Гренландия учун кураш: Европа Иттифоқи Трампга қандай жавоб бермоқда?
Давосдаги Жаҳон иқтисодий форумида Европа Иттифоқи ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар янги кескинлик палласига кирди. Еврокомиссия раиси Урсула фон дер Ляйен Гренландия ороли бўйича Дональд Трамп томонидан янграган таҳдидларга нисбатан Брюсселнинг позицияси «қатъий ва муросасиз» бўлишидан огоҳлантирди. У Даниянинг ҳудудий яхлитлиги муҳокама қилинмаслигини алоҳида таъкидлади.
Арктика хавфсизлиги: Европанинг янги стратегияси
Еврокомиссия раҳбари Арктика минтақасининг хавфсизлиги Европа учун устувор вазифа эканини қайд этди. Бироқ, у Вашингтоннинг якка тартибдаги ҳаракатларига қарши чиқди:
-
Мустақил Европа: Сўнгги геосиёсий силкинишлар Евроиттифоқни ўз хавфсизлик стратегиясини ишлаб чиқишга ва ҳарбий жиҳатдан мустақил бўлишга ундамоқда.
-
Музёрар флоти: Европа Арктикада ўта муҳим бўлган музёрар кемалар ва махсус ускуналардан фойдаланиш имкониятларини кенгайтиришни режалаштирмоқда.
-
Ҳамкорлик: Арктика тинчлигини фақат барча шериклар билан биргаликда таъминлаш мумкинлиги айтиб ўтилди.
Трампнинг «савдо уруши» ва божлар таҳдиди
АҚШ президенти Дональд Трамп Гренландиянинг АҚШ назоратига ўтишини миллий хавфсизлик масаласи деб ҳисобламоқда. Унинг фикрича, Дания ушбу улкан оролни ҳимоя қилишга қодир эмас.
-
Иқтисодий босим: Трамп Гренландиянинг аннексия қилинишига қарши бўлган саккизта Европа давлатига, жумладан Германияга қарши жазо чораларини эълон қилди.
-
Муддатлар: 1 февралдан божлар 10 фоизга, июнь ойидан бошлаб эса 25 фоизгача оширилиши айтилган.
Урсула фон дер Ляйен бундай ёндашувни иттифоқчилар ўртасидаги муносабатларда «катта хато» деб баҳолади.
Брюсселда фавқулодда саммит
Вазиятнинг ўта жиддийлиги сабабли, 22 январь куни Европа Иттифоқи етакчилари Брюсселда шошилинч йиғилиш ўтказадилар.
-
Жавоб чоралари: Еврокомиссар Валдис Домбровскиснинг маълум қилишича, агар АҚШ божларни жорий этса, Евроиттифоқ ҳам Америка товарларига нисбатан худди шундай чекловларни қўллаши «истисно қилинмайди».
Эндиликда Европа нафақат ўз ҳудудини, балки иқтисодий манфаатларини ҳам ҳимоя қилиш учун кескин қадамлар ташлашга тайёрланмоқда. Гренландия атрофидаги бу баҳс икки қитъа ўртасидаги узоқ йиллик иттифоқчилик алоқаларини жиддий синовдан ўтказмоқда.
Сизнингча, Европа Иттифоқи АҚШнинг иқтисодий босимларига бардош бера оладими ёки Гренландия масаласида ён беришга мажбур бўладими?