«Ανακαινίζω»: Αντίστροφη μέτρηση για επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ – Τι ισχύει για την υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση

Σε αντίστροφη μέτρηση μπαίνει η υλοποίηση του προγράμματος «Ανακαίνιζω», συνολικού ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών ακινήτων και την ενίσχυση της στεγαστικής αγοράς. Από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου και μέχρι τις 31 Αυγούστου, οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες θα μπορούν να εκδίδουν μέσω του gov.gr τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας, η οποία αποτελεί το απαραίτητο «διαβατήριο» για την υποβολή της τελικής αίτησης χρηματοδότησης από την 1η Σεπτεμβρίου.

Το πρόγραμμα προσφέρει κρατική επιχορήγηση που μπορεί να αγγίξει έως και το 95% των δαπανών, με ανώτατο όριο τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία (ή 300 ευρώ ανά τ.μ.). Ωστόσο, η λήψη της ενίσχυσης συνοδεύεται από αυστηρούς όρους και «κόκκινες γραμμές»: οι παρεμβάσεις πρέπει υποχρεωτικά να αναβαθμίζουν το ακίνητο κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, ενώ για τα επόμενα πέντε χρόνια απαγορεύεται ρητά η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb ή για επαγγελματική χρήση.—-

Η διαδικασία

Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου όπως δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1.

Μάλιστα επεσήμανε ότι η υποβολή των αιτήσεων θα «ανοίξει» σταδιακά: «Πρώτα θα ξεκινήσουμε με τις αιτήσεις χαμηλότερης επιδότησης. Μετά, θα πάμε κάπου περίπου στα 25.000 ευρώ επιδότησης και μετά στις αιτήσεις για περίπου 36.000. Θα γίνει σταδιακά, προκειμένου να ξεκινήσει άμεσα η έγκριση εκείνων που ζητούν χαμηλότερα ποσά για να προχωρήσουν πιο γρήγορα στις ανακαινίσεις».

Οι κατοικίες που εντάσσονται

Η δράση χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες ακινήτων, ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τα προηγούμενα έτη:

Κλειστές κατοικίες: Πρόκειται για ακίνητα που παρέμεναν ουσιαστικά αχρησιμοποίητα κατά τη διετία 2024-2025. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να τα διαθέσουν είτε για δική τους ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.

Ανοικτές κατοικίες: Πρόκειται για ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία και έχουν ανάγκη από εργασίες επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης.

Κριτήρια επιλεξιμότητας ωφελούμενων και ποσοστά επιχορήγησης

Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Τα ανώτατα εισοδήματα κυμαίνονται:

Έως 25.000 ευρώ για άγαμους.

Έως 35.000 ευρώ για ζευγάρια (έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης), με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Έως 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εφόσον ο ενδιαφερόμενος πληροί τα κριτήρια, θα πρέπει παράλληλα να προχωρήσει στην έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού, πριν ξεκινήσει τη διαδικασία υποβολής αίτησης το Σεπτέμβριο.

Επίσης, τα φυσικά πρόσωπα θα πρέπει να διαθέτουν:

α) Την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του πενήντα τοις εκατό (50%) σε κλειστή κατοικία, η οποία πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 4,

β) εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα/επικαρπία/ψιλή κυριότητα) σε ανοικτή κατοικία και μόνο εφόσον η κατοικία αυτή αποτελεί την κύρια κατοικία του. Στην περίπτωση που ο αιτών κατέχει το δικαίωμα της ψιλής κυριότητας, απαιτείται η παροχή συναίνεσης του επικαρπωτή.

Το ύψος της επιχορήγησης μπορεί να φτάσει έως 80% με προσαύξηση 5% για:

ορεινές ή νησιωτικές περιοχές,

μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες,

ΑμεΑ

αυξάνοντας το τελικό ποσοστό έως 95%.

Τα ποσά της επιδότησης και τα πρόσθετα έξοδα

Το οικονομικό σκέλος της ενίσχυσης καλύπτει τόσο τις κατασκευαστικές εργασίες όσο και τα απαραίτητα γραφειοκρατικά έξοδα:

Κυρίως επιδότηση: Το ύψος της ενίσχυσης φτάνει έως τα 300 € ανά τετραγωνικό μέτρο, με το ανώτατο ποσό να αγγίζει τις 36.000 € ανά κατοικία (για ακίνητα επιφάνειας έως 120 τ.μ.).

Κάλυψη πρόσθετων δαπανών: Πέρα από το ποσό της ανακαίνισης, το πρόγραμμα καλύπτει επιπλέον έως 2.500 € για τα συνοδευτικά έξοδα που απαιτούνται. Σε αυτά περιλαμβάνονται:

• Οι αμοιβές των μηχανικών.
• Η έκδοση των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).
• Η σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
• Το κόστος για τις απαραίτητες άδειες και τους ελέγχους ολοκλήρωσης των εργασιών.

Βασικές προϋποθέσεις είναι η κατοικία να:

– έχει οικοδομική άδεια έως 31/12/1990,

– είναι έως 120 τ.μ. (150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους υπό όρους),

– βρίσκεται σε ενεργειακή κατηγορία έως Γ,

– μην έχει ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα μετά την 1/1/2020,

– μην είναι καταχωρημένη σε βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb).

Πώς καταβάλλεται η επιδότηση και τι ισχύει για την ίδια συμμετοχή

Η χρηματοδότηση του προγράμματος γίνεται μέσω ενός ειδικού και απόλυτα προστατευμένου μηχανισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή εκτέλεση των εργασιών:

Ακατάσχετος και αφορολόγητος λογαριασμός: Τα χρήματα της επιχορήγησης κατατίθενται σε έναν ειδικό τραπεζικό λογαριασμό του ωφελούμενου. Το ποσό αυτό είναι αφορολόγητο, δεν κατάσχεται από το Δημόσιο ή ιδιώτες, δεν υπόκειται σε κρατήσεις και δεν συμψηφίζεται με καμία βεβαιωμένη οφειλή (π.χ. σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες).

Η προκαταβολή του 60%: Αμέσως μετά την έγκριση και την υπαγωγή της αίτησης στο πρόγραμμα, πιστώνεται στον λογαριασμό η πρώτη δόση (προκαταβολή), η οποία αντιστοιχεί στο 60% της συνολικής επιδότησης.

Το «κλειδί» της ιδιωτικής συμμετοχής: Για να μπορέσει ο δικαιούχος να χρησιμοποιήσει και να εκταμιεύσει αυτό το 60% που βρίσκεται δεσμευμένο στην τράπεζα, θα πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι έβαλε το δικό του μερίδιο. Συγκεκριμένα, απαιτείται να έχει καταβάλει στους προμηθευτές ή τους αναδόχους (μέσω τραπεζικού συστήματος) το 40% των ιδίων κεφαλαίων που του αναλογούν και να υποβάλει τα σχετικά παραστατικά για έλεγχο.

Ολοκλήρωση του έργου: Η διαδικασία θεωρείται επισήμως λήξασα και εκδίδεται η τελική απόφαση ολοκλήρωσης όταν υλοποιηθούν όλες οι παρεμβάσεις, εγκριθούν τα δικαιολογητικά και εξοφληθούν πλήρως όλες οι σχετικές δαπάνες.

Υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση

Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης:

– πρέπει να αναβαθμίζουν το ακίνητο τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία,

– και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.

Μετά την επιδότηση και για 5 χρόνια:

– οι ανοικτές κατοικίες πρέπει να παραμείνουν σε ιδιοκατοίκηση,

– οι κλειστές κατοικίες πρέπει να χρησιμοποιούνται είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση με το ενοίκιο να παραμένει σταθερό για 3 έτη.

Απαγορεύεται:

– η βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb),

– η επαγγελματική χρήση,

– η υπεκμίσθωση.

Επίσης, στην περίπτωση που το ακίνητο μεταβιβαστεί εντός 5ετίας θα επιστραφεί η επιχορήγηση

Επιλέξιμες δαπάνες και ποσά επιχορήγησης

Ως επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο της δράσης ορίζονται οι ακόλουθες:

α) Δαπάνες για εργασίες ανακαίνισης και επισκευής της επιλέξιμης κατοικίας.

β) Δαπάνες για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.

γ) Δαπάνες για αγορά προϊόντων και υλικών

Οι δαπάνες για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ανέρχονται κατ’ ελάχιστον σε ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων του έργου και ως μέγιστο ποσοστό το σαράντα τοις εκατό (40%), συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας δαπάνης και της αναλογούσας ιδιωτικής συμμετοχής,

Υποβολή – αξιολόγηση και διαδικασία υπαγωγής

Η διαδικασία συμμετοχής στη δράση διενεργείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και περιλαμβάνει δύο διακριτά στάδια:

α) την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας η οποία θα ξεκινήσει τη Δευτέρα 15 του μηνός. Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την υποβολή Αίτησης Χρηματοδότηση. Είναι διαθέσιμη και προσβάσιμη, μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr).

β) την υποβολή Αίτησης Χρηματοδότησης αρχής γενομενης από την 1η Σεπτεμβρίου. Η υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης θα διενεργηθεί σε διακριτές χρονικά φάσεις (προτεραιότητες), ανάλογα με την κατηγορία των ακινήτων (κλειστά/ανοικτά). Κατά πρώτη φάση θα υποβληθούν Αιτήσεις Χρηματοδοτήσεις, που θα αφορούν αποκλειστικά κλειστά ακίνητα και στην συνέχεια αυτές που θα αφορούν ανοικτά. Η αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης θα είναι άμεση.

Στην περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης δεν έχει το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης ή την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, στην αίτηση θα υποβάλλει μία υπεύθυνη δήλωση ότι θα προσκομίσει τα εν λόγω δικαιολογητικά ενός 3 μηνών.

Υποχρεώσεις ωφελούμενων

Ο κάθε ωφελούμενος οφείλει εντός 18 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής και όχι αργότερα από τις 31/12/2028, να ολοκληρώσει το σύνολο του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και να υποβάλει στο πληροφοριακό σύστημα το αίτημα ολοκλήρωσης.

Ειδικά για τις κατοικίες, που έχουν ενταχθεί με σκοπό τη μακροχρόνια μίσθωση, ο ωφελούμενος υποχρεούται να συνάψει και να αναρτήσει στο Πληροφοριακό Σύστημα Μισθώσεων Ακίνητης Περιουσίας της Α.Α.Δ.Ε. Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας εντός προθεσμίας οκτώ (8) μηνών από την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου.