Жанубий Корея ўзбекистонликларга виза беришни нега тўхтатиши мумкин?
Жанубий Кореяга ишчиларни юбориш масаласидаги асосий қоида яна бир бор очиқ айтилди: бу жараён фақат Миграция агентлиги орқали амалга оширилади, хусусий бандлик ташкилотларида эса бундай ваколат йўқ. Ўзбекистоннинг Кореядаги элчиси Алишер Абдусаломов 17 январ куни тадбиркорлар билан бўлиб ўтган учрашувда шу нуқтани алоҳида таъкидлади.
Элчига кўра, ҳозирги энг хавфли муаммо — нолегал мақомга ўтиб кетиш ҳолатлари кўпайиб бораётгани. Яъни одам борган жойида расмий иш шартларига амал қилмасдан, бошқа ҳудуд ёки бошқа ишга ноқонуний тарзда ўтиб кетяпти. Бу эса Корея томонининг ишончини емиради ва энг ёмон сценарийга олиб келиши мумкин.
Абдусаломовнинг огоҳлантиришича, айни пайтда Кореядаги ўзбекистонликлар орасида нолегаллар улуши 9 фоиз атрофида. Агар бу кўрсаткич 10 фоизга чиқса, Корея Адлия вазирлиги томонидан виза бериш умуман тўхтатилиши эҳтимоли бор. Қисқаси, “бир фоиз” кимгадир майда туюлиши мумкин, лекин тизим учун бу — қизил чизиқ.
Муаммо фақат меҳнат миграцияси билан чекланиб қолмаяпти. Элчи таъкидлаган яна бир оғриқли нуқта — таълим мақсадида борган айрим ёшлар ўқишни ташлаб, ишлаш учун ноқонуний меҳнат бозорига кириб кетяпти. Натижада улар ҳам нолегал мақомга тушиб қолади. Бу эса нафақат шахсий таваккал, балки бутун мамлакат имижига таъсир қиладиган ҳолат.
Бундай “қочиш”лар иш берувчиларни ҳам катта зарарга киритади. Масалан, кореялик компания қишлоқ хўжалиги ёки бошқа соҳада ишчилар олиб келади, режа қилади, маблағ сарфлайди. Агар ишчилар шартнома доирасидан чиқиб кетса, компания ҳосилдан, вақтдан, пулдан ютқазади. Кейин эса оддий хулоса қилади: “Келаси йили ўзбекистонлик ишчи олмайман”. Шу тариқа, бир неча нотўғри қарор бутун йўналишга “эшик ёпиши”га сабаб бўлади.
Элчининг қўшимча қилишича, ҳозир Жанубий Кореяда тахминан 100 минг ўзбекистонлик истиқомат қилади ва элчихона уларга ёрдам беришга тайёр.
Хулоса оддий, лекин қаттиқ: Кореяга бориш — фақат йўлланма ва виза олиш эмас, у ерда қонуний мақомни сақлаш, келишилган қоидаларга амал қилиш ва ўз келажагингни “тез пул” учун хавф остига қўймаслик ҳам. Агар тартибни ушласак, йўл очиқ қолади; агар тартиб бузилса, йўл бир кун келиб ҳамма учун беркилиши мумкин.