Алматының Бас жоспары: қаланың негізгі құжаты қашан бекітіледі?
Алматының Бас жоспарына түзетулер енгізу жобасы қазіргі уақытта кешенді қала құрылысы сараптамасынан өтіп жатыр. Қорытынды жақын арада - қыркүйекте шығады деп күтіліп отыр. Егер ол оң болса, қала дамуының басты құжаты Үкіметке бекітуге жіберіледі.
Алматының Бас жоспары: қаланың негізгі құжатына өзгерістер қалай енгізілді?
2025 жылғы желтоқсанда Алматыда қаланың Бас жоспарына түзетулер енгізу бойынша қоғамдық талқылау өтті. Сол кезде жеке сектордың бір бөлігінің орнына көпқабатты тұрғын үйлер салынатыны алғаш рет белгілі болды. Қала тұрғындарына өз пікірін білдіруге мүмкіндік беріліп, ескертулер жиналды.
Келесі кезең басталды (2026 жылдың қаңтарынан сәуіріне дейін):
әсер скринингі;
қамту аясын анықтау;
Бас жоспарға түзетулер енгізу жобасының стратегиялық экологиялық бағалау (СЭБ) есебін қарау.
СЭБ есебі 2026 жылғы 30 маусымда Алматыда өткен қоғамдық тыңдауда ұсынылды.
Тыңдаудан дайындаған репортажымызды оқыңыздар: "Компот, Татарка және Маяктың жағдайы не болмақ? Алматыда Бас жоспар талқыланды".
"Экологиялық тыңдаулардың нысанына жатпайтын, атап айтқанда, жер учаскелерінің функционалдық және нысаналы мақсатын өзгертуге, нақты аумақтарды реновациялауға қатысты мәселелер, сондай-ақ жобалық шешімдермен келіспеушілік СЭБ нысанына кірмейді. Сондықтан олар тыңдауда қаралмады және жалпы күн тәртібінен алынып тасталды", - деп түсіндірді "Алматыбасжоспар" ғылыми-зерттеу институты Тengri Нome сауалына берген жауабында.
Айта кетерлігі, СЭБ процесі Экология министрлігінен есептің сапасын бағалау туралы қорытынды алынып, қоғамдық тыңдаулар өткізілгеннен кейін ғана аяқталған деп есептеледі.
"Экология және табиғи ресурстар министрлігі СЭБ есебінің сапасын бағалау туралы қорытындысында жұртшылықты хабардар ету бойынша барлық талаптың сақталғанын ресми түрде мәлімдеді. Уәкілетті орган тарапынан рәсімдік бұзушылықтарды жою туралы ешқандай нұсқама шығарылған жоқ. Есеп қанағаттанарлық деп танылды. СЭБ материалдарын пысықтау үшін негіздер анықталған жоқ", - деп толықтырды "Алматыбасжоспар".
Қысқасы, барлық тармақ орындалды. Сондықтан қаланың Бас жоспарына енгізілетін түзетулер кешенді қала құрылысы сараптамасына жіберілді.
"Кешенді қала құрылысы сараптамасының аяқталуы 2026 жылдың қыркүйегіне жоспарланған. Оң қорытынды алғаннан кейін жобаны Үкіметтің бекітуіне ұсыну көзделіп отыр", - деп түйіндеді институт мамандары.
Алматылықтар тыңдауда қандай мәселелерді көтерді
2026 жылғы 30 маусымдағы тыңдау қорытындысы бойынша барлық ескерту мен ұсыныс хаттамаға енгізіліп, Алматы сәулет және қала құрылысы басқармасы сайтында жарияланды.
"Барлығы 84 өтініш ескерілді. Ескерілген өтініштердің басым бөлігі ұжымдық сипатта және қол қою парақтары қоса берілген тұрғындар топтарының атынан түскен. Осыған байланысты, ұстанымы тыңдау материалдарында көрініс тапқан Алматы тұрғындарының нақты саны ескерілген өтініштер санынан едәуір көп", - деп нақтылады "Алматыбасжоспар" өкілдері.
Алматылықтар негізінен жеке секторда құрылыс жүргізу (Түрксіб және Жетісу аудандары, Шуақты, Маяк, Қарағайлы, Мейрам шағынаудандары, "Авиатор" бау-бақша серіктестігі, Баум тоғайы, Компот, Көктөбе аудандары), жолдарды ұзарту, саяжайларды сақтап қалу, арықтарды қалпына келтіру және тағы басқа мәселелер бойынша жүгінген.
Өтініштерге жауап ретінде кейбір жағдайда, мысалы, тау бөктеріндегі аймақтарда құрылыстан бас тартылатыны айтылды. Басқа жағдайда Бас жоспар жер учаскелерін алуға немесе тұрғын үйлерді бұзуға құқықтық негіз болып саналмайтынына назар аударылды.
"Бұл мәселе мұнда келген көптеген адамға қатысты, ол экологияға жатпаса да, мен жауап берейін. Сіздердің конституциялық құқықтарыңыз бұзылмайды. Аумақты жаңарту кезінде тұрғындардың пікірі ескеріледі. Ешкімді мәжбүрлеп көшірмейді. Бұл - болашақ инвестормен (егер ол пайда болса) арадағы азаматтық қарым-қатынас. Алдағы уақытта бір ғана тұрғын келіспесе де, сіздерді ешкім көшірмейді және үйлеріңізді сатып алмайды. Сіздердің келісімдеріңіз бірінші кезектегі мәселе. Егер инвестор сіздермен келісе алмаса, учаскелеріңізді ешкім сатып ала алмайды, бұл - сіздердің қол сұғылмайтын меншіктеріңіз", - деп жауап берді мұндай сұрақтарға "Алматыбасжоспар" директоры Асхат Сәдуов.
Бас жоспар - қала дамуының келешегі. Түрлі аумақ бойынша нақты жобалар кейінірек, 2030-2040 жылдары әзірленеді.
Тағы оқыңыз:
Алматының жаңа Бас жоспары: қала қалай дамиды?