Διάγνωση και θεραπεία για τη δισκοκήλη

Η αποτελεί μία εκφυλιστική και συχνά επώδυνη πάθηση της σπονδυλικής στήλης, που χαρακτηρίζεται από προβολή ή ρήξη του πηκτοειδούς πυρήνα (nucleus pulposus) μέσω του ινώδους δακτυλίου (annulus fibrosus). Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη μηχανική λειτουργία της σπονδυλικής στήλης, απορροφώντας φορτία και επιτρέποντας ευκαμψία. Με την πάροδο της ηλικίας, παρατηρείται αφυδάτωση και εκφύλιση των δίσκων, με αποτέλεσμα μείωση του ύψους και της ελαστικότητάς τους.

Η κήλη εμφανίζεται συχνότερα στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, ιδιαίτερα στα επίπεδα Ο4-Ο5 και Ο5-Ι1, λόγω των αυξημένων μηχανικών φορτίων που δέχεται η περιοχή. Λιγότερο συχνά εντοπίζεται στην αυχενική μοίρα (Α5-Α6, Α6-Α7). Η παθογένεια περιλαμβάνει συνδυασμό εκφυλιστικών αλλοιώσεων, γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως η καθιστική ζωή, η παχυσαρκία και η επαναλαμβανόμενη άρση βαρών.Κλινικά, η νόσος εκδηλώνεται με οσφυαλγία ή αυχεναλγία και συχνά συνοδεύεται από ριζιτικό πόνο λόγω πίεσης νευρικών ριζών. Χαρακτηριστική είναι η ισχιαλγία, όπου ο πόνος αντανακλά κατά μήκος του ισχιακού νεύρου προς το κάτω άκρο. Αλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν παραισθησίες, αιμωδίες και μυϊκή αδυναμία. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί το σύνδρομο ιππουρίδας, με ακράτεια ούρων/κοπράνων και αισθητικές διαταραχές στην περιγεννητική περιοχή, κατάσταση που απαιτεί επείγουσα χειρουργική αποσυμπίεση.

Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής εξέτασης και απεικονιστικών μεθόδων. Η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποτελεί τη μέθοδο εκλογής, καθώς απεικονίζει με ακρίβεια τη μορφολογία των δίσκων και την πίεση επί των νευρικών στοιχείων. Υπολογίζεται ότι περίπου το 3% του γενικού πληθυσμού εμφανίζει συμπτωματική δισκοκήλη, ενώ η οσφυαλγία επηρεάζει έως και 80% των ενηλίκων κάποια στιγμή στη ζωή τους.

Η θεραπευτική προσέγγιση είναι κατά κύριο λόγο συντηρητική. Περίπου το 80% των ασθενών βελτιώνεται εντός 6-8 εβδομάδων με ανάπαυση, φυσικοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης και φαρμακευτική αγωγή (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά, μυοχαλαρωτικά). Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επισκληρίδιες εγχύσεις κορτικοστεροειδών για την ανακούφιση του πόνου. Χειρουργική αντιμετώπιση (π.χ. μικροδισκεκτομή ή λαμινεκτομή) ενδείκνυται όταν υπάρχει επίμονη νευρολογική συμπτωματολογία ή αποτυχία της συντηρητικής αγωγής.

Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου αποτελεί σημαντικό αίτιο μικρής ή μεγαλύτερης αναπηρίας παγκοσμίως. Η πρόληψη μέσω σωστής στάσης σώματος, εργονομίας και τακτικής άσκησης, σε συνδυασμό με την έγκαιρη διάγνωση, συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ