Эрон президенти ракета ҳужумига учраган қўшни давлатлардан узр сўради
Эрон президенти Масъуд Пизишкиён давлат телевидениеси орқали намойиш этилган телемурожаатида мамлакатнинг хавфсизлик сиёсати бўйича муҳим баёнотлар қилди. У, айниқса, сўнгги кунлардаги зарбалар оқибатида жабр кўрган қўшни давлатларга мурожаат қилиб, узр сўрашини очиқ айтди.
Президентнинг сўзларига кўра, раҳбарият, қўмондонлар ва талабалар “душманнинг ваҳшиёна ҳужумлари” оқибатида ҳалок бўлган. Шу билан бирга, Пизишкиён Қуролли кучлар мамлакатни ҳимоя қилиш учун “барча зарур чораларни” кўрганини таъкидлаб, Эроннинг қўшниларга нисбатан позициясини алоҳида урғулади:
Унинг айтишича, Эрон қўшни давлатларга зарба беришни мақсад қилмаган, аксинча уларни “биродарлар” деб билади ва минтақа тинчлиги ҳамда осойишталигини биргаликда таъминлашга интилади.
Қўшниларга нисбатан янги “қизил чизиқ”
Пизишкиён Муваққат раҳбарият кенгаши йиғилишида қабул қилинган қарорга ҳам тўхталди. Унинг таъкидлашича, қарор шундай: қўшнилар томонидан Эронга ҳужум бўлмагунча, улар ҳудудидаги нишонларга зарба берилмайди ва ракеталар учирилмайди.
Яъни, расмий баёнотга кўра, Теҳрон қўшнилар билан тўқнашувни кенгайтиришни истамаяпти — фақат “агар ҳужум манбаи ўша томондан бўлса” деган шарт билан позиция билдиряпти.
Трамп баёнотига жавоб қаттиқ бўлди
АҚШ президенти Доналд Трампнинг “Эрон сўзсиз таслим бўлиши керак” деган фикрига Пизишкиён ўта кескин муносабат билдирди. У бу ғояни “улар қабргача олиб юрадиган орзу” дея атади. Яъни, Теҳрон нуқтаи назарича, бундай талаб реал ҳаётга тўғри келмайди ва қабул қилинмайди.
Ироқ шимоли ва “қўғирчоққа айланманг” огоҳлантируви
Пизишкиён мурожаатида яна бир муҳим нуқта бор: у АҚШ фойдаланишга уринаётгани айтилган Ироқ шимолидаги қуролли гуруҳлар мавзусини тилга олди. Президент қўшни давлатларда туриб, Эронга қарши ҳаракат қилишни режалаштираётган гуруҳларга мурожаат йўллаб, уларни АҚШ ва Исроил “империализми қуроли”га айланмасликка чақирди.
Унинг фикрича, қўшнилар билан келишмовчиликлар бўлиши мумкин, аммо ташқи кучлар қўллаб-қувватлайдиган бундай ҳаракатлар “шарафсизлик” сифатида баҳоланади.
Хулоса
Бу телемурожаат Теҳроннинг ҳозирги вазиятда икки йўлни бир вақтнинг ўзида ушлаб туришга уринишига ўхшайди:
бир томонда — қаттиқ сиёсий позиция ва ташқи босимга рад жавоб,
иккинчи томонда — минтақа қўшнилари билан алоқани узиб қўймаслик, можарони янада кенгайтирмаслик истаги.
Энди асосий интрига битта: бу баёнот майдондаги воқеликка қанчалик тез ва қай даражада айланади. Чунки бугунги минтақа — баёнотдан кўра тезроқ “ҳолат” ўзгарадиган жой.