Νέα και παλιά ταλέντα
Το νέο πολιτικό τοπίο που έφερε η έλευση του προσωποπαγούς κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, κόμματος με αριστερό προφίλ που το ονόμασαν ΕΛΑΣ, απομάκρυνε τις πολιτικές συζητήσεις από τη σκανδαλοθηρική ηθικολογία και την έφερε στον χώρο της αντισυστημικής αντιπολίτευσης, όπου γίνεται πάλη για την ηγεμονία.
Οι πρώτοι κραδασμοί έπληξαν το ΠΑΣΟΚ. Η ηγεσία του οποίου βιάστηκε να εμφανιστεί πανικόβλητη επειδή οι πρώτες δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι το κόμμα του Τσίπρα παίρνει μέρος των δυνητικών ψηφοφόρων του Ανδρουλάκη.
Γιατί βιάστηκε το ΠΑΣΟΚ να δημιουργήσει θέμα με τις εταιρείες δημοσκοπήσεων; Επειδή ακριβώς κάποιοι κατανοούν ότι το σημερινό οικοδόμημα ΠΑΣΟΚ τρίζει. Ενα κόμμα της οργής, που επενδύει στον τυφλό αντιμητσοτακισμό, χωρίς τη δυνατότητα να περιγράψει ένα σχέδιο διαδοχής και διαχείρισης μιας ενδεχόμενης διαφορετικής επόμενης μέρας έπειτα από τις επόμενες εκλογές, δεν έχει ελπίδες να κυριαρχήσει στον χώρο του πολιτικού Κέντρου που, σε περιόδους ομαλότητας, οδηγεί στην εξουσία.
Η αποσπασματικότητα, η συνοφρύωση του αρχηγού, οι εσπευσμένες ταυτίσεις με διαβλητά πρόσωπα (όπως, π.χ., ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ), η υιοθέτηση μιας εισαγγελικής εκδοχής της πολιτικής (μέσω της υιοθέτησης τερατολογιών για το δυστύχημα των Τεμπών και μιας εύκολης καταγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ που φαίνεται να καταρρέει) και η ανοχή μιντιακής εκπροσώπησης από στελέχη που αποδεικνύονται χωρίς μέτρο δεν είναι εμπνευστικά στοιχεία που προσελκύουν πολίτες. Εξίσου απωθητική είναι η αυτοθυματοποίηση του Νίκου Ανδρουλάκη. Ποιον γοητεύει η γκρίνια;
Προϊόν γκρίνιας είναι και οι διαμαρτυρίες για τις δημοσκοπήσεις. Ο Ανδρουλάκης όφειλε να ξέρει ότι ο Τσίπρας, παρά το ολέθριο για τη χώρα πολιτικό παρελθόν του, έχει επικοινωνιακά χαρίσματα, τα οποία μετράνε ιδιαίτερα όταν η επανεμφάνισή του δεν έχει ουσιαστικά κριθεί πολιτικά. Επιπλέον, όσο ασαφής κι αν είναι η διακήρυξή του, έχει κοινό – κι είναι ευθύνη του ίδιου του Νίκου Ανδρουλάκη ότι μεγάλο μέρος του κοινού αυτού επιχειρεί να προσεταιριστεί ο ίδιος. Η προτίμηση πάντα είναι στο πρωτότυπο, όχι στο αντίγραφο.
Μην πει ο Νίκος Ανδρουλάκης ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πολιτεύτηκε με τα συστατικά της αριστερής εμπάθειας, της αντισυστημικής οξύτητας και του τυφλού αντιμητσοτακισμού. Δεν θα το πιστέψει κανείς. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχασε την ευκαιρία να διαφοροποιηθεί έναντι των εσωκομματικών αντιπάλων του, παρέσυρε μάλιστα προς το μέρος του ακόμα και την Αννα Διαμαντοπούλου. Η γιγάντωση του Χάρη Δούκα, ο οποίος αφού πανηγύρισε διότι το κομματικό συνέδριο αποφάσισε να μην υπάρξει μετεκλογική συνεργασία με τον Μητσοτάκη, ζητάει τώρα συνεργασία με τον Τσίπρα, είναι αποτέλεσμα των δικών του επιλογών. Αυτός ευθύνεται επειδή το ΠΑΣΟΚ αγωνίζεται για μια θέση στην αντιπολίτευση.
Οσο για τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, ο δρόμος της αποσάθρωσης αυτού του χώρου περνά μέσα από το κόμμα Τσίπρα. Κάποιοι θα συγχωνευτούν με το νέο πολιτικό μόρφωμα, διεκδικώντας να παραμείνουν στο πολιτικό προσκήνιο. Το όπλο του Τσίπρα, όμως, δεν είναι οι παλιοί. Είναι οι νέοι, αυτοί που ακόμα δεν ξέρουμε. Γι’ αυτό έχει πλάκα η έκθεση κάποιων φρέσκων ταλέντων, που ήδη προβάλλονται ή αυτοπροβάλλονται ως στελέχη. Είναι παράδειγμα κοινωνικής ανέλιξης, π.χ., η εκπρόσωπος του νέου κόμματος, η οποία πέρασε στην πολιτική με αριστερή φρασεολογία κατευθείαν από τις Ανεξάρτητες Αρχές. Κι είναι διασκεδαστικό πώς ένας εκπρόσωπος, πρώην Ποτάμι, που χθες κατηγορούσε τον Τσίπρα, σήμερα τον εξυμνεί.
Αυτό το μέτωπο Τσίπρα με νέα ταλέντα θα πολεμήσει το μέτωπο Ανδρουλάκη με παλιά υλικά – και με μπαλαντέρ τον Δούκα. Αλίμονο στους Αθηναίους που περιμένουν καθαρή πόλη.
Λενινιστικές και σταλινικές κληρονομιές
Η επίθεση κατά του Νίκου Μαραντζίδη είναι ενδεικτική ενός τρόπου της Αριστεράς να λύνει τις διαφορές της. Διάβασα προσεκτικά τις κατηγορίες – και αυτό που με έχει εντυπωσιάσει είναι η προσπάθεια τσουβαλιάσματος μαζί με τον αποκαλούμενο «πράκτορα» καθηγητή, που άλλοτε απεχθανόταν τον Τσίπρα και σήμερα τον υπηρετεί, κάποιων πολύ σοβαρών δημοσιογράφων, με καθαρή δημόσια παρουσία πολλών χρόνων και σαφή πολιτικό λόγο. Το δημοσίευμα λέει κάτι αδιανόητο: αν κάποιοι βρίσκονται απέναντι στις πολιτικές της Ρωσίας του Πούτιν, μιας εξουσιαστικής μηχανής που πριν εισβάλει στην Ουκρανία είχε μετατραπεί σε ολοκληρωτισμό, αυτοί δεν μπορεί – θα πληρώνονται. Δεν μου κάνει εντύπωση πως στην κομμουνιστογενή Αριστερά εξακολουθούν να λύνουν τις διαφορές τους έτσι, με κακές φήμες. Ούτε ότι θεωρούν την ιδεολογική ανάγνωση των γεγονότων από επαγγελματίες αποτέλεσμα εξαγοράς. Είναι λενινιστικές παραδόσεις που τις αποθέωσε ο σταλινισμός.
Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι ότι και ο Νίκος Μαραντζίδης χρειάστηκε μια συνωμοσιολογική ανάγνωση για να απαντήσει – μια υπόνοια απόδοσης της ευθύνης όσων γράφτηκαν γι’ αυτόν στον Μητσοτάκη! Κατανοώ την ανάγκη του να διώξει από πάνω του τις συκοφαντίες. Ειλικρινά όμως, ποτέ δεν πίστευα ότι ειδικά ο Μαραντζίδης, που έχει μελετήσει τόσα αρχεία, μπορούσε να γίνει τόσο σύντομα, τόσο πολύ και τόσο βαθιά (όπως θα ‘λεγε ο Σαββόπουλος) κομμουνισμένος.