Άντερς Σάνερστεντ στα ΝΕΑ: «Δεν πρόκειται να αλλάξει δραστικά η πολιτική της Σουηδίας»

Αν αποτυπώνει κάτι το εκλογικό αποτέλεσμα της κυριακάτικης κάλπης, στη Σουηδία, είναι ο αυξημένος κατακερματισμός του πολιτικού-κομματικού συστήματος και της κοινής γνώμης στη χώρα, υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο διακεκριμένος Σουηδός πολιτικός επιστήμονας και καθηγητής στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Λουντ, με εξειδίκευση στις εκλογικές αναμετρήσεις και στο ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών, Αντερς Σάνερστεντ, σχολιάζοντας την οριακή ήττα της απερχόμενης δεξιάς των Μετριοπαθών, του πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον και των συμμάχων του (Χριστιανοδημοκράτες, Φιλελεύθεροι) από την κεντροαριστερή αντιπολίτευση, υπό την ηγεσία της Μαγκνταλένα Αντερσον (Σοσιαλδημοκράτες).

Πώς αναλύετε την κάλπη της Κυριακής; Ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα για τις απώλειες των Σουηδών Δημοκρατών;

Κατ’ αρχάς, ήταν σαφές εδώ και πολλούς μήνες ότι η τρέχουσα κυβέρνηση είχε περιορισμένη υποστήριξη. Πολλές δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι μεγάλο μέρος των σουηδών ψηφοφόρων επιθυμούσε μια νέα κυβέρνηση, με κόμματα της Αριστεράς.

Πού το αποδίδετε;

Στον υψηλό πληθωρισμό, τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη και την αυξανόμενη ανεργία, τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Εξού, οι δημοσκοπήσεις πριν από λίγους μόλις μήνες προέβλεπαν σαρωτική νίκη για τα τέσσερα κόμματα της Αριστεράς και ήττα για τα τέσσερα κόμματα της Δεξιάς.

Τελικά, η αναμέτρηση κρίθηκε στο νήμα.

Γεγονός που εξέπληξε πολλούς. Είναι σαφές ότι τα τέσσερα κόμματα της Δεξιάς κέρδισαν έδαφος τις τελευταίες εβδομάδες, και ειδικά την τελευταία.

Οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες, που στήριξαν την κυβέρνηση μειοψηφίας, είχαν απώλειες, για πρώτη φορά. Τι συνέβη;

Οι οποίες τους προκάλεσαν σοκ. Ομως, παραμένουν μεγάλο κόμμα και σημαντική δύναμη στη σουηδική πολιτική σκηνή. Τα αίτια της «ήττας» είναι εσωτερικά, σουηδικά. Δεν έχουν σχέση με κάποια ευρωπαϊκή ή διεθνή τάση. Ενα μέρος σχετίζεται με το γεγονός ότι τα τέσσερα Δεξιά κόμματα διαφαινόταν πως χάνουν τις εκλογές. Αυτό επηρέασε τους Σουηδούς Δημοκράτες γιατί εμφανίζονταν ως κόμμα που δίνει έμφαση στη συνεργασία των τεσσάρων Δεξιών κομμάτων.

Πέρα από την οικονομία, ποιοι άλλοι παράγοντες  αναδείχθηκαν  καθοριστικοί, ενώπιον της κάλπης, για το σουηδικό εκλογικό σώμα;

Η προεκλογική εκστρατεία δεν είχε σαφή άξονα, εν αντιθέσει με τις εκλογές του 2022, που περιστράφηκαν γύρω από το ενεργειακό ζήτημα, τις τιμές των ορυκτών καυσίμων και την ανάγκη για περισσότερη και φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Εντούτοις, την Κυριακή σημαντικοί παράγοντες υπήρξαν, εκτός από την οικονομία, η παιδεία, η υγειονομική περίθαλψη και το μεταναστευτικό – όχι τόσο η καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Επίσης, δόθηκε έμφαση στο θέμα των νέων που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη Σουηδία, προτού ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.

Ζητήματα που έβλαψαν τα τέσσερα κόμματα της Δεξιάς. Αλλά θα επαναλάβω, δεν υπήρξε απολύτως σαφής εστίαση. Τους εκλογείς απασχόλησε βεβαίως και το ερώτημα κατά πόσο μπορούν να συνεργαστούν τα τέσσερα κόμματα της Αριστεράς. Το ζήτημα της διακυβέρνησης είδαμε να κυριαρχεί στην προεκλογική συζήτηση. Τα τέσσερα Δεξιά κόμματα έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμα να συνεργαστούν με τους Σουηδούς Δημοκράτες.  Στον αριστερό χώρο, υπάρχει η παράδοση συνεργασίας με τους Πράσινους – θα χρειαστούν οπωσδήποτε τη στήριξή τους.

Το πιθανότερο σενάριο ποιο είναι;

Να σχηματίσουν κυβέρνηση συνεργασίας η Δεξιά και οι Σουηδοί Δημοκράτες. Είναι πιο εύκολο. Οι καρποί των διαπραγματεύσεων στον χώρο της Αριστεράς μένουν να φανούν, δεν γνωρίζουμε τις ικανότητες της Αντερσον στις διαπραγματεύσεις.  Προσωπικά, πιστεύω ότι, τελικά, θα σχηματιστεί κυβέρνηση μειοψηφίας με τους Σοσιαλδημοκράτες  και πιθανώς τους Πράσινους και το Κόμμα του Κέντρου. Το Αριστερό Κόμμα θα μείνει εκτός. Στις ηγεσίες των Σοσιαλδημοκρατών υπάρχουν πολλά άτομα με μεγάλη επάρκεια. Επιπλέον, η Σουηδία έχει μακρά παράδοση στις κυβερνήσεις μειοψηφίας. Μια κυβέρνηση μειοψηφίας θα μπορούσε να λειτουργήσει αρκετά καλά. Αναμένονται μακρές και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις.

Υπάρχει η πιθανότητα να δούμε μετατοπίσεις στη «ραχοκοκαλιά» της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της χώρας;

Όχι. Καμία νέα κυβέρνηση δεν θα αλλάξει δραστικά τις ισχύουσες πολιτικές, εκτός ίσως από την πολιτική για το κλίμα. Σχετικά με την πολιτική για το προσφυγικό και την εγκληματικότητα, θεωρώ ότι οι Σοσιαλδημοκράτες υποστηρίζουν μια πολιτική αρκετά παρόμοια με εκείνη της σημερινής Δεξιάς κυβέρνησης. Οσον αφορά τη στήριξη προς την Ουκρανία, τα περισσότερα κόμματα επιθυμούν έντονα να τη συνεχίσουν – όχι μόνο τα τέσσερα κόμματα της Δεξιάς, αλλά και οι Σοσιαλδημοκράτες, και κυρίως το Κόμμα του Κέντρου.

Σχετικά με το ΝΑΤΟ, όλα τα κόμματα της Δεξιάς υποστηρίζουν την ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία. Μάλιστα, όλη η διαδικασία ένταξης στο ΝΑΤΟ χαρακτηρίστηκε από φιλική συνεργασία μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών και των Μετριοπαθών.  Υπάρχει μια μακρά παράδοση στη σουηδική πολιτική σκηνή. Προσπαθούμε να καταλήγουμε σε ομόφωνες συμφωνίες. Πιστεύω αυτό θα συνεχίσει να ισχύει.