Η ανακάλυψη που «ενώνει» Ρώμη και Αίγυπτο: Στήλη 2.000 ετών απεικονίζει Ρωμαίο αυτοκράτορα ως Φαραώ

Κατά τη διάρκεια εργασιών αποκατάστασης σε πύλη βόρεια του συγκροτήματος του ναού του Καρνάκ, στο Λούξορ της Αιγύπτου, αρχαιολόγοι εντόπισαν στήλη ηλικίας 2.000 ετών που απεικονίζει τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τιβέριο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Live Science.

Ο αυτοκράτορας, που κυβέρνησε από το 14 έως το 37 μ.Χ., εικονίζεται μαζί με τις αιγυπτιακές θεότητες Άμμωνα, Μουτ και Χονσού, ως ένδειξη της εξουσίας και της νομιμότητάς του. Όπως εξήγησε ο αιγυπτιολόγος Abdelghaffar Wagdy από το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Λούξορ και το Αιγυπτογαλλικό Αρχαιολογικό Κέντρο, ο Τιβέριος, ως κυβερνήτης της ρωμαϊκής επαρχίας της Αιγύπτου, είχε την ευθύνη να διατηρεί αυτό που οι Αιγύπτιοι αποκαλούσαν maat, δηλαδή τη θεϊκή τάξη.

«Για να επιτελέσει αυτόν τον ρόλο, ο ηγεμόνας έπρεπε να απεικονίζεται να εκτελεί τα παραδοσιακά τελετουργικά, με μορφή που οι θεοί θα αναγνώριζαν — δηλαδή ως φαραώ», δήλωσε ο Wagdy. «Το μνημείο εκφράζει το τι σημαίνει να είναι κανείς βασιλιάς με αιγυπτιακούς όρους και όχι τα προσωπικά του επιτεύγματα», πρόσθεσε.

Η επιγραφή της στήλης αναφέρεται επίσης στην ανακαίνιση ενός τμήματος του τείχους του ναού του Άμμωνα-Ρα. Σύμφωνα με τον Wagdy, «είναι πολύ πιθανό η στήλη να λειτουργούσε ως σταθερό αρχιτεκτονικό σημάδι, ενσωματωμένο στην εξωτερική πλευρά του περιβόλου, για να τιμά την αποκατάσταση του συγκεκριμένου τμήματος της πύλης».

Το συγκρότημα του Καρνάκ και τα νέα αρχαιολογικά δεδομένα

Το συγκρότημα του ναού του Καρνάκ, κοντά στην αρχαία πόλη των Θηβών, θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα θρησκευτικά οικοδομήματα που κατασκευάστηκαν ποτέ. Αναπτύχθηκε σταδιακά μέσα σε χιλιετίες και ήταν αφιερωμένο στη λατρεία πολλών αιγυπτιακών θεοτήτων, με κυριότερο τον Άμμωνα-Ρα, θεό του ήλιου και δημιουργό.

Παρά τις έρευνες που διεξάγονται εδώ και 150 χρόνια, αρκετά ερωτήματα σχετικά με την ίδρυση του χώρου παρέμεναν αναπάντητα. Πρόσφατα, ομάδα ερευνητών πραγματοποίησε την πρώτη ολοκληρωμένη γεωαρχαιολογική έρευνα στο συγκρότημα, αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία για την αρχαία μορφολογία της περιοχής.

«Εφόσον τα προηγούμενα ερευνητικά προγράμματα δεν είχαν ως πρωταρχικό στόχο την ανασύνθεση του παλαιοτοπίου», σημείωσε ο γεωαρχαιολόγος Benjamin Pennington από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, «δεν προκαλεί έκπληξη ότι η πλήρης κατανόηση της προέλευσης και της εξέλιξης του ναού είχε διαφύγει των ερευνητών μέχρι σήμερα».

Η μεταβολή του τοπίου και η επιλογή της τοποθεσίας

Σήμερα, ο Νείλος βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 500 μέτρων δυτικά του συγκροτήματος, όμως γεωτρήσεις ιζημάτων έδειξαν ότι το ποτάμιο τοπίο έχει αλλάξει δραστικά με την πάροδο των χιλιετιών. Αρχικά, ο χώρος του Καρνάκ ήταν νησί που πλημμύριζε τακτικά πριν από το 2520 π.Χ., γεγονός που τον καθιστούσε ακατάλληλο για μόνιμη κατοίκηση.

Η περιοχή έγινε κατάλληλη για μόνιμη εγκατάσταση μόνο όταν οι ποταμοί άρχισαν να αλλάζουν ροή κατά την Παλαιά Βασιλεία (περίπου 2649–2150 π.Χ.), περίοδο στην οποία χρονολογούνται και τα αρχαιότερα κεραμικά ευρήματα, γύρω στο 2300 π.Χ.

Η ομάδα του Pennington θεωρεί ότι ο Καρνάκ επιλέχθηκε ως τόπος για έναν από τους πιο ιερούς ναούς της Αιγύπτου εξαιτίας της συμβολικής του σχέσης με τους αρχαίους μύθους της δημιουργίας. Σύμφωνα με αυτούς, ο κόσμος αναδύθηκε από έναν πρωτογενή λόφο που ξεπήδησε μέσα από τα Ύδατα του Χάους, στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τον Άμμωνα-Ρα.

Πηγή: archaeology.org