Al Arabiya: Προσχέδιο συμφωνίας Ιράν και ΗΠΑ – Άμεση κατάπαυση πυρός και ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ
Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την επίτευξη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με αραβικές πηγές που επικαλείται το Al Arabiya. Το προσχέδιο της συμφωνίας, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ εντός των επόμενων ωρών εφόσον εγκριθεί από τις δύο πλευρές, παρουσιάζεται ενώ εντείνονται οι διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το σχέδιο προβλέπει πλήρη, άμεση και άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα, καθώς και δέσμευση για μη στοχοθέτηση στρατιωτικών, πολιτικών ή οικονομικών υποδομών. Παράλληλα, περιλαμβάνει εννέα ρήτρες, εγγύηση ελευθερίας ναυσιπλοΐας και έναρξη διαπραγματεύσεων για εκκρεμή ζητήματα εντός επτά ημερών.
Οι βασικές ρήτρες της συμφωνίας
Το προσχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
– Άμεση, πλήρη και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.
– Αμοιβαία δέσμευση για αποφυγή στοχοποίησης στρατιωτικών ή οικονομικών υποδομών.
– Τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων και παύση του «πολέμου» στα μέσα ενημέρωσης.
– Σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των δύο χωρών.
– Διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στον Αραβικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν.
– Δημιουργία κοινού μηχανισμού παρακολούθησης εφαρμογής και επίλυσης διαφορών.
– Έναρξη διαπραγματεύσεων για τα εκκρεμή ζητήματα μέσα σε επτά ημέρες.
– Σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων με αντάλλαγμα τη δέσμευση του Ιράν στους όρους.
– Επαναβεβαίωση της συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Η συμφωνία, όπως αναφέρεται, θα ενεργοποιηθεί αμέσως μετά την επίσημη ανακοίνωσή της από τις δύο πλευρές.
Διπλωματικές κινήσεις και μεσολάβηση
Η Ουάσιγκτον εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία την Πέμπτη (21.05.2026), εκτιμώντας ότι οι διπλωματικές προσπάθειες μπορεί να οδηγήσουν σε πρόοδο και να τερματίσουν τον πόλεμο με το Ιράν. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε: «Πιστεύω ότι οι Πακιστανοί πάνε στην Τεχεράνη αύριο. Ελπίζουμε ότι αυτό θα επιτρέψει να προχωρήσουν τα πράγματα», προτού αναχωρήσει για σύνοδο του NATO στη Σουηδία.
Επίσης, ο Ρούμπιο έκανε λόγο για πρόοδο στις έμμεσες συνομιλίες, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει μία ημέρα νωρίτερα ότι η κατάσταση βρίσκεται «στο όριο» μεταξύ συμφωνίας και επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ISNA, ο αρχηγός του πακιστανικού γενικού επιτελείου Ασίμ Μουνίρ αναμένεται στην Τεχεράνη για συνέχιση των συνομιλιών. Το Πακιστάν έχει εντείνει τις μεσολαβητικές του προσπάθειες, με τον υπουργό Εσωτερικών Μόχσιν Νάκβι να μεταβαίνει δύο φορές στην ιρανική πρωτεύουσα για την παράδοση της αμερικανικής πρότασης.
Απαιτήσεις της Τεχεράνης και κίνδυνος κλιμάκωσης
Η Ισλαμική Δημοκρατία επιμένει στην «αποδέσμευση ιρανικών πόρων που έχουν παγώσει» στο εξωτερικό και στον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα υποχωρήσει «ποτέ» σε οποιονδήποτε «εκφοβισμό». Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν ότι αν ο πόλεμος ξαναρχίσει, «θα επεκταθεί πολύ πέραν της περιοχής».
Από την εύθραυστη εκεχειρία της 8ης Απριλίου, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν στάσιμες, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν απειλές. Η μοναδική συνάντηση αντιπροσωπειών στις 11 Απριλίου στην Ισλαμαμπάντ δεν απέδωσε αποτέλεσμα.
Ο πόλεμος και οι απώλειες
Ο πόλεμος ξέσπασε μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου, με χιλιάδες νεκρούς κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου δρα η Χεζμπολά. Παρά την κατάπαυση του πυρός, το Ισραήλ συνεχίζει τα πλήγματά του, ενώ χθες εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν σε επίθεση εναντίον νοσοκομείου στην Τεμπνίν, σύμφωνα με τις αρχές του Λιβάνου.
Οικονομικές επιπτώσεις και διεθνείς αντιδράσεις
Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι μια συμφωνία θα εξοικονομούσε «πολύ χρόνο, ενέργεια και ζωές» και θα μπορούσε να επιτευχθεί «πολύ γρήγορα». Ο Λευκός Οίκος αναζητά τρόπο να τερματίσει έναν πόλεμο που θεωρείται αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και προκαλεί έντονα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία, κυρίως λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ από την Τεχεράνη.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι η αγορά πετρελαίου κινδυνεύει να εισέλθει σε «κόκκινη ζώνη» έλλειψης προσφοράς τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, αν δεν υπάρξει μόνιμη λύση στη σύγκρουση.
Τριγμοί στις συμμαχίες
Αμερικανικά μέσα κάνουν λόγο για «διένεξη» μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου, μετά από τεταμένη τηλεφωνική επικοινωνία. Το Ισραήλ επιδιώκει την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ για τις ΗΠΑ προτεραιότητα παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ακόμη και μέσω συμφωνίας με το νυν καθεστώς, όπως εκτιμά ο ερευνητής Ντάνι Κιτρίνοβιτς.
Παράλληλα, ο Μάρκο Ρούμπιο επέκρινε τους συμμάχους των ΗΠΑ στο NATO για την απροθυμία τους να υποστηρίξουν την Ουάσιγκτον, γεγονός που έχει «ενοχλήσει πολύ» την κυβέρνηση Τραμπ.
Τα Στενά του Ορμούζ και οι περιφερειακές αντιδράσεις
Το Ιράν ανακοίνωσε την ίδρυση της «Αρχής του Στενού του Περσικού Κόλπου» (ΑΣΠΚ), αρμόδιας για την επίβλεψη της θαλάσσιας αρτηρίας και την είσπραξη διοδίων. Η ΑΣΠΚ διεκδικεί ζώνη ελέγχου έως τα ύδατα νότια του λιμανιού Φουτζάιρα στα ΗΑΕ, προκαλώντας αντιδράσεις από τον σύμβουλο του προέδρου των Εμιράτων, Ανουάρ Γκάργκας, ο οποίος χαρακτήρισε το ιρανικό σχέδιο «χίμαιρα».
Τέλος, τα Εμιράτα ανακοίνωσαν νέο πακέτο οικονομικής στήριξης, ύψους άνω των 350 εκατομμυρίων ευρώ, για τις επιχειρήσεις τους. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις ανάπτυξης στην ευρωζώνη, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου και της κατάστασης που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ.