Brent мұнайы барреліне 100 долларлық межеден асты
АҚШ пен Иран арасындағы қақтығыстың жаңа шиеленісуі аясында әлемдік мұнай бағасы өсіп жатыр. Brent маркалы мұнайдың құны шілде айынан бері алғаш рет барреліне 100 доллардан асты, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
Астана уақытымен сағат 13:46-дағы жағдай бойынша Лондонның ICE биржасында Brent маркалы мұнайдың қарашадағы фьючерстері 2,2 пайызға қымбаттап, барреліне 100,08 долларды құрады.
Америкалық WTI мұнайының қазан айындағы фьючерстері 1,75 пайызға өсіп, барреліне 94,63 доллар болды.
Мұнай неге қымбаттап жатыр?
Бағаның өсуі АҚШ пен Иран арасындағы жаңа өзара соққылардан кейін күшейді. Кейінгі күндері тараптар тағы да әскери операциялар жүргізді, ал Иран америкалық нысандарға зымыранмен соққы жасады.
Мұнай нарығы үшін кеме қатынасын шектеу мүмкіндігі туралы Иранның мәлімдемелері қосымша фактор болды. Бұған дейін Тегеран Ормуз бұғазында иесіз аймақ құрудың жаңа жоспары туралы мәлімдеген болатын. Иран бұғаз арқылы оның рұқсатынсыз өтетін мұнай танкерлеріне қауіп төндіру үшін зымырандық және ұшқышсыз аппараттар мүмкіндігін сақтап отыр.
7 қыркүйекте Иран Ормуз бұғазының толық жабылатыны туралы хабарлады. Осы бағыт арқылы кемелер қозғалысын кез келген одан арғы шектеу әлемдік мұнай жеткізіліміне қатысты қауіпті күшейтеді.
Бұл Қазақстан үшін неге маңызды?
Айта кетейік, бұған дейін мұнай-газ саласының сарапшысы Асқар Исмаилов келесі жайтты атап өткен болатын: мұнай бағасы бюджет кірісіне, Ұлттық қордың жағдайы және теңге бағамына әсер етеді. Мұнай нарығындағы тұрақсыздық экономика үшін тәуекелдерді күшейтеді. Бағаның күрт құбылуы инфляцияға, инвестициялық белсенділікке және қаржы нарықтарына әсер етеді. Мұнай кірістеріне тәуелділік елді сыртқы соққылар алдында осал етеді.
Бұл ретте 2026–2028 жылдарға арналған бюджетте базалық параметрлер бекітілген: мұнай бағасы барреліне 60 доллар деңгейінде және доллар бағамы 540 теңге. Экспорттық кірістер, әлеуметтік төлемдер және мемлекеттік шығыстар дәл осы бағдарлар негізінде есептеледі.