Διατλαντική συμφωνία σε τεντωμένο σχοινί – Η ΕΕ αναζητεί «θωρακισμένο» συμβιβασμό απέναντι στον Τραμπ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει μια κρίσιμη πρόκληση στις εμπορικές διαπραγματεύσεις της με την Ουάσινγκτον: να επιτύχει μια συμφωνία που όχι μόνο θα ικανοποιεί τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και θα μπορεί να αντέξει τις εσωτερικές πιέσεις εντός της ίδιας της Ένωσης.
Διαπραγματευτές από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντώνται στο Στρασβούργο με στόχο την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας για το διατλαντικό εμπορικό σύμφωνο, που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι στο γήπεδο γκολφ του προέδρου των ΗΠΑ στο Turnberry της Σκωτίας.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο αφορά το πόσο πρέπει να «θωρακιστεί απέναντι στον Τραμπ» η συμφωνία, συνδέοντας τη δέσμευση της ΕΕ για κατάργηση δασμών σε βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα με τη δέσμευση των ΗΠΑ να περιορίσουν τους δασμούς στις ευρωπαϊκές εξαγωγές στο 15%.
«Τις τελευταίες ημέρες έγιναν πολλές συζητήσεις και προβληματισμοί και είμαι αρκετά αισιόδοξος ότι θα βρούμε έναν ισχυρό συμβιβασμό για μια καλή νομοθεσία που να είναι “θωρακισμένη απέναντι στον Τραμπ” και να εκφράζει το ευρωπαϊκό συμφέρον», δήλωσε ο Μπέρντ Λάνγκε, επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Κοινοβουλίου.
Μια συμμαχία κεντροαριστερών και φιλελεύθερων ευρωβουλευτών έχει επανειλημμένα καθυστερήσει την έγκριση της συμφωνίας, αρχικά μετά τις απειλές του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας και αργότερα μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ανέτρεψε μεγάλο μέρος της δασμολογικής του πολιτικής.
Ο Λάνγκε, Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης και πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Κοινοβουλίου, ζητά περισσότερες δικλείδες ασφαλείας στη συμφωνία. Οι ευρωβουλευτές βρίσκονται σε αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κυβερνήσεις κρατών-μελών, με επικεφαλής το Βερολίνο, που θέλουν την ταχεία έγκριση της συμφωνίας χωρίς επιπλέον όρους.
«Είναι σαν έναν δυστυχισμένο γάμο. Μερικές φορές απλώς πρέπει να τον κάνεις να λειτουργήσει», ανέφερε διπλωμάτης της ΕΕ, περιγράφοντας το κλίμα των διαπραγματεύσεων.
Οι εσωτερικές διαφωνίες έχουν δοκιμάσει την υπομονή της Ουάσινγκτον και την ανθεκτικότητα της διατλαντικής εμπορικής σχέσης ύψους 1,7 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 30% του παγκόσμιου εμπορίου.
Ο Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αν δεν υπάρξει συμβιβασμός μέχρι τις 4 Ιουλίου, ενώ ο απεσταλμένος του, Άντριου Πουζντέρ, προειδοποίησε ότι ο πρόεδρος «έχει δει αρκετά».
«Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δείξει ότι προτιμά μια συμφωνία από μια διαμάχη — και έχουμε συμφωνία. Η ΕΕ εξακολουθεί να έχει χρόνο να επιλέξει τη συνεργασία αντί της σύγκρουσης. Η ειλικρινής μας ελπίδα είναι ότι θα το κάνει», σημείωσε ο πρέσβης.
Ένας στενός δρόμος
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που διαπραγματεύεται για λογαριασμό των 27 κρατών-μελών, επιδιώκει έναν συμβιβασμό που θα διατηρεί την εύθραυστη αποκλιμάκωση με την κυβέρνηση Τραμπ, ενώ θα εξασφαλίζει στήριξη από τους Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, τους Φιλελεύθερους του Renew και τους Πράσινους.
Οι πολιτικές αυτές ομάδες ζητούν ρήτρα «sunrise», που θα καθυστερεί την εφαρμογή της συμφωνίας έως ότου οι ΗΠΑ μειώσουν τους δασμούς στον χάλυβα και το αλουμίνιο στο 15%, καθώς και ρήτρα «sunset», που θα λήγει τη συμφωνία τον Μάρτιο του 2028.
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) και άλλες συντηρητικές ομάδες αποδέχθηκαν δύσκολα τη ρήτρα «sunrise», ωστόσο τα κράτη-μέλη επιμένουν να εφαρμοστεί άμεσα η συμφωνία, προειδοποιώντας για ζημίες στους Ευρωπαίους εξαγωγείς.
Οι Βρυξέλλες πρότειναν τροποποιήσεις για να «μαλακώσουν» τη ρήτρα, επιτρέποντας στην Επιτροπή να αναστέλλει δασμολογικές παραχωρήσεις αν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν τους δασμούς έως το τέλος του 2026. «Χρειαζόμαστε σαφείς εγγυήσεις, αναστολή και μηχανισμό λήξης», τόνισε ο Λάνγκε.
Οριακή ψηφοφορία
Αν η πρόταση ευνοήσει υπερβολικά τις κυβερνήσεις, κινδυνεύει να απορριφθεί στην ολομέλεια του Ιουνίου. «Είναι ένα πακέτο. Πάντα λέγαμε ότι χρειαζόμαστε δικλείδες ασφαλείας», ανέφερε στέλεχος των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών.
Οι διαπραγματευτές επιδιώκουν να αποφύγουν μια ταπεινωτική απόρριψη, γνωρίζοντας ότι το παράθυρο συμφωνίας στενεύει. «Στο τέλος, όλοι έχουμε τον ίδιο στόχο: να προσπαθήσουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», είπε διπλωμάτης της ΕΕ.
Παρά τα πολιτικά και νομικά πλήγματα στις δασμολογικές εξουσίες του Τραμπ, στις Βρυξέλλες υπάρχει ανησυχία για πιθανή νέα κλιμάκωση μετά τον Ιούλιο, όταν λήγει ο προσωρινός παγκόσμιος δασμός 10%.
«Χαίρομαι που φτάνουμε στην τελική πράξη της εφαρμογής αυτής της συμφωνίας και ότι θα σεβαστούμε το μέρος της συμφωνίας μας», δήλωσε η Ζελιάννα Ζόβκο, η επικεφαλής διαπραγματεύτρια του ΕΛΚ. «Αυτό θα επιτρέψει καλύτερη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε άλλα σημεία της κοινής μας δήλωσης».