AI, crypto και data: Η μεγάλη στροφή του Καζακστάν στην ψηφιακή εποχή

Στην αχανή στέπα του Καζακστάν, μιας χώρας που μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστή κυρίως για τα κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και ουρανίου, διαμορφώνεται ένα νέο φιλόδοξο όραμα: η μετατροπή της σε παγκόσμιο κόμβο δεδομένων και ψηφιακών υποδομών. Στην πόλη Εκιμπαστούζ, στο βόρειο τμήμα της χώρας, η κυβέρνηση σχεδιάζει μια επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη δημιουργία ενός γιγαντιαίου συμπλέγματος data centers, ικανού να φτάσει σε ισχύ έως και ένα γιγαβάτ, τοποθετώντας το Καζακστάν στον χάρτη των μεγάλων διεθνών hubs τεχνολογίας.

Η συγκυρία θεωρείται ευνοϊκή. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και η αστάθεια στις ενεργειακές αγορές ωθούν εταιρείες να αναζητήσουν νέες, πιο «ουδέτερες» βάσεις λειτουργίας. Η κυβέρνηση του προέδρου Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγεφ εκτιμά ότι χώρες εκτός των μεγάλων μπλοκ μπορούν να επωφεληθούν, προσφέροντας φθηνή ενέργεια, στρατηγική θέση κι ένα πιο προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Το βασικό πλεονέκτημα της χώρας είναι η ενέργεια. Το Καζακστάν διαθέτει τεράστια αποθέματα ουρανίου και είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως, ενώ παράλληλα αξιοποιεί άνθρακα και υδρογονάνθρακες.

Αυτό του επιτρέπει να προσφέρει ηλεκτρικό ρεύμα σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες της Ευρώπης. Για τις ενεργοβόρες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, το κόστος ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, καθιστώντας τη χώρα ιδιαίτερα ελκυστική.

Επιπλέον, το ψυχρό κλίμα της στέπας λειτουργεί ως φυσικό σύστημα ψύξης για τους servers, μειώνοντας περαιτέρω το λειτουργικό κόστος. Αυτοί οι παράγοντες έχουν ήδη καταστήσει το Καζακστάν έναν από τους σημαντικότερους κόμβους παγκοσμίως για την εξόρυξη κρυπτονομισμάτων.

Ωστόσο, η ενέργεια από μόνη της δεν αρκεί για να προσελκύσει μεγάλες επενδύσεις. Γι’ αυτό η χώρα έχει δημιουργήσει ένα ειδικό χρηματοοικονομικό πλαίσιο στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό Κέντρο της Αστανά, το οποίο λειτουργεί με βάση το αγγλικό δίκαιο και διαθέτει ανεξάρτητο σύστημα διαιτησίας. Στόχος είναι να παρέχεται ασφάλεια δικαίου σε ξένους επενδυτές και να μειώνεται ο κίνδυνος που συνεπάγονται οι διεθνείς κυρώσεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις. Εταιρείες αξιοποιούν το περιβάλλον αυτό ως πεδίο δοκιμών για καινοτόμα ψηφιακά προϊόντα.

Παρότι η στρατηγική αυτή φαίνεται να αποδίδει, οι προκλήσεις παραμένουν. Το Καζακστάν χρειάζεται να ενισχύσει τις τηλεπικοινωνιακές του υποδομές, ιδίως μέσω έργων που θα το συνδέουν απευθείας με την Ευρώπη χωρίς να διέρχονται από τη Ρωσία. Παράλληλα, ζητήματα όπως η κυβερνοασφάλεια, η εκπαίδευση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και η εικόνα της χώρας ως προς τα πολιτικά δικαιώματα εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία του εγχειρήματος.