των παιδιών, παραπλάνησε το κοινό για τους κινδύνους των πλατφορμών της και συνέλεξε παράνομα προσωπικά δεδομένα ανηλίκων.

Σύμφωνα με το NPR, οι πολιτείες Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ ζητούν συνολικά έως και 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κυρώσεις, αλλά και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των προϊόντων της Meta.

Στο επίκεντρο ο σχεδιασμός των Facebook και Instagram

Η υπόθεση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κύματος αγωγών κατά των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης, με τους ενάγοντες να επιχειρούν να καταστήσουν τις πλατφόρμες υπεύθυνες όχι για το περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες, αλλά για τον ίδιο τον σχεδιασμό των προϊόντων τους.

Σύμφωνα με τις πολιτείες, η Meta δημιούργησε και αξιοποίησε λειτουργίες που έχουν ως στόχο να κρατούν τους νεαρούς χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο στις πλατφόρμες, μεταξύ άλλων το κουμπί «like», την ατελείωτη κύλιση και τους αλγόριθμους συστάσεων.

Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι αυτές οι λειτουργίες ενθαρρύνουν την καταναγκαστική χρήση και αυξάνουν τα έσοδα της Meta, καθώς όσο περισσότερο χρόνο περνούν οι χρήστες στις πλατφόρμες τόσο περισσότερες διαφημίσεις βλέπουν και τόσο αποτελεσματικότερα μπορούν αυτές να στοχευθούν.

Κατηγορίες για επιπτώσεις στην ψυχική υγεία

Η αγωγή υποστηρίζει ότι η Meta έδωσε προτεραιότητα στην αύξηση της αλληλεπίδρασης εις βάρος της ασφάλειας των ανηλίκων, με αποτέλεσμα οι πλατφόρμες της να επηρεάζουν την εκπαίδευση και τον ύπνο τους.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα φίλτρα εικόνας, τα οποία, σύμφωνα με τους ενάγοντες, ήταν γνωστό ότι μπορούσαν να ενισχύσουν διατροφικές διαταραχές και προβλήματα με την εικόνα σώματος.

Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι όλα αυτά συνέβαιναν παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις της Meta πως οι πλατφόρμες της είχαν σχεδιαστεί με γνώμονα την ευημερία και την ασφάλεια των νεαρών χρηστών.

Στο στόχαστρο και η συλλογή δεδομένων παιδιών

Ξεχωριστό σκέλος της υπόθεσης αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε πως παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν το Instagram και το Facebook, παρά το γεγονός ότι αυτό παραβίαζε τους δικούς της κανόνες.

Παράλληλα, κατηγορείται ότι συνέλεγε προσωπικές πληροφορίες παιδιών χωρίς τη γονική συναίνεση, κατά παράβαση του ομοσπονδιακού νόμου COPPA για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.

Η απάντηση της Meta

Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι ισχυρισμοί των πολιτειακών εισαγγελέων είναι περιορισμένοι και ατεκμηρίωτοι, ενώ χαρακτηρίζει τις οικονομικές απαιτήσεις «δυσανάλογες».

Σε δήλωσή της στο NPR, η εταιρεία υποστήριξε ότι οι πολιτείες δεν προσκομίζουν στοιχεία πως κάτοικοί τους παραπλανήθηκαν, ενώ επιχειρούν να καταστήσουν τη Meta υπεύθυνη ακόμη και για προβλήματα που αφορούν συνολικά τον κλάδο, όπως η επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.

Η εταιρεία υπογραμμίζει επίσης ότι έχει λάβει ισχυρά μέτρα προστασίας για τους εφήβους και δηλώνει έτοιμη να παρουσιάσει τη θέση της ενώπιον του δικαστηρίου.

Δύο σημαντικές ήττες για τη Meta μέσα στο 2026

Η νέα ομοσπονδιακή δίκη έρχεται μετά από δύο σημαντικές δικαστικές αποφάσεις σε πολιτειακό επίπεδο, όπως αναφέρει το NPR.

Τον Μάρτιο, δικαστήριο στο Λος Άντζελες έκρινε τη Meta και τη Google υπεύθυνες για την κατάθλιψη και το άγχος μιας νεαρής γυναίκας, η οποία χρησιμοποιούσε καταναγκαστικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από μικρή ηλικία, και επιδίκασε 6 εκατομμύρια δολάρια σε αποζημίωση.

Σε ξεχωριστή υπόθεση στο Νέο Μεξικό, δικαστής διέταξε τη Meta να καταβάλει 567 εκατομμύρια δολάρια και να εφαρμόσει νέα μέτρα ασφαλείας, μετά την απόφαση ενόρκων ότι η εταιρεία δεν προστάτευσε επαρκώς ανήλικους χρήστες από τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Το NPR επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις ενισχύουν την πίεση προς τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και ενδέχεται να σηματοδοτούν μια νέα εποχή λογοδοσίας για τη Big Tech.

Τι γνώριζε η Meta για τους κινδύνους;

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της δίκης είναι τι γνώριζαν τα στελέχη της Meta για τις επιπτώσεις των προϊόντων της στους ανηλίκους και τι έλεγαν δημοσίως.

Στην αγωγή περιλαμβάνονται περισσότερες από 100 δηλώσεις στελεχών της Meta που οι πολιτείες θεωρούν δυνητικά παραπλανητικές.

Σε προδικαστική απόφαση του Ιουνίου, ο δικαστής έκανε μάλιστα αναφορά σε εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας, τα οποία, σύμφωνα με την πλευρά των εναγόντων, δείχνουν ότι τα εργαλεία περιορισμού του χρόνου χρήσης λειτουργούσαν περισσότερο ως «επικοινωνιακό τέχνασμα», καθώς εργαζόμενοι γνώριζαν ότι η παρατεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ήταν επιβλαβής για τους εφήβους.

Νομικοί ειδικοί εκτιμούν ότι η υπόθεση μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε όσα έλεγε δημόσια η Meta και σε όσα γνώριζε εσωτερικά για τους κινδύνους των πλατφορμών της.

Μπορεί η υπόθεση να φτάσει έως το Ανώτατο Δικαστήριο;

Η δίκη διεξάγεται στο Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο της Βόρειας Περιφέρειας της Καλιφόρνιας, στο Όκλαντ, υπό την προεδρία της δικαστού Γιβόν Γκονζάλες Ρότζερς.

Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες.

Νομικοί αναλυτές θεωρούν πιθανό η Meta να ασκήσει έφεση σε περίπτωση καταδικαστικής απόφασης, δεδομένου του τεράστιου οικονομικού και νομικού διακυβεύματος. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει την υπόθεση ακόμη και στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι τέσσερις πολιτείες ζητούν όχι μόνο τεράστιες οικονομικές κυρώσεις, αλλά και αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι πλατφόρμες της Meta, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.