Χρέη: Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Μετά την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων και για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία, ανοίγει στις 26 Ιουλίου η «πόρτα» του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού που φέρνει μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, γεγονός που διευρύνει τον αριθμό των δικαιούχων και επιτρέπει σε πολύ περισσότερους οφειλέτες να επιδιώξουν συνολική ρύθμιση των χρεών τους.
Ηδη, καταγράφεται ενδιαφέρον για τη ρύθμιση των 72 δόσεων για τα παλαιά χρέη στην εφορία καθώς από το περασμένο Σάββατο, όταν τέθηκε σε λειτουργία η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, έχουν υποβληθεί περισσότερες από 2.000 αιτήσεις, δηλαδή πάνω από 500 ημερησίως. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα, είναι πόσοι από τους δυνητικά 1,3 εκατομμύρια φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 31,5 δισ. ευρώ θα αξιοποιήσουν τη ρύθμιση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, που λήγει η προθεσμία υποβολής αιτήσεων.
Στη ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν να ενταχθούν όλες οι οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, παρέμειναν αρρύθμιστες στις 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να είναι ανεξόφλητες μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής στη νέα έκτακτη ρύθμιση. Βασική προϋπόθεση είναι να έχουν προηγουμένως τακτοποιηθεί, μέσω της πάγιας ρύθμισης ή να έχουν εξοφληθεί οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά. Η υπαγωγή ολοκληρώνεται με την πληρωμή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης.
Ο «νέος» εξωδικαστικός
Η «βεντάλια» του εξωδικαστικού μηχανισμού ανοίγει και έρχεται να καλύψει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα οφειλετών. Με τη μείωση του ελάχιστου ορίου στις 5.000 ευρώ, αποκτούν πρόσβαση στη διαδικασία περίπου 300.000 οφειλέτες οι οποίοι μέχρι σήμερα έμεναν εκτός. Ο μηχανισμός δίνει τη δυνατότητα συνολικής ρύθμισης χρεών προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Προβλέπει έως 240 δόσεις για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ και έως 420 δόσεις για οφειλές σε τράπεζες και servicers. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπου ο οφειλέτης δηλώνει τα εισοδήματα, τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις του. Με βάση τα στοιχεία αυτά, ειδικός αλγόριθμος παράγει πρόταση ρύθμισης, η οποία προσαρμόζεται στις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής του οφειλέτη. Στον εξωδικαστικό μπορούν να ενταχθούν φυσικά πρόσωπα, ελεύθεροι επαγγελματίες, επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Κούρεμα οφειλής
Το βασικό πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού σε σχέση με τις 72 δόσεις είναι ότι, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να προβλέπει ακόμη και διαγραφή μέρους της οφειλής. Η δυνατότητα αυτή εξετάζεται με βάση την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, την αξία της περιουσίας του και τη δυνατότητα αποπληρωμής της οφειλής. Παράλληλα, προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
Ωστόσο, η διαδικασία υπαγωγής στη ρύθμισης είναι πιο απαιτητική. Προϋποθέτει πλήρη οικονομική αποτύπωση, συγκέντρωση δικαιολογητικών, αναμονή έως την έκδοση της πρότασης και συναίνεση στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε Δημόσιο, ΕΦΚΑ και πιστωτές να έχουν πλήρη εικόνα της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη. Επιπλέον, ο ενδιαφερόμενος δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ούτε τον τελικό αριθμό των δόσεων ούτε το ακριβές ύψος της τελικής ρύθμισης, καθώς αυτά καθορίζονται από τον αλγόριθμο.
Ποια λύση συμφέρει
Η επιλογή μεταξύ των δύο εργαλείων εξαρτάται από το προφίλ και το ύψος των οφειλών κάθε πολίτη. Η ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελεί την πιο απλή και γρήγορη λύση για όσους έχουν αποκλειστικά φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές και διαθέτουν τη δυνατότητα να τις εξυπηρετούν. Προσφέρει άμεση ένταξη χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες. Ωστόσο, δεν προβλέπει «κούρεμα» οφειλών ούτε επιλύει συνολικά το πρόβλημα όσων έχουν παράλληλα χρέη σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες ή servicers.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, αντίθετα, απευθύνεται κυρίως σε οφειλέτες με πολλαπλές υποχρεώσεις και πραγματική οικονομική αδυναμία. Προσφέρει τη δυνατότητα ενιαίας ρύθμισης όλων των χρεών, μεγαλύτερης επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαγραφής μέρους των απαιτήσεων. Η διαδικασία είναι πιο σύνθετη και απαιτεί πληρέστερη αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης αλλά μπορεί να αποτελέσει τη λύση για όσους επιδιώκουν συνολική οικονομική επανεκκίνηση.