Ο θάνατος του Jameson
Ως γνωστόν, τον περασμένο Ιούνιο η ομάδα καλαθοσφαίρισης New York Knicks κατέκτησε το ΝΒΑ νικώντας τη San Antonio Spurs με τέσσερις πόντους διαφορά (94-90). Η επιτυχία της ομάδας της Νέας Υόρκης θεωρήθηκε ιστορικής σημασίας διότι η τελευταία φορά που οι Knicks κατέκτησαν αυτόν τον τίτλο ήταν ακριβώς πριν από 53 χρόνια, το 1973.
Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς τον άκρατο ενθουσιασμό των υποστηρικτών των Knicks, που συγχρόνως είναι απολύτως δικαιολογημένος. Αυτό που δύσκολα μπορεί να φανταστεί όμως, είναι το νόμισμα με το οποίο ένας από αυτούς τους οπαδούς πλήρωσε τον ενθουσιασμό του.
Το περιστατικό συνέβη σε εργατική πολυκατοικία του Λος Αντζελες. Μια οπαδός των Knicks, προφανώς φανατική, εκφράστηκε με χειμαρρώδη ενθουσιασμό για τη νίκη της ομάδας της. Φαίνεται ότι το πάθος της ήταν τέτοιο, που κάποιος γείτονας, κάτοικος στην ίδια πολυκατοικία, αναγκάστηκε να καλέσει την αστυνομία για να παραπονεθεί για τον θόρυβο. Δύσκολα μπορείς να διανοηθείς ότι για ένα τέτοιο περιστατικό θα έπρεπε να εμφανιστούν περισσότεροι από 10 ένστολοι αστυνομικοί για να δουν τι συμβαίνει και να επιβάλουν την τάξη, όμως αυτό ακριβώς έγινε (υπάρχει σχετικό βίντεο στο Youtube τραβηγμένο από γείτονα).
Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω τι ακριβώς μεσολάβησε εκείνη την ώρα έξω από το διαμέρισμα της οπαδού των Knicks, το αποτέλεσμα πάντως ήταν ο σκύλος της οπαδού, ένας δίχρονος σκύλος του Αγίου Βερνάρδου ονόματι Jameson, να καταλήξει νεκρός στην είσοδο του σπιτιού της. Κάποιος από τους αστυνομικούς που βρέθηκαν στον χώρο τον πυροβόλησε.
Το σπαρακτικό βίντεο που κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο, δείχνει τη μαύρη γυναίκα να κλαίει με λυγμούς πάνω από τη σορό του σκύλου της, τον οποίο, παρεμπιπτόντως, είχε ντύσει με τη φανέλα των Knicks. Δεν χρειάζεται βεβαίως να αναφερθούμε στο τι ακούγεται από τους γείτονες κατά της αστυνομίας. Μια κλήση για διατάραξη κοινής ησυχίας είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός οικογενειακού ζώου που το μόνο που έκανε ήταν να συμμετάσχει με τον δικό του τρόπο (γαβγίζοντας, τι πιο φυσικό για έναν σκύλο) στη χαρά της αφεντικίνας του.
Το πρώτο πράγμα που μου πέρασε από το μυαλό μαθαίνοντας το τραγικό αυτό περιστατικό είναι το ζήτημα της περίφημης «παραβίασης του ιδιωτικού χώρου» που στην Αμερική τουλάχιστον έχει μια ιερότητα. Θαρρείς ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ιερό εκεί από το περίφημο «don’t trespass my private property» (μη καταπατήσεις τον ιδιωτικό μου χώρο) για την προστασία του οποίου ένας πολίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει ακόμα και όπλο. Αμέτρητες οι ταινίες που έχω δει σχετικά με αυτή τη συνθήκη. Βεβαίως, στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει επέμβαση την αστυνομίας, που υποτίθεται ότι αμύνθηκε μπροστά στον κίνδυνο, διότι αυτό το επιχείρημα έχω την εντύπωση ότι θα επικαλεστεί.
Η παραβίαση του ιδιωτικού χώρου και η ασφάλεια είναι μια πολύ παλιά υπόθεση στην Αμερική. Στις σελίδες του πολύτιμου βιβλίου του «Η Δημοκρατία στην Αμερική» (1837) ο συγγραφέας του Αλεξίς ντε Τοκβίλ (1805-1859), ένας από τους σημαντικότερους γάλλους πολιτικούς στοχαστές, αναφέρεται εκτενώς στο ζήτημα της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας επισημαίνοντας τη σοβαρότητα με την οποία οι Αμερικανοί το αντιμετωπίζουν.
Εχοντας κάνει ένα πολύχρονο οδοιπορικό μελέτης της αμερικανικής κοινωνίας, ο Ντε Τοκβίλ, με τη «Δημοκρατία στην Αμερική» προσφέρει έναν πανοραμικό πίνακα των αφετηριακών στοιχείων που συγκροτούσαν το νεαρό – τότε – αμερικανικό έθνος. Με εκτεταμένες αναλύσεις αναφέρεται στο σύστημα δημοκρατικής διακυβέρνησης, στη δικαστική εξουσία, στο ομοσπονδιακό Σύνταγμα, στο ζήτημα της αναπόφευκτης εξαφάνισης των ιθαγενών και στον πολυθρησκευτικό, πολυπολιτισμικό και πολυγλωσσικό χαρακτήρα μια κοινωνίας θεωρητικά ανοιχτής, αλλά κατά βάθος όχι.
Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τον αμερικανό πολίτη ερμητικά κλεισμένο στον ιδιωτικό του χώρο, στον δικό του κόσμο που τίποτα δεν πρέπει να τον παραβιάσει και αν γίνει αυτό ποιος είδε τον Θεό και δεν τον φοβήθηκε. Το παράδοξο όμως στην περίπτωση του τραγικού περιστατικού με τον θάνατο του σκύλου είναι ότι οι ίδιοι αυτοί πολίτες που με τόσο πάθος προστατεύουν την ιδιωτικότητά τους, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι που θα πολεμήσουν μέχρι τελικής πτώσεως για την «private property» τους, αυτοί οι άνθρωποι θα συνεργαστούν και θα κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να προστατεύσουν τον δημόσιο χώρο, αν αυτός «παραβιαστεί». Αλλά τότε χρειάζεται λογική, μεθοδικότητα και ψυχραιμία προκειμένου να μη χαθεί ο έλεγχος. Και βέβαια, αυτό είναι το πιο δύσκολο, όπως περίτρανα αποδεικνύει το περιστατικό στο Λος Αντζελες.