Адвокат қарақалпақ белсендісі Дәулетмұрат Тәжімұратов түрмеде ауыр соққыға жығылғанын хабарлады
Қарақалпақ белсендісі, журналист Дәулетмұрат Тәжімұратовтың адвокаты Сергей Майоров белсендінің түрмеде ауыр соққыға жығылғанын хабарлады.
14 мамырда адам құқығы жөніндегі Түркімен Хельсинки қоры Майоровтың мәлімдемесін жариялады. Адвокаттың сөзінше, Тәжімұратовты түрмеде сапқа тұрғызған кезде Өзбекстан әнұранын айтудан бас тартқаны үшін ұрып-соққан.
Майоровтың сөзінше, оқиға 29 сәуірде болған. Ол мұны үш күн бұрын белсендінің бауыры Ринат Тәжімұратовпен сөйлескен кезде естіген. Науаи облысындағы түрмеде қамауда отырған Дәулетмұрат Тәжімұратовқа тұтқындар тап берген. Адвокат олар түрме әкімшілігінің бұйрығымен әрекет еткен болуы мүмкін деп болжайды. Майоровтың сөзінше, Тәжімұратов әнұран айтпағаны үшін бірнеше рет соққыға жығылған. Соңғы рет оны есінен танғанша ұрып, одан кейін түрменің медициналық бөліміне жіберген.
Тәжімұратов адам құқығы жөніндегі уәкіл Феруза Эшматова кіргеннен кейін бес күннен кейін соққыға жығылған.
"Омбудсмен аппаратының қызметкерлері тұтқындардың құқығына қатысты ірі заңбұзушылық таппағандарын айтты. Эшматованың өзі Тәжімұратовпен кездесуден бас тартты, ал оның адвокатының түрмедегі қысымға қатысты талай шағымы дұрыс қаралған жоқ" деді Түркімен Хельсинки қоры өкілдері.
Өзбекстанның құзырлы органдары әзірге адвокаттың мәлімдемесіне жауап бермеді.
Қарақалпақстанның егемендігі мен Өзбекстаннан бөлініп шығу құқығы туралы баптарды Өзбекстан Конституциясында сақтап қалуды талап еткен наразылыққа байланысты ұзақ жылға сотталған қарақалпақ белсендісі, журналист Дәулетмұрат Тәжімұратовтың түрмеде қысымға ұшырағанын адвокат наурыз айында да мәлімдеген.
Былтыр белсендінің туыстары Науаи қаласындағы қатаң режимдегі колонияда отырған Тәжімұратовтың денсаулығы қатты нашарлағанын айтқан еді.
2022 жылы Өзбекстан билігі референдумға шығаруға ұсынған Конституцияның жаңа жобасында Қарақалпақстанның егемендігі мен Өзбекстаннан бөлініп шығу құқығы туралы баптардың болмауы Қарақалпақстанда елдің наразылығын туғызды. Мұның соңы қақтығысқа ұласып, ресми дерек бойынша 21 адам өліп, 200-ден астам адам жараланған. Көтеріліс Қарақалпақ астанасы - Нөкісте басталғандықтан, ол "Нөкіс оқиғасы" аталып кетті.
Кейін жыл соңында наразылыққа қатысты ондаған адамға үкім оқылған. "Ел қызметінде" ("Эл хызметинде") газетінің адвокаты әрі журналист Дәулетмұрат Тәжімұратов "Өзбекстанның конституциялық құрылымын бұзуға тырысты", "билікті басып алу мақсатында сөз байласты", "жаппай тәртіпсіздік ұйымдастырды" деп айыпталып, 16 жылға сотталды. Қорғау жағы үкімді апелляцияға бергенмен өзгермеген. Тәжімұратов қазір Науаи облысындағы №11 колонияда қамауда отыр.
Бұған дейін Тәжімұратовтың ісін қараған БҰҰ жұмыс тобы белсенді заңсыз ұсталған деген қорытындыға келіп, оны босатуды талап еткен. Оның құқығын бұзғандарды да жауапқа тартуға шақырған.