Ўзбекистонда антибиотик ва гормонал дорилар эркин савдосига чек қўйилди
15 январдан бошлаб Ўзбекистонда антибиотиклар ҳамда гормонал препаратлар фақат электрон рецепт асосида сотилади. Соғлиқни сақлаш вазирлиги мажбурий электрон рецепт орқали дори бериш тизимининг биринчи босқичини ишга туширди.
Янги тартиб уч тоифадаги дори воситаларини қамраб олади: антибиотиклар, синтетик антибактериал воситалар ва тизимли таъсир қилувчи гормонлар. Электрон рецептлар DMED тизими орқали расмийлаштирилади — шифокорлар ҳозиргача 5 миллиондан ортиқ рақамли тайинлов киритган.
Лойиҳа Тошкентда 1 ноябрдан синовдан ўтказилган. Декабр ойи охирига келиб, 37,6 миллион фуқаро учун электрон тиббий карта шакллантирилгани қайд этилди.
Uzinfocom маълумотига кўра, рақамлаштириш бир вақтнинг ўзида икки муаммони ҳал қилишга қаратилган. Биринчиси — бозордаги сохталаштириш ва “кулранг” импорт: аввал маркировкасиз ва ретсептсиз сотилган дориларнинг 30 фоизигача қисми сохта бўлгани айтилади. Электрон “из” дорихоналарга ҳам, назорат органларига ҳам шубҳали маҳсулот оқимини чеклаш имконини беради.
Иккинчи йўналиш — ортиқча ва назоратсиз тайинловларни камайтириш. Энди тизим битта рецептда бештагача дори номини кўрсатишга рухсат беради, бундан кўпроғи фақат шифокорлар консилиуми қароридан сўнг мумкин бўлади.
Электрон рецепт фуқаронинг ПИНФЛ рақамига боғланади. Дорихонадаги фармацевт эса фақат айнан керакли дори бериш учун зарур бўлган маълумотларгина кўради.
Тошкентда реимбюрсация дастури ҳам ишламоқда: сурункали касаллиги бор беморлар электрон рецепт орқали 28 турдаги дори воситасини бепул олиши мумкин. Узоқ муддатли даволаниш талаб этиладиган ҳолатларда шифокор дори воситасини 60 ёки 90 кунга бирйўла ёзиб бериши, шу орқали поликлиникага ташрифлар сонини камайтириши мумкин.
Қоғоз рецептлар фақат электр ёки интернет узилиб қолган вазиятларда рухсат этилади. Бироқ “Электрон соғлиқни сақлаш” платформаси билан IT-тизимларини ҳали интеграция қилмаган хусусий клиника ва тиббиёт марказлари буни 2024 йил 1 мартгача якунлаши шарт.
Мамлакат бўйлаб электрон рецептларга тўлиқ ўтиш 2026 йил якунига қадар — мажбурий тиббий суғурта тизими ишга туширилиши билан бир вақтда — якунланиши режалаштирилган. Психотроп моддалар эса 2027 йилгача махсус бланкаларда берилиши сақлаб қолинади.