Ούτε πόλεμο θέλουν ούτε να συμφωνήσουν μπορούν: Τα δύο εμπόδια που παρατείνουν την κρίση στη Μέση Ανατολή

Σε εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία κινούνται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς παρά τα σημάδια προόδου, οι βαθιές διαφωνίες σε κομβικά ζητήματα εξακολουθούν να εμποδίζουν μια οριστική συμφωνία.

Διπλωματικές πηγές και δηλώσεις αξιωματούχων σκιαγραφούν ένα σκηνικό έντονης κινητικότητας αλλά και μεγάλης αβεβαιότητας, με την Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον να επιχειρούν να γεφυρώσουν κρίσιμα χάσματα την ώρα που η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύφλεκτη.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, που επικαλείται πηγή κοντά στην ομάδα διαπραγματεύσεων, έχει σημειωθεί πρόοδος σε ορισμένα πεδία των συνομιλιών. Ωστόσο, η ίδια πηγή ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συνολική συμφωνία εάν δεν επιλυθούν όλα τα ανοιχτά ζητήματα, υπογραμμίζοντας πόσο εύθραυστη παραμένει η διαδικασία.

Παράλληλα, Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική συμφωνία αποτελεί η παύση των πολεμικών συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής. Όπως ανέφερε, η διπλωματική ατμόσφαιρα θεωρείται θετική, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί ακόμη οριστική σύγκλιση.

Στο επίκεντρο των διαφωνιών παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με Ιρανούς αξιωματούχους να επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία εφόσον οι συνομιλίες επεκταθούν σε αυστηρούς περιορισμούς γύρω από τον εμπλουτισμό ουρανίου, ζήτημα που θεωρείται «κόκκινη γραμμή» για το ιρανικό καθεστώς.

Την ίδια στιγμή, το θέμα της ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας στο Στενό του Ορμούζ εξελίσσεται σε δεύτερο μεγάλο σημείο τριβής, καθώς η Ουάσιγκτον και οι δυτικοί σύμμαχοί της θεωρούν κρίσιμη τη διατήρηση ανοιχτών θαλάσσιων διαδρόμων στην περιοχή.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, ωστόσο υπογράμμισε πως απαιτείται ακόμη «σημαντική δουλειά» για την επίτευξη συμφωνίας. Παράλληλα, τόνισε ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν και εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, ειδικά σε ό,τι αφορά την πιθανότητα το Ιράν να επιχειρήσει περιορισμούς στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

«Πρέπει να υπάρχει plan b», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργότερης εμπλοκής δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων εάν οι διαπραγματεύσεις οδηγηθούν σε αδιέξοδο.

Η διαπραγματευτική διαδικασία συνοδεύεται παράλληλα από έντονη κινητικότητα περιφερειακών παραγόντων. Στην Τεχεράνη βρίσκεται αντιπροσωπεία του Κατάρ, η οποία φέρεται να μεταφέρει μηνύματα και εκ μέρους της αμερικανικής πλευράς, ενώ στην ιρανική πρωτεύουσα ταξίδεψε και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ.

Η παρουσία των δύο χωρών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τόσο το Κατάρ όσο και το Πακιστάν διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσιγκτον.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε με νέες δηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι «το Ιράν θέλει απεγνωσμένα συμφωνία», ενώ ταυτόχρονα επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο».

Αναλυτές εκτιμούν ότι η διαδικασία παραμένει ανοιχτή αλλά εξαιρετικά ασταθής, με τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται κρίσιμες τόσο για το μέλλον των συνομιλιών όσο και για τη συνολική ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.