«Առավոտ». Աչքածակությունն այլևս «մոդայիկ» չէ, հակառակը՝ արդիական է ընդգծված համեստությունը
«Առավոտ»-ն իր խմբագրականում գրում է. «Սպառողական հասարակություն»՝ այդպես է կոչվում Ֆրանսիացի փիլիսոփա ժան Բոդրիարի գիրքը, որը լույս է տեսել 1970 թվականին: Հենց այդ ժամանակ է, որ Արևմուտքում տարբեր ապրանքների և ծառայությունների սպառումն ամբողջությամբ կորցրել էր բանական իմաստն ու ձեռք էր բերել ապրելակերպը նշանավորող բնույթ: Այսինքն՝ մեքենայի, տան, ուտելիքի, զարդերի, սիրուհիների առկայությունը արտացոլում էր ոչ բնական, Ֆիզիկական կամ հոգևոր պահանջ, այլ դառնում էր պահանջմունքի հետ կապ չունեցող որոշակի «նշան», որն ամրագրում էր հասարակական որոշակի կարգավիճակ:
Խորհրդային Միությունում այն ժամանակ պաշտոնապես քարոզվում էր ինչ-որ «կիսապրոլետարական» ժուժկալություն, որն իբր մերժում էր վերոհիշյալ «բուրժուական վայելքները»՝ չնայած խորհրդային վերնախավի զգալի մասը, ներառյալ «ցեխավիկները», ամբողջությամբ այդ վայելքների մեջ էր: Այնուհետև շուկայական հարաբերություններն օրինականացվեցին, ու հետխորհրդային տարածքում նույնպես «պաշտոնապես» սկսվեց «սպառողական շրջանը»: Առանձնահատկությունն այն է, որ այդ շրջանը զուգակցվում էր բնակչության հիմնական զանգվածի շեշտակի աղքատացմամբ, բայց դա ամենևին չի նշանակում, որ հասարակության մեծ մասը չէր ապրում «սպառողական իդեալներով»:
Սակայն այստեղ էլ, ինչպես և ամենուր, տեղի է ունենում սերնդափոխություն: Ես և իմ հասակակիցներն ապրում էինք կեղծ «ժուժկալության» պայմաններում, այնուհետև մեզանից 1 տոկոսը հարստացավ, 99-ը՝ ունեզրկվեց, և մեծամասնության համար դա սթրես էր: Բայց այսօր արդեն ունենք, լավ թե վատ, ձևավորված սոցիալական կառուցվածք, և 30-40 տարեկանները, որպես կանոն, այլևս իրենց առջև խնդիր չեն դնում՝ որևէ մեկին զարմացնել իրենց տներով, մեքենաներով և զանգուլակներով: Մյուս կողմից՝ նրանց ընկալմամբ «բիզնեսմեն», «գործարար» բառերն այլևս հայհոյանք չեն, դա մասնագիտության անվանում է, ինչպես բժիշկը կամ ջութակահարը:
Համաշխարհային թրենդն էլ այլևս սպառումը չէ, այլ մարդկանց, առաջին հերթին հարազատների հետ նորմալ հարաբերությունների հաստատումը, ընտանիքը, հավատը: Գուցե իմ գնահատականը չափից դուրս լավատեսական թվա, բայց եկեք համեմատենք «արդյունաբերական» մեծահարուստներին՝ Ֆորդին, Դյուպոնին IT միլիարդատերերի՝ Գեյթսի, Ջոբսի, Ցուկերբերգի հետ, և մենք կհամոզվենք, որ աչքածակությունն այլևս «մոդայիկ» չէ, և, հակառակը՝ արդիական է ընդգծված համեստությունը: Գուցե դա պայմանավորված է հենց IT դարաշրջանով, երբ մարդն ավելի շատ, քան երբևէ, մարդկային ջերմության կարիք ունի»:
Նյութն ամբողջությամբ կարդացեք թերթի այսօրվա համարում: