Το χαμόγελο
O θρίαμβος του AfD στη Σαξονία-Ανχαλτ θέτει υπό αμφισβήτηση ορισμένες στρατηγικές που εφαρμόζονταν ως τώρα για την αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς. Μία από αυτές είναι το λεγόμενο «τείχος προστασίας», η συνεργασία δηλαδή των κομμάτων του «δημοκρατικού τόξου» προκειμένου να αποτραπεί η άλωση της εξουσίας από τους ακροδεξιούς. Οταν, όμως, οι τελευταίοι κερδίζουν 44% των ψήφων, η λέξη «προστασία» χάνει το νόημά της. Κι όταν το επόμενο κόμμα κερδίζει κάτω από 20%, δύσκολα μπορεί να πείσει ότι το «δημοκρατικό» είναι να κυβερνήσει εκείνο μαζί με μερικά ακόμη μικρότερα κόμματα.
Αλλες στρατηγικές είναι πιο συζητήσιμες. Κάποιοι, όπως η γερμανοϊταλίδα δημοσιογράφος Τόνια Μαστρομπουόνι, υποστηρίζουν ότι η κατάρρευση των χριστιανοδημοκρατών στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο αποδεικνύει για άλλη μία φορά ότι η αντιγραφή της ακροδεξιάς ατζέντας δεν κάνει καλό στα παραδοσιακά κόμματα, αφού οι ψηφοφόροι προτιμούν την αυθεντική εκδοχή. Κάποιοι άλλοι, όπως ο γερμανοαμερικανός πολιτειολόγος Γιάσα Μουνκ, λένε πως συμβαίνει το αντίθετο: από την εποχή της Αγκελα Μέρκελ, οι γερμανοί κεντροδεξιοί άρχισαν να υιοθετούν μια κεντρώα πολιτική, με αποτέλεσμα ένα μέρος του συντηρητικού εκλογικού σώματος να στραφεί πιο δεξιά.
Η συζήτηση αυτή ενδιαφέρει πολύ και την Ελλάδα, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης πίστευε πάντα ότι ένας λόγος που δεν υπάρχει εδώ ισχυρή Ακροδεξιά είναι τα ανοίγματα του κόμματός του προς αυτόν τον χώρο. Η προσέγγιση αυτή έχει βέβαια όρια: το ανενδοίαστο φλερτ με τους ακροδεξιούς μπορεί να απομακρύνει τους κεντρώους. Από την άλλη πλευρά, κανείς δεν ξέρει τι θα γινόταν αν εμφανιζόταν εδώ ένας χαρισματικός ηγέτης με ακροδεξιές απόψεις.
Η επιτυχία του AfD οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην προσωπικότητα του Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο οποίος καταφέρνει να κρύψει τις ρατσιστικές, νεοναζιστικές και φιλορωσικές θέσεις του κόμματός του κάτω από ένα φωτογενές χαμόγελο. Τέτοιες ικανότητες δεν έχουν δείξει ως τώρα στην Ελλάδα ούτε ο Κασιδιάρης ούτε ο Βελόπουλος, οι οποίοι πάντως στις επόμενες εκλογές μπορεί να πάνε καλύτερα του αναμενομένου.
Η επιτυχία του 35χρονου Ζίγκμουντ επιβεβαιώνει ακόμη κάτι: τις καταστροφικές επιπτώσεις που είχε η διαχείριση της Covid-19, όσο κι αν τα μέτρα που ελήφθησαν αποτελούσαν στην πραγματικότητα μονόδρομο. Ο αρχηγός του AfD είδε τη δημοτικότητά του να απογειώνεται όταν αντιτάχθηκε στα εμβόλια και την καραντίνα: το βίντεό του με τίτλο «Pandemie-Panikmache» (Αυτοί που έσπειραν τον πανικό για την πανδημία) τον έκανε διάσημο. Αν κυβερνούσε τότε τη χώρα του, θα είχε προκαλέσει ένα πραγματικό μακελειό. Αλλά ένα από τα γνωρίσματα των λαϊκιστών είναι η τύχη.
«Θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί τους, γιατί θα τους έχουμε κοντά μας για τουλάχιστον 20 με 30 χρόνια», λέει ο Μουνκ στη Repubblica. Aυτή είναι η καλή εκδοχή. Η κακή είναι να αναγκαστούν εκείνοι να μας ανεχθούν για ένα τέτοιο διάστημα, μετά το οποίο θα επιδοθούν πλέον ανενόχλητοι στη διάλυση της δημοκρατίας.