GSI Ελλάδας – Κύπρου: Το καλώδιο που αλλάζει τη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου
Η προχθεσινή απόφαση για τον Great Sea Interconnector δεν ήταν μία ακόμη τεχνική εξέλιξη γύρω από ένα δύσκολο ενεργειακό έργο. Ηταν ένα σαφές πολιτικό σήμα ότι το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και Ισραήλ παραμένει ζωντανό, ευρωπαϊκό και στρατηγικό, παρά τις καθυστερήσεις, την αύξηση του κόστους και τις τουρκικές προκλήσεις.
Το πράσινο φως για να υποβάλει ο ΑΔΜΗΕ επίσημο αίτημα χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανοίγει την επόμενη φάση: την επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών παραμέτρων του έργου, στη βάση μελέτης δέουσας επιμέλειας.
Αυτό έχει σημασία διότι το έργο δεν βρίσκεται πια στο σημείο της αρχικής κοστολόγησης. Από τα 1,57 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν τεθεί ως βάση το 2022, το κόστος υπολογίζεται πλέον περίπου στα 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ήδη δεσμεύσει 657 εκατομμύρια ευρώ.
Η συζήτηση της επόμενης ημέρας επικεντρώνεται στο πώς το GSI περνά από τη φάση της πολιτικής επαναβεβαίωσης στη φάση της χρηματοδοτικής και επιχειρησιακής ωρίμασης. Η εμπλοκή της ΕΤΕπ δεν αφορά απλώς δάνειο ή χρηματοδοτική διευκόλυνση. Αφορά αξιολόγηση βιωσιμότητας, κόστους, κινδύνων, επενδυτικού ενδιαφέροντος και δυνατότητας προσέλκυσης ισχυρών παικτών, όπως, και το όνομα αυτό επιβάλλεται να το κρατήσουμε στη μνήμη μας, η εμιρατινή TAQA, η οποία έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή ή στήριξη του έργου.
Το GSI δεν είναι απλώς καλώδιο. Είναι μείζονος γεωπολιτικής σημασίας υποδομή. Συνδέει την Κύπρο με την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, σπάει την ενεργειακή της απομόνωση, δημιουργεί προοπτική σύνδεσης με το Ισραήλ, το οποίο στηρίζει απόλυτα το έργο και ενισχύει την παρουσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μήνυμα στην Τουρκία
Γι’ αυτό και η σημασία της απόφασης υπερβαίνει το τεχνικό επίπεδο. Σε μια περιοχή που η Τουρκία επιχειρεί να ελέγξει ή, εάν δεν μπορεί, να μπλοκάρει κρίσιμες διαδρομές, η επανενεργοποίηση του GSI στέλνει μήνυμα ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η ΕΕ και οι εταίροι τους δεν εγκαταλείπουν την ιδέα μιας εθελούσιας, ασφαλούς και στρατηγικής ενεργειακής αλληλεξάρτησης. Κάτι που όταν ο σχεδιασμός προχωρήσει μπορεί να θέσει τις τουρκικές ενέργειες σε δεύτερη μοίρα υπό το βάρος και τη σημασία που αποκτά πια το έργο αυτό.