Гренландиядаги немис ҳарбийлари нега тўсатдан, яширинча қайтиб кетди?
Гренландия атрофидаги кескин геосиёсий фон яна бир янги эпизод билан тўлди. Bild нашри хабар беришича, Бундесвернинг оролдаги ҳарбийлари Берлиндан Гренландияни зудлик билан тарк этиш буйруғини олган ва бу қарор амалда “жим-жит режим”да бажарилган.
Нашрнинг ёзишича, адмирал Штефан Паули бошчилигидаги 15 нафар аскар ва офицерлар Нуук аэропортига йўл олган. У ерда ўтказилиши режалаштирилган тадбирлар бекор қилинган, расмий баёнот берилмаган, барча ҳаракатлар эса яширинча амалга оширилгани қайд этилган.
Эътиборли жиҳати: немис контингенти Гренландияга жума куни етиб келган ва улар оролда узоқроқ муддат қолиши режалаштирилган, ҳатто кейинги қадамлар учун шароитни ўрганиш (разведка характеридаги миссия) ҳам кўзда тутилгани айтилган. Bild’га кўра, аммо қайтиш буйруғи жуда қисқа вақт ичида, якшанба тонгида келган.
Кейинроқ Германия ОАВида бу ахборотга расмийроқ тасдиқ ҳам пайдо бўлди: Welt нашрига таяниб, оператив бошқарув қўмондонлиги вакили 15 нафар ҳарбийнинг фуқаролик самолётида Копенгагенга қайтиши ҳақида маълум қилганини ёзди.
Нега бундай шошилинч ва тушунтиришсиз кетиш бўлди? Bild тахминига кўра, бу қарор АҚШ президенти Доналд Трампнинг Европа давлатларига нисбатан бож (тариф) таҳдидлари фонида қабул қилинган бўлиши мумкин. Гап шундаки, Трамп Truth Social орқали айрим Европа давлатларига 10 фоизлик божлар жорий этилишини, бу тартиб Гренландия тўлиқ АҚШ тасарруфига ўтмагунча амал қилишини айтгани ҳақида халқаро оммавий ахборот воситалари ёзмоқда.
Бундан ташқари, хабарларда Трамп Европа қўшинларининг оролга киритилишини “хавфли ўйин” деган мазмунда баҳолаганини ҳам қайд этишади. Ҳозирги вазиятда Гренландия масаласи “оддий ҳарбий машқ”дан анча кенгроқ маъно касб этяпти: Арктикадаги позиция, хавфсизлик архитектураси ва савдо босими бир нуқтада туташиб қолган.
Қисқа қилиб айтганда, Гренландиядаги ҳар бир қадам энди камера олдидаги баёнотлардан кўра, орқа фондагина қабул қилинаётган қарорлар билан кўпроқ “гапираяпти”. Ва бу эпизоднинг энг хавотирли жиҳати шу: расмий изоҳлар қанча кам бўлса, тахминлар шунча тез кўпаяди.