Σε απεργία στις 12 Ιουνίου οι εργαζόμενοι σε Υπηρεσία Ασύλου και Αρχή Προσφυγών
Υποστελέχωση, εργασιακή ανασφάλεια και εξουθένωση του προσωπικού στην Υπηρεσία Ασύλου καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, ενώ την ίδια ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που αλλάζει ριζικά το πλαίσιο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Το Σωματείο Εργαζομένων Συμβασιούχων Υπηρεσίας Ασύλου και ο Σύλλογος Υπαλλήλων Υπηρεσίας Ασύλου και Αρχής Προσφυγών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ανακοίνωσαν 24ωρη απεργία για τις 12 Ιουνίου 2026. Παράλληλα, θα πραγματοποιήσουν στις 10:30 π.μ. παράσταση διαμαρτυρίας στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, καθώς και στα κατά τόπους γραφεία της Υπηρεσίας Ασύλου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή τους, η Υπηρεσία Ασύλου και η Αρχή Προσφυγών λειτουργούν υπό συνθήκες χρόνιας υποστελέχωσης, με ελάχιστο προσωπικό και αυξανόμενες απαιτήσεις. Οι εργαζόμενοι κάνουν λόγο για εντατικοποίηση της εργασίας, υπερεργασία και επαγγελματική εξουθένωση, προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία μιας υπηρεσίας ζωτικής σημασίας για τη χώρα και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μεταξύ των αιτημάτων τους περιλαμβάνονται η άμεση ενίσχυση της Υπηρεσίας με μόνιμο προσωπικό, η μονιμοποίηση των συμβασιούχων που καλύπτουν πάγιες ανάγκες, η καταβολή των οφειλόμενων αναδρομικών, καθώς και ο σεβασμός στα εργασιακά δικαιώματα και στις ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Ζητούν επίσης ενίσχυση των υποδομών, του τεχνολογικού εξοπλισμού και της διερμηνείας σε όλα τα στάδια της διαδικασίας ασύλου.
Όπως επισημαίνουν, η υποστελέχωση και η υποβάθμιση των διαδικασιών ασύλου δεν αποτελούν «αναγκαίες προσαρμογές», αλλά πολιτικές επιλογές με σοβαρές συνέπειες για τους εργαζόμενους, τους αιτούντες άσυλο και τη λειτουργία του κράτους δικαίου.
Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου, που προβλέπει αυστηρότερη φύλαξη συνόρων, ενοποίηση διαδικασιών ασύλου και δημιουργία ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης. Την 1η Ιουνίου, Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν στη δημιουργία των λεγόμενων «return hubs», ανοίγοντας τον δρόμο για την πλήρη εφαρμογή του στις 12 Ιουνίου.
Η συμφωνία για τον Κανονισμό Επιστροφών περιλαμβάνει επιτάχυνση των διαδικασιών επαναπατρισμού και δημιουργία κέντρων φιλοξενίας εκτός ΕΕ για όσους δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής. Το νέο πλαίσιο, που τέθηκε σε ισχύ το 2024, εγκαινιάζει διετή μεταβατική περίοδο, με τα κράτη-μέλη να καλούνται να το εφαρμόσουν πλήρως έως το 2026.
Σύμφωνα με την EUAA, το Σύμφωνο «εισάγει αποτελεσματικότητα στο σύστημα» και στοχεύει στην ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, την κοινή διαχείριση ασύλου και τη δίκαιη κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών. Την ίδια ώρα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκφράζουν ανησυχίες για τα δικαιώματα των μεταναστών, ενώ ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Magnus Brunner, δηλώνει ότι «βάζουμε σε τάξη το ευρωπαϊκό μας σπίτι».
Προκλήσεις και επόμενα βήματα
Η ΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις χρόνιες καθυστερήσεις και τα χαμηλά ποσοστά επαναπατρισμών, καθώς μόλις το 29% των εντολών αποχώρησης υλοποιούνται. Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους ταυτότητας και ασφάλειας στα σύνορα, κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα φιλοξενίας και αυστηρότερους κανόνες για τις καταχρηστικές αιτήσεις ασύλου.
Παράλληλα, καθιερώνεται μηχανισμός υποχρεωτικής αλληλεγγύης, ώστε κανένα κράτος να μην επωμίζεται μόνο του υπέρμετρο βάρος. Ωστόσο, οι αιτούντες άσυλο συνεχίζουν να υποβάλλουν αίτηση στο πρώτο κράτος εισόδου, γεγονός που επιβαρύνει χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.
Προκειμένου να είναι έτοιμα για την προθεσμία του Ιουνίου, τα κράτη-μέλη όφειλαν να επικαιροποιήσουν την εθνική νομοθεσία, ώστε η λειτουργία της αστυνομίας, των δικαστηρίων και των υπηρεσιών ασύλου να εναρμονιστεί με τους νέους ενωσιακούς κανόνες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκπονήσει Κοινό Σχέδιο Εφαρμογής, ωστόσο προειδοποιεί ότι η πρόοδος παραμένει άνιση. Οι καθυστερήσεις στην κατασκευή κέντρων κράτησης και στην ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης προκαλούν ανησυχία για την ενότητα της ζώνης Σένγκεν και την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου.