Μεγάλα ευρωπαϊκά ποτάμια «πεθαίνουν»: Η ιστορία της ηπείρου ξεπροβάλλει από τον πυθμένα

Η Ευρώπη ζει ένα παράξενο καλοκαίρι.

Οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία έχουν ρίξει τη στάθμη μεγάλων ποταμών σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, αποκαλύπτοντας έναν κρυμμένο κόσμο που παρέμενε κάτω από το νερό για δεκαετίες, αιώνες ή ακόμη και χιλιετίες.

Από τον Τίβερη και τον Ρήνο έως τον Δούναβη, η υποχώρηση των νερών μετατρέπει τις κοίτες των ποταμών σε ένα τεράστιο αρχαιολογικό αρχείο.

Μαζί όμως με τα ιστορικά ευρήματα εμφανίζονται και οι σοβαρές συνέπειες μιας κρίσης που επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα, την ενέργεια, τη γεωργία και τα οικοσυστήματα.

Στη Ρώμη, ο Τίβερης υποχώρησε τόσο ώστε να εμφανιστούν ξανά μεγάλα τμήματα της περίφημης «Γέφυρας του Νέρωνα».

Η αρχαία κατασκευή, που χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ., βρίσκεται συνήθως κάτω από τα νερά του ποταμού. Η φετινή ξηρασία αποκάλυψε όμως τμήματα των θεμελίων της, προσφέροντας στους αρχαιολόγους μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν από κοντά ένα μνημείο της αυτοκρατορικής Ρώμης.

Στον Δούναβη, οι εικόνες είναι ακόμη πιο εντυπωσιακές.

Στη Σερβία έχουν εμφανιστεί τα ναυάγια γερμανικών πολεμικών πλοίων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα οποία είχαν βυθιστεί το 1944 κατά την υποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων.

Ορισμένα εξακολουθούν να περιέχουν πυρομαχικά, γεγονός που δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους.

Στη Βουλγαρία, η υποχώρηση του ποταμού αποκάλυψε ακόμη και προϊστορικά κατάλοιπα.

Οστά που αποδίδονται σε μαμούθ ήρθαν στην επιφάνεια, ενώ κοντά στο Gigen εμφανίστηκαν τμήματα των θεμελίων της εντυπωσιακής Γέφυρας του Κωνσταντίνου, που εγκαινιάστηκε το 328 μ.Χ. και αποτελούσε ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά έργα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Στην Ουγγαρία, η υποχώρηση των νερών αποκάλυψε αντικείμενα που ενδέχεται να συνδέονται με παλαιότερες πολιορκίες, ενώ έχουν εμφανιστεί ακόμη και κατάλοιπα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Και στον Ρήνο η εικόνα προκαλεί ανησυχία. Η στάθμη έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα τα εμπορικά πλοία να μην μπορούν να μεταφέρουν τα συνηθισμένα φορτία τους. Μέρος των εμπορευμάτων που κανονικά ταξιδεύει μέσω του ποταμού μεταφέρεται πλέον οδικώς και σιδηροδρομικώς, αυξάνοντας το κόστος και πιέζοντας τις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού.

Υπολείμματα της αρχαίας Γέφυρας του Κωνσταντίνου

Ακόμη και οι λεγόμενες «πέτρες της πείνας» κάνουν ξανά την εμφάνισή τους.

Πρόκειται για παλιές χαράξεις σε βράχους και πέτρες που χρησιμοποιούνταν ως σημάδια ακραίας ξηρασίας και προειδοποιούσαν τις προηγούμενες γενιές για τις συνέπειες της έλλειψης νερού.

Η Ευρώπη δεν βλέπει μόνο το παρελθόν να αναδύεται από τα νερά. Βλέπει και πόσο ευάλωτη μπορεί να γίνει η σύγχρονη κοινωνία όταν το νερό αρχίζει να λείπει.