“Орион” экипажи Ойга тарихий парвозни амалга оширди
Ойга йўналган, бортида тўрт нафар тажрибали астронавт бўлган “Орион” космик кемаси “Артемида-2” миссияси доирасида Ер орбитасидан чиқиб, унинг табиий йўлдоши – Ой томон парвоз қилди. Пайшанба, 2 апрель куни АҚШ шарқий соҳили вақти билан соат 19:49 да (Гринвич вақти билан 23:49, Марказий Европа вақти билан 00:49) кема двигателларига транслунар инжекция импулси берилди, бу эса “Орион”га Ер орбитасидан чиқиш учун керакли тезланишни таъминлади.
NASA маълумотига кўра, дастлабки ҳисоботлар ушбу босқич режада кўзда тутилганидек муваффақиятли амалга ошганини кўрсатмоқда. Шу тариқа, миссия старт олганидан то Ой томон парвоз бошлангунга қадар бироз ортиқроқ 25 соат вақт ўтди.
Аниқ қилиб айтганда, “Артемида-2” миссияси доирасидаги “Орион” космик кемаси 1 апрель куни АҚШ шарқий соҳили вақти билан соат 18:35 да Флорида штатидаги Канаверал бурунидан учирилди. Экипаж 10 кун ичида Ойни айланиб чиқиб, Ой юзасига қўнмасдан Ерга қайтиши режалаштирилган. Маълумотларга кўра, Ернинг табиий йўлдоши қарийб 400 минг километр масофада жойлашган. Бу парвоздан олдинги Ойга парвоз 50 йилдан зиёд вақт олдин — 1972 йил 7 декабрда “Аполлон-17” миссияси доирасида амалга оширилган эди.
“Орион”нинг янги учирилиши АҚШнинг янги Ой дастури тарихида иккинчи муҳим босқич ҳисобланади. 2022 йил декабрида дастурнинг биринчи босқичи — “Артемида-1” якунланган, унда “Орион” синов тариқасида, учувчисиз режимда Ой орбитасига чиқиб, бир неча ҳафта орбитада бўлган ва Ерга муваффақиятли қайтган эди.
Дастурнинг навбатдаги босқичи — “Артемида-3”, у доирасида инсонлар бевосита Ойга қўндирилади.
Жорий миссияда Рид Уайзман, Жереми Хансен, Кристина Кох ва Виктор Гловер иштирок этмоқда. Аниқ қилиб айтганда, Гловер Ой миссиясида иштирок этаётган биринчи афроамерикалик астронавт, Кох эса бундай тарихий парвозда иштирок этаётган биринчи аёл астронавт ҳисобланади.
NASA “Артемида” дастурини 2019 йилда эълон қилган эди. Дастурнинг асосий мақсади — АҚШни Ойга қайта олиб чиқиш, мунтазам пилотли миссияларни йўлга қўйиш ҳамда келгуси Марс парвозлари учун оралиқ космик базани яратишдан иборат.
Бу миссия нафақат тарихий аҳамиятга эга, балки космосга бўлган инсон қизиқишини янада ошириб, келажакдаги пилотли парвозлар учун янги йўналишларни очмоқда.