აშშ-ის მოკავშირეები ჰორმუზის სრუტის გახსნის შესაძლებლობებზე მსჯელობენ
აშშ-ის მოკავშირეებმა დაიწყეს ჰორმუზის სრუტეში ვაშინგტონის მონაწილეობის გარეშე ნაოსნობის აღდგენის სცენარის განხილვა, იტყობინება Bloomberg წყაროებზე დაყრდნობით. ხუთშაბათს, 2 აპრილს, დიდმა ბრიტანეთმა გამართა ვირტუალური შეხვედრა, რომელსაც ესწრებოდა ევროპის, ახლო აღმოსავლეთისა და აზიის 40-ზე მეტი ქვეყანა, ასევე ავსტრალია და კანადა.
სააგენტოს ცნობით, რამდენიმე ქვეყანა მიიჩნევს, რომ აუცილებელია ჰორმუზის სრუტის - მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ნავთობისა და გათხევადებული ბუნებრივი აირის მიწოდების მარშრუტის - შესახებ გადაწყვეტილება გაფორმდეს აშშ-სა და ირანს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შესაძლო მოლაპარაკებებში. ამასთან, კოალიციამ დაიწყო მზადება სცენარისთვის, რომლის დროსაც იძულებული იქნებიან საკითხი ვაშინგტონის მონაწილეობის გარეშე გადაწყვიტონ, ვინაიდან არსებობს შეშფოთება, რომ პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა შეიძლება შეაჩეროს ირანის წინააღმდეგ ოპერაცია სრუტისთვის ცალკე გეგმის არსებობის გარეშე.
Bloomberg-ის წყაროების ცნობით, მონაწილეებმა განიხილეს დიპლომატიური კონტაქტები თეირანთან და შესაძლო ეკონომიკური ზომები, მათ შორის სანქციები, თუ ირანი არ დათანხმდება ჰორმუზის სრუტის გახსნას. ცალკე განიხილეს გაეროს როლი და სპარსეთის ყურის ქვეყნებში პარტნიორებთან კოორდინაცია ნაოსნობის თავისუფლების პრინციპის აღსადგენად.
ადრე ტრამპმა მოუწოდა სახელმწიფოებს, რომლებიც ჰორმუზის სრუტის გავლით მომარაგებაზე არიან დამოკიდებულნი, თავად უზრუნველყონ მისი გახსნა და უსაფრთხო საზღვაო მიმოსვლა. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ, მისი აზრით, შეერთებულ შტატებს ეს მარშრუტი არ სჭირდება და გამოთქვა რწმენა, რომ ომის დასრულების შემდეგ სრუტე თავისით გაიხსნება.
The Wall Street Journal-ის წყაროები იუწყებიან, რომ ტრამპი განიხილავს ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო კამპანიის დასრულებას, სრუტეში გადაზიდვების შეზღუდვებისა და ირანის მნიშვნელოვანი გავლენის შენარჩუნებით, რადგან მარშრუტის განბლოკვის მცდელობებმა შეიძლება კონფლიქტი დაგეგმილ ოთხ-ექვს კვირაზე მეტხანს გაახანგრძლივოს. მანამდე ამერიკის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ სხვა ქვეყნებმა უნდა იკისრონ პასუხისმგებლობა მიმოსვლის აღდგენაზე.
მარტის შუა რიცხვებში 30-ზე მეტმა ქვეყანამ, მათ შორის დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და იაპონიამ, გამოაცხადეს მზადყოფნა, წვლილი შეიტანონ ჰორმუზის სრუტეში უსაფრთხო საზღვაო მიმოსვლის უზრუნველყოფაში.
ამასთან, როგორც Bloomberg-მა ცალკე პუბლიკაციაში გაავრცელა ინფორმაცია, ფრანგული კომპანიის, CMA CGM-ის, საკუთრებაში მყოფმა კონტეინერმზიდმა CMA CGM Kribi-მ დატოვა ჰორმუზის სრუტე და გახდა ევროპისკენ მიმავალი პირველი ცნობილი გემი, რომელმაც ეს მარშრუტი გაიარა ირანთან ომის დაწყების შემდეგ.
2 აპრილს გემი დუბაიდან გაემგზავრა და ირანისკენ გაემართა. თვალთვალის მონაცემების თანახმად, კონტეინერმზიდი გადასცემდა სიგნალს, რომ ფრანგულ საკუთრებაშია და ირანის სანაპიროსთან ახლოს მოძრაობდა, ქეშმისა და ლარაკის კუნძულებს შორის არხის გავლით, ამასთან ის ღიად ავრცელებდა ინფორმაციას თავისი მარ შრუტის შესახებ.
პარასკევს დილით, CMA CGM Kribi შენიშნეს მასკატის სანაპიროსთან, ომანის წყლებში. სიტუაციის თაობაზე კარგად ინფორმირებულმა ორმა წყარომ დაადასტურა, რომ გემმა წარმატებით გაიარა სრუტე.
აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო ოპერაციის დაწყების შემდეგ, ირანმა გამოაცხადა ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვების შეწყვეტის შესახებ. ესკალაციამდე მასში გადიოდა გლობალური ნავთობის, კონდენსატისა და ნავთობპროდუქტების გადაზიდვების 20%-მდე და გათხევადებული ბუნებრივი აირის 30%-ზე მეტი. ბლოკადის შემდეგ ნავთობის ფასები მკვეთრად გაიზარდა - Bloomberg-ი ანალიტიკოსებზე დაყრდნობით იუწყება, რომ თუ სრუტე ივნისამდე დარჩება დაკეტილი, ბარელი ნავთობის ფასმა შეიძლება მიაღწიოს რეკორდულ მაქსიმუმს, 200 დოლარს.