Энг хавфли ҳайвонлар: чивинлар ва ваҳимали акулалар ҳақида ҳақиқат...
Табиат нафақат гўзаллик, балки инсон саломатлиги ва ҳаёти учун кутилмаган хавф-хатарлар манбаи ҳамдир. Янги эълон қилинган инфографика маълумотларига кўра, биз энг кўп қўрқадиган ҳайвонлар ҳамиша ҳам энг хавфлиси бўлиб чиқмайди. Zamin.uz жаҳондаги энг асосий «қотил» ҳайвонлар ва улар келтириб чиқарадиган фожиалар таҳлили билан таништиради.
Инсоният учун энг катта хавф туғдирувчи мавжудотлар рейтингида йирик йиртқичлар эмас, балки кўзга зўрға кўринадиган ҳашаротлар етакчилик қилмоқда. Қуйида ҳар йили минглаб одамларнинг ўлимига сабаб бўлувчи ҳайвонлар ҳақидаги тахминий, аммо даҳшатли рақамлар келтирилган.
1. Чивинлар — сайёрамизнинг энг хавфли «қотиллари»
Минг йиллардан буён беозоргина кўринган чивинлар инсон учун энг катта душман бўлиб келмоқда. Улар ҳар йили тахминан 760 минг кишининг ҳаётига нуқта қўяди.
-
Безгак (Малярия): Ўлим ҳолатларининг 80 фоизи айнан Anopheles туркумидаги чивинлар тарқатадиган безгак билан боғлиқ бўлиб, у ҳар йили ярим миллионга яқин боланинг вафотига сабаб бўлмоқда.
-
Бошқа хавфли касалликлар: Aedes aegypti каби чивин турлари орқали юқадиган Денге ва сариқ иситма, шунингдек, япон энцефалитидан яна 100 минг киши ҳаётдан кўз юммоқда.
2. Заҳарли илонлар ва «совуқ» статистика
Илонлар инсонлардаги энг кучли қўрқувлардан бирини келтириб чиқариши бежиз эмас. Улар рўйхатимизда иккинчи ўринда туради.
-
Йиллик кўрсаткич: Тахминий ҳисоб-китобларга кўра, заҳарли илонлар ҳужумидан йилига 100 минг киши ҳалок бўлади.
-
Ноаниқлик: Кўпгина ҳолатлар чекка қишлоқларда юз бергани учун, асл рақамлар бундан ҳам юқори бўлиши мумкин. Шуниси ҳайратланарлики, илонлар рўйхатдаги ўзидан кейинги барча ҳайвонлар биргаликда ўлдирадиган одамлардан ҳам кўпроқ қурбон беришга сабабчи бўлади.
3. Кутилмаган «душманлар»: Итлар ва шиллиққуртлар
Биз уй ҳайвони сифатида қадрлайдиган вафодор дўстларимиз ҳам, афсуски, хавф манбаига айланиши мумкин.
-
Қутуриш хавфи: Итлар билан боғлиқ ўлимларнинг аксарияти тишлашдан эмас, балки улар орқали юқадиган қутуриш касаллиги туфайли содир бўлади.
-
Паразитлар: Чучук сув шиллиққуртлари шистосомоз касаллигини тарқатиш орқали ҳар йили 14 000 кишининг умрига зомин бўлмоқда.
Хулоса: Нега биз йиртқичлардан кўпроқ қўрқамиз?
Шов-шувли хабарлар ва даҳшатли филмлар қаҳрамонлари — акулалар ва бўрилар аслида рўйхатнинг энг охирги поғоналарини эгаллайди. Бу улар хавфсиз дегани эмас, балки улардан сақланиш нисбатан осонлигини англатади.
«Кўпчилик шер билан бир хонада қолишдан кўра чивин билан қолишни афзал кўради, аммо аччиқ ҳақиқат шундаки, йирик йиртқичдан қочиш мумкин, лекин кўзга кўринмас паразитлар ва вирус ташувчи ҳашаротлардан яшириниш имконсиздир.»
Сизнингча, инсон саломатлиги учун энг катта хавф қайси минтақаларда юқори? Бундай хавфли касалликлардан сақланиш учун қандай чоралар кўриш зарур деб ҳисоблайсиз?