Φίλιππος Πλακιάς στα «ΝΕΑ»: «Οι συνεργασίες μου ήταν καλλιτεχνικό Πανεπιστήμιο»

Ιδιαίτερος τραγουδοποιός και ερμηνευτής ο Φίλιππος Πλακιάς διατηρεί μια αθόρυβη και ουσιαστική παρουσία στο ελληνικό μουσικό τοπίο κρατώντας τη γραμμή της μεταπολιτευτικής σκηνής αλλά και με συγκερασμούς μέσα από τις συνθέσεις του και τον τρόπο του που εμπεριέχουν τον αστικό ήχο και λαϊκά ή και δημώδη στοιχεία. Συνέπραξε με πολλούς τραγουδιστές, χαμηλόφωνα, με σεμνότητα και με σπάνιο ήθος.

Πώς είναι το ταξίδι ενός νέου κάποτε από την Καρδίτσα και με σπουδές στις Θετικές Επιστήμες, στον κόσμο της τραγουδοποιίας;

Πάντα από μικρό παιδί στην Καρδίτσα αγαπούσα τη μουσική. Ακουγα πολλά λαϊκά τραγούδια, ρεμπέτικα, δημοτικά και έντεχνα φυσικά. Ακουγα επίσης ξένα, ροκ, πολλή σόουλ και ποπ και αργότερα φοιτητής στο Φυσικό στην Αθήνα άκουγα και πολλή τζαζ. Δικά μου τραγούδια άργησα να γράφω γιατί είχα ένα δέος για τα τόσο σπουδαία τραγούδια που είχαν γράψει οι μεγάλοι μας δημιουργοί.

Διακρίνεστε στους Αγώνες Τραγουδιού της Καλαμάτας (του Μάνου Χατζιδάκι) το 1991, κάτι που προφανώς έδωσε ώθηση στην πορεία σας. Πώς το θυμάστε;

Εστειλα στους Αγώνες της Καλαμάτας (του Μάνου Χατζιδάκι και άλλων σπουδαίων καλλιτεχνών στην κριτική επιτροπή), ένα δικό μου τραγούδι που προκρίθηκε στα 21 τραγούδια των αγώνων.

Είχαν στείλει 400 συμμετοχές. Εγώ είχα γράψει μέχρι τότε πέντε τραγούδια όλα κι όλα.

Αυτό το θεώρησα πολύ σημαντικό πράγμα και είπα «Εδώ είμαστε, αξίζει να συνεχίσεις να γράφεις τα δικά σου». Μάλιστα το τραγούδι μου με τίτλο «Ονειρο» (στίχοι και μουσική δικά μου) προκρίθηκε στον τελικό της δεύτερης βραδιάς στα δέκα.

Ημουν ενθουσιασμένος από το γεγονός της Καλαμάτας και κάποια πολύ κολακευτικά λόγια που μου είπε ο Μάνος Χατζιδάκις και έτσι μπήκα με σιγουριά και αυτοπεποίθηση στην τραγουδοποιία.

Μέσα στα χρόνια συνεργάζεστε με πολλούς σπουδαίους ερμηνευτές. Περιγράψτε μας ορισμένους από αυτούς/-ές και πόσο μέτρησαν στην εν συνόλω εργασία σας;

Οντως είχα τη χαρά και την τιμή να συνεργαστώ με πολύ σπουδαίους ερμηνευτές. Τη Δήμητρα Γαλάνη, τη Χάρη Αλεξίου, τον Δημήτρη Μητροπάνο, τον Νίκο Παπάζογλου, τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, τον Διονύση Τσακνή, τον Ορφέα Περίδη, τον Πασχαλίδη, την Πασπαλά, τον Ανδρεάτο, τον Ζερβουδάκη, τον Πλιάτσικα και άλλους πολλούς…! Η Γαλάνη ήταν σπουδαίος χαρακτήρας και βοηθούσε πολύ τους νέους και εμένα στον πρώτο μου δίσκο. Η Αλεξίου πάνω στη σκηνή ήταν μοναδική και το ζούσε έντονα. Ο Μητροπάνος ήταν πολύ σπουδαίος άνθρωπος πέρα από τραγουδιστής και πολύ παθιασμένος με την ερμηνεία. Ολοι εκείνοι με τους οποίους συνεργάστηκα ήταν πολύ σπουδαίοι καλλιτέχνες αλλά και χαρακτήρες και από τον καθένα κάτι ιδιαίτερο και σημαντικό πήρα και εγώ. Αισθάνομαι σαν να «έβγαλα» καλλιτεχνικό Πανεπιστήμιο!

Το Χάραμα με Γαλάνη – Λίνα υπήρξε μια τομή και για τις παραστάσεις στη νύχτα και στον τρόπο που αποτυπώθηκε στη δισκογραφία. Σας βρίσκουμε εκεί. Πώς ήταν η όλη εποχή;

Η Δήμητρα με τη Λίνα Νικολακοπούλου είχαν την ιδέα το 1993-94 να ξαναζωντανέψουν Το Χάραμα, το ιστορικό μαγαζί στην Καισαριανή όπου τραγουδούσε παλιά ο μέγας Βασίλης Τσιτσάνης. Είχε τρομερή επιτυχία. Εγώ είχα την τύχη, τη χαρά και την τιμή να τραγουδήσω εκεί την τρίτη χρονιά με την Ελλη Πασπαλά, τον Γιάννη Σαββιδάκη και τον Μίλτο Πασχαλίδη. Τα δύο πρώτα χρόνια στο σχήμα ήταν η Ελένη Τσαλιγοπούλου, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης και ο Γεράσιμος Ανδρεάτος. Ναι, Το Χάραμα τότε έκανε μια τομή στη ζωντανή μουσική και διασκέδαση, άνοιξε νέους δρόμους και νέα αισθητική σε αντίθεση με τα μπουζούκια που κυριαρχούσαν. Είχα πολύ καλή συνεργασία και φιλία με τη Δήμητρα και τη Λίνα. Η Δήμητρα την επόμενη χρονιά πήρε μόνο εμένα από το σχήμα για συναυλίες δύο χρόνια (με την ορχήστρα του Σταύρου Ξαρχάκου, την ΚΟΕΜ) σε Γερμανία, Γαλλία, Κύπρο, Θεσσαλονίκη και… Ουκρανία! Ναι, ήταν συγκλονιστική εμπειρία οι συναυλίες μας στην Ουκρανία.

Πείτε.

Ερχονταν στο τέλος άνθρωποι δακρυσμένοι να μας συγχαρούν λέγοντας «Εγκώ Ελληνα». Ηταν χιλιάδες άνθρωποι ελληνικής καταγωγής που ζούσαν χρόνια στην Ουκρανία, δεν ήξεραν καλά ελληνικά αλλά αισθάνονταν Ελληνες.

Εχετε συνεργαστεί με το Εθνικό, σε λαϊκές αφηγήσεις παραμυθιών με τον παραμυθά – ερευνητή Δημήτρη Προύσαλη. Η μουσική ως συνοδεία ή ταίριασμα με τον λόγο τι ιδιαιτερότητες κουβαλά;

Η συνεργασία μου με το Εθνικό Θέατρο ήταν μια καταπληκτική εμπειρία για μένα. Η παράσταση είχε τίτλο «Τα παραμύθια του Εθνικού» και διήρκεσε πέντε χρόνια. Μας έστελναν από το Εθνικό (η κοινωνική δράση του Εθνικού) σε διάφορες δομές: ΑμεΑ, σε κέντρα νεότητας των δήμων, σε γηροκομεία κ.α. Ο αφηγητής Δημήτρης Προύσαλης μου έστελνε παραμύθια που εκείνος επέλεγε και εγώ έγραφα τραγούδια (6-7 σε κάθε παραμύθι συνήθως) πάνω στην υπόθεση. Ο παραμυθάς αφηγούνταν και εγώ την κατάλληλη στιγμή της υπόθεσης τραγουδούσα. Τα τραγούδια σε συνδυασμό με τα παραμύθια είχαν τρομερή επιτυχία, ειδικά στα παιδιά ΑμεΑ! Μέχρι τότε μερικοί παραμυθάδες είχαν μαζί τους έναν μουσικό που τους συνόδευε με μουσική, μια κιθάρα, ένα φλάουτο… Τραγούδια με λόγια στα παραμύθια ίσως ήμασταν – αν όχι οι μοναδικοί – οι πρώτοι που κάναμε. Τα τραγούδια μου προσπαθούσα να σχολιάζουν την ιστορία, αλλά και να της δίνουν μια μαγική και ονειρική διάσταση. Θυμάμαι ότι πολλοί γονείς μου ζητούσαν να τους στείλω κάποια τραγούδια που άρεσαν πολύ στα παιδιά τους. Συγκλονιστική εμπειρία.

Εχετε γράψει και ποίηση («Εύθραυστη ισορροπία»). Ηταν ανάγκη να πείτε κάτι που δεν χωρούσε στην τέχνη του τραγουδιού;

Ποιήματα έγραφα από νεαρή ηλικία, πολύ πριν αρχίσω να γράφω στίχους με ομοιοκαταληξία για τα τραγούδια μου. Τα ποιήματά μου ήταν υπερρεαλιστικά, αυτόματη γραφή. Η αδελφή μου – τρία χρόνια μεγαλύτερη – έκανε ένα μεταπτυχιακό στην Σορβόννη στο Παρίσι για τη «γενιά του ’30». Και είχε φέρει βιβλία ποίησης, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Ελύτη, Σεφέρη και άλλους. Διαβάζοντας αυτή την ποίηση – και όχι μόνο – επηρεάστηκα και άρχισα να γράφω κι εγώ. Ετσι πολύ αργότερα – με τον κορωνοϊό – τα συγκέντρωσα και μου ήρθε η ιδέα να τα στείλω στον εκδοτικό οίκο Εναστρον. Τους άρεσαν πολύ και τα έβγαλαν. Βέβαια από τότε που άρχισα να γράφω στίχους με ομοιοκαταληξία για τα τραγούδια, αραίωσαν και τα ποιήματά μου.

Το «Πλάσμα», που έχετε γράψει είναι ένα ιδιαίτερο τραγούδι που έχει προκαλέσει αίσθηση. Το ερμήνευσε δε ο Πλιάτσικας. Πώς εκκινήθηκε; Επίσης έχετε γράψει για άλλους (π.χ. για τον Νίκο Παπάζογλου). Τώρα;

Το «Πλάσμα» όποτε το έπαιζα ακυκλοφόρητο ακόμα, όντως έκανε μεγάλη αίσθηση. Ενας φίλος μου είπε ότι είναι το καλύτερο τραγούδι της δεκαετίας. Στίχους έγραψε ο φίλος Τάσος Μιτσελής. Αρεσε πολύ στον Πλιάτσικα και μου ζήτησε να το πούμε μαζί. Υπάρχει όμως και στο τελευταίο CD μου («Για ξεχασμένους φίλους») που το λέω εγώ. Εχω γράψει για τον Νίκο Παπάζογλου το «Τόδε τι» σε στίχους της Κυριακής Μπεϊόγλου. Τώρα είμαι στο studio για μια ακόμη νέα δουλειά μου.