Οι ταραχές και η ευρωπαϊκή προοπτική – Πώς βλέπει η Αθήνα τις εξελίξεις στα Τίρανα
Το κύμα κοινωνικής αναταραχής με αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και επεισόδια στους δρόμους συνεχίζει να σαρώνει αρκετές χώρες της Ευρώπης με κύρια κοινωνικά ελατήρια την ακρίβεια, το στεγαστικό πρόβλημα και τις ελλείψεις στον τομέα της παιδείας.
Τα σοβαρότερα μέχρι στιγμής επεισόδια καταγράφονται στον αστικό ιστό της Γαλλίας – σε πόλεις όπως το Παρίσι (όπου έχουν σημειωθεί σημαντικές ζημιές σε μνημεία και επιχειρήσεις), η Λυών, η Μασσαλία, η Νίκαια, η Λιμόζ –, στην Ιταλία με επίκεντρο το Μιλάνο, στην Πορτογαλία με μαζικές κινητοποιήσεις στη Λισαβόνα, στην Ισπανία με έντονες συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία για το στεγαστικό, στο Βέλγιο με μαζικές πορείες μαθητών και φοιτητών, και στην Αλβανία με τα Τίρανα να δοκιμάζονται από βίαια επεισόδια και συγκρούσεις, στο πλαίσιο του αντικυβερνητικού, φοιτητικού κινήματος «Φλαμίνγκο» που τάσσεται κατά της διαφθοράς και της έλλειψης ευκαιριών.
Διεύρυνση
Στην Αλβανία οι εικόνες χάους πέρασαν την Πέμπτη και εντός του Κοινοβουλίου με σωματικές συγκρούσεις μεταξύ των βουλευτών της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης, και με τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να αναφέρει από το Μαυροβούνιο όπου βρισκόταν πως η βία δεν είναι λύση και πως η ευρωπαϊκή διεύρυνση πρέπει να συνεχιστεί.
Τις εξελίξεις στη γειτονική Αλβανία παρακολουθεί προσεκτικά και η Ελλάδα, στο πλαίσιο και της πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει για την επίσπευση της ενταξιακής διαδικασίας για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, με ορίζοντα την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Το ενδιαφέρον της Αθήνας ωστόσο είναι αυξημένο και υπό το πρίσμα της εγγύτητας των γεγονότων αλλά και λόγω του ότι στην Αλβανία διαβιοί η ελληνική μειονότητα, χωρίς αυτό να συνεπάγεται και διάθεση εμπλοκής στα εσωτερικά άλλης χώρας. Για την ελληνική πλευρά είναι σημαντικό τα Τίρανα να πετύχουν τον ενταξιακό στόχο, με πλήρη εφαρμογή της μεταρρυθμιστικής ατζέντας.
Την ίδια ώρα, οι εικόνες που κάνουν τον γύρο του Διαδικτύου από τα επεισόδια στην αλβανική πρωτεύουσα παραμένουν αποκαρδιωτικές. Σύμφωνα με το γραφείο Τύπου του πρωθυπουργού Εντι Ράμα, ο οποίος βρίσκεται στο στόχαστρο των διαδηλωτών, τη Δευτέρα, «κατά τη συνάντησή του με αξιωματικούς της αστυνομίας, έδειξε μια πέτρα».
Όπως επεσήμανε το πρωθυπουργικό γραφείο Τύπου μιλώντας στα «ΝΕΑ», «οι φοιτητές έχουν κάθε δικαίωμα να ασκούν κριτική στην κυβέρνηση και να διεκδικούν καλύτερες συνθήκες. Δικαιούνται να λάβουν απαντήσεις. Ωστόσο, μια πέτρα που εκτοξεύεται εναντίον αστυνομικού δεν αποτελεί επιχείρημα πάνω στο οποίο μπορεί να βασιστεί ένας διάλογος. Δεν πρέπει, επίσης, να παραβλέπονται οι οικογένειες των οποίων οι επιχειρήσεις υπέστησαν ζημιές».
Σύμφωνα με το πρωθυπουργικό γραφείο Τύπου, ο Εντι Ράμα βλέπει υποκινητές πίσω από τα εκτεταμένα και παρατεταμένα επεισόδια. «Ο πρωθυπουργός εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με ομάδες που συνδέονται με το κίνημα ANTIFA, πιθανή ρωσική και ιρανική επιρροή, καθώς και το ενδεχόμενο εμπλοκής ξένων υπηρεσιών πληροφοριών. Πρόκειται για ζητήματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν. Η απόδοση ευθυνών για συγκεκριμένα περιστατικά απαιτεί στοιχεία και διερεύνηση, διαδικασία που περιλαμβάνει και τη συνεργασία με τους ευρωπαίους εταίρους», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ανησυχία
Ερωτηθείσα από «ΤΑ ΝΕΑ» για το αν θα έπρεπε η Ελλάδα και άλλες γειτονικές χώρες να ανησυχούν με την ταραχώδη κατάσταση στα Τίρανα, η πρεσβευτής της Αλβανίας στη χώρα μας, Λουέλα Χαϊνταράγκα απάντησε πως «οι εξελίξεις στην Αλβανία θα πρέπει να παρακολουθούνται με ενδιαφέρον και προοπτική, και όχι με ανησυχία». Σε σχέση με το τι είναι αυτό που την ανησυχεί περισσότερο με φόντο την κλιμακούμενη όξυνση του κλίματος στην πατρίδα της, η ίδια σημείωσε πως πιστεύει ότι κάθε κοινωνία διέρχεται στιγμές έντασης και αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει να τις διαχειριστεί. «Για μένα, προτεραιότητα είναι να διασφαλιστεί ότι οι διαφορές απόψεων παραμένουν μέρος ενός δημοκρατικού διαλόγου, αντί να μετατρέπονται σε πηγή διχασμού. Η Αλβανία έχει κάνει μια στρατηγική επιλογή υπέρ του ευρωπαϊκού της μέλλοντος, και αυτή η πορεία απαιτεί υπομονή, αμοιβαία εμπιστοσύνη και ισχυρούς θεσμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα σε επίπεδο διπλωματίας, τόσο σε διμερές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επόμενο ορόσημο θα αποτελέσει η 23η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία στην Αθήνα διοργανώνεται η υπουργική σύνοδος Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, όπου, μεταξύ άλλων, θα συμμετέχουν και υπουργοί από Ιταλία, Σλοβενία, Τσεχία, Σλοβακία.