Маскатда АҚШ ва Эрон музокаралари бошланди: кун тартиби тор...
6 феврал тонгида Ўмон пойтахти Маскат шаҳрида АҚШ ва Эрон делегациялари иштирокидаги музокаралар бошлангани хабар қилинди. Эрондаги Mehr ахборот агентлигига кўра, учрашувлар Ўмон ташқи ишлар вазири воситачилигида, билвосита форматда кетмоқда.
Манбаларда айтилишича, Эрон делегациясига ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи раҳбарлик қилмоқда. АҚШ томонидан эса президентнинг махсус вакили Стив Уиткофф иштирок этяпти, шунингдек Жаред Кушнер ва Марказий қўмондонлик раҳбарларидан бири ҳам тилга олинган.
Асосий мавзу нима?
Музокаралар марказида — Эроннинг ядровий дастури ва санкцияларни юмшатиш масаласи. Эрон томони позицияси аниқ: кун тартиби фақат ядро ва санкциялар атрофида бўлиши керак, бошқа мавзуларни қўшишга тайёр эмас.
АҚШда эса ёндашув кенгроқ: Вашингтон музокаралар доирасида ракета дастури, минтақадаги гуруҳлар масаласи ва ички сиёсат бўйича ҳам мулоқот бўлишини исташи айтилган. Бу фикрни давлат котиби Марко Рубио ҳам очиқ билдирган — у ядро билан бирга бошқа йўналишлар ҳам муҳокама қилиниши лозимлигини таъкидлаган.
Нега бу учрашув шунча “оғир”?
Сўнгги кунларда ахборот майдонида зиддиятли хабарлар кўпайганди: 4 февралда Axios манбалари кун тартиби бўйича келишмовчиликлар сабаб музокаралар бекор қилинганини ёзган, Теҳрон эса буни расман тасдиқламагани айтилган.
Устига-устак, музокаралар арафасида АҚШнинг “Эронни зудлик билан тарк этинг” деган чақируви ҳам хавотирни оширди: Вашингтон ўз фуқароларини чиқиш режасини АҚШ ёрдамига боғламасликка даъват қилган.
Энди нима бўлиши мумкин?
Ҳозирги ҳолатда икки тарафнинг “бир стол, икки кун тартиби” билан келгани сезиляпти. Агар Маскатдаги музокаралар фақат ядро ва санкциялар бўйича “минимал келишув”гача етиб борса ҳам, бу тарангликни пасайтиришга хизмат қилиши мумкин. Агар томонлар мавзулар бўйича келиша олмаса — босим, баёнотлар ва кескин риторика яна кучайиши эҳтимоли катта.
Қисқаси, Маскатдаги учрашув — оддий дипломатик протокол эмас. Бу ерда ҳар бир жумла ортида санкциялар тақдири ҳам, минтақадаги хавфсизлик ҳам, кейинги қадамлар сценарийси ҳам турибди.