Ενα αθόρυβο θαύμα
Σήμερα θα μιλήσουμε για μία από τις βασικές διαφορές των ανθρώπων από τα δίποδα – τα οποία, όπως έχουμε πει επανειλημμένως σε τούτη τη στήλη, στην όψη είναι όμοια με τους ανθρώπους, αφού άλλωστε ανήκουν στο ίδιο βιολογικό είδος. Να διευκρινίσω ότι χρησιμοποιώ σκοπίμως το τρίτο πρόσωπο, που δίνει ίση απόσταση και από τους ανθρώπους και από τα δίποδα, γιατί ακόμη δεν ξέρω τι από τα δύο είμαι εγώ. Υποθέτω και τα δύο, όπως οι περισσότεροι τους είδους μας άλλωστε, ο καθένας μας με τον τρόπο του. Αφορμή των σκέψεων αυτών ήταν η πρόσφατη επίσκεψή μου στην «Πόρτα Ανοιχτή», το εντυπωσιακό ως προς τις υποδομές, το προσωπικό και τις υπηρεσίες, κέντρο φροντίδας και εκπαίδευσης της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών, στην Αργυρούπολη.
Πήγα από υποχρέωση σε φίλο μου, ο οποίος μετέχει στο ΔΣ της εταιρείας. Με είχε προσκαλέσει, επειδή εκείνη την ημέρα επρόκειτο να επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις της εταιρείας ο Προέδρος της Δημοκρατίας. Και πήγα, οφείλω να παραδεχθώ, με μεγάλη απροθυμία, επειδή ήξερα τι θα δω. Εκείνη τη μορφή της δυστυχίας, που σπανίως συναντάς έξω στον δρόμο και, αν ποτέ τύχει να τη συναντήσεις, αμέσως κοιτάζεις αλλού και την ξεχνάς. Ετσι δεν είναι; Νιώθουμε αμηχανία αν στο απέναντι τραπέζι του καφέ καθίσει μια κυρία και στο καροτσάκι είναι ένα παιδί με εγκεφαλική παράλυση. Δεν ξέρουμε ούτε καν πώς να το κοιτάξουμε. Τι κάνουμε λοιπόν; Το αφαιρούμε τελείως από την εικόνα του μυαλού μας, σαν να μην υπάρχει. Αντιλαμβάνεστε, επομένως, γιατί πήγα στην «Πόρτα Ανοιχτή» περιμένοντας ότι αυτή η επίσκεψη θα μου μαυρίσει την καρδιά. Πιστέψτε που το λέω, όμως, όταν έφυγα έπειτα από τρεις ώρες, αφού είχα δει τι σπουδαία δουλειά γίνεται μέσα στο κτίριο της «Πόρτας Ανοιχτής», η καρδιά μου ήταν πιο ανάλαφρη από ποτέ.
Οι κτιριακές εγκαταστάσεις στην Αργυρούπολη δεν διαφέρουν από εκείνες ενός σύγχρονου τριώροφου σχολείου. Εκεί ένα προσωπικό 140 ατόμων εργάζεται καθημερινά για να εκπαιδεύσει 240 παιδιά κάθε ηλικίας με εγκεφαλική παράλυση και να τους δώσει δεξιότητες, που θα βοηθήσουν να ενταχθούν στην κοινωνία. Δεν θα σπαταλήσω χώρο στην περιγραφή των ποικίλων υπηρεσιών που προσφέρει (από εσωτερική πισίνα για φυσικοθεραπεία μέχρι θέατρο, όπου προσφέρει τις υπηρεσίες του ο εθελοντής Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης), μπορείτε να πάτε να δείτε με τα μάτια σας, η πόρτα είναι ανοιχτή.
Για να καταλάβετε όμως το μέγεθος της προσπάθειας, αλλά και του επιτεύγματος, σκεφτείτε μόνο ότι κάθε ένα από αυτά τα 240 παιδιά είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, με τις δικές του ανάγκες. Και, πάντως, αν κάτι αποδεικνύει ότι εκεί μέσα στην «Πόρτα Ανοιχτή» γίνεται σπουδαία δουλειά, δεν είναι τόσο οι υποδομές και το προσωπικό που εντυπωσιάζουν όσο η χαρά και το χαμόγελο στα πρόσωπα των παιδιών, επειδή κάποιοι καλοί άνθρωποι τους βλέπουν όπως πραγματικά είναι, σαν εμάς, και τους δίνουν την ευκαιρία να ζήσουν – όσο αυτό είναι δυνατόν – σαν τους άλλους, τους κανονικούς. Ολο αυτό, δε, το εντυπωσιακό συμβαίνει αθόρυβα, από το 1972 μέχρι σήμερα. Το επισήμανε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αυτό: «Τελικά όλα τα σοβαρά γίνονται αθόρυβα», είπε και το εννοούσε. Διαφορετικά δεν έμενε μιάμιση ώρα παραπάνω από τον προγραμματισμένο χρόνο της επίσκεψης.
Προκειμένου όμως να συνεχίσει να συμβαίνει το αθόρυβο θαύμα της «Πόρτας Ανοιχτής» χρειάζεται χρηματοδότηση. Το κράτος δίνει το 30% των λειτουργικών εσόδων (με τιμάριθμο του 2005 μάλιστα), εκ του οποίου ποσού τα μισά τα παίρνει πίσω ως φόρους. Πρυτανεύει, υποθέτω, ο πολιτικός κυνισμός, που λέει ότι εφόσον στο συγκεκριμένο η κοινωνία των πολιτών τα καταφέρνει μόνη της, άσε την να τα καταφέρνει. Αν μάλιστα η εταιρεία με το έργο της καλύπτει μια υποχρέωση δική μας, ακόμη καλύτερα – αυτή είναι η λογική του κράτους. Ολα τα άλλα, δηλαδή το μέγιστο μέρος των εξόδων της, η «Πόρτα Ανοιχτή» τα καλύπτει από χορηγίες ιδιωτών, με αποτέλεσμα να ισορροπεί μονίμως στην κόψη του ξυραφιού, με προοπτική εξαμήνου, αντιμέτωπη με το φάσμα της μείωσης υπηρεσιών και της απόλυσης ειδικευμένου προσωπικού. Μία μόνο μπορεί να είναι η λύση: εκείνοι που ως άτομα έχουν την οικονομική δυνατότητα ας συμβάλουν. Εφόσον, βέβαια, τους ενδιαφέρει να τείνουν προς τον άνθρωπο μέσα τους και όχι προς το δίποδο.