Իշխանության նման հռետորաբանությունը կարծես հրավիրում է Ալիևին՝ ներքաշվել Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի մեջ. Հայկ Խանումյան
«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է Ժողովրդավարության և անվտանգության տարածաշրջանային կենտրոնի փորձագետ Հայկ Խանումյանը
– Իշխանությունը տևական ժամանակ է, ինչ Փաշինյանի գլխավորությամբ հայտարարում է, որ եթե իրենց քաղաքական թիմը չստանա սահմանադրական մեծամասնություն, ապա ընտրություններից շատ կարճ ժամանակ անց տեղի կունենա «աղետաբեր պատերազմ», նույնիսկ կոնկրետ ամիս է նշվում՝ սեպտեմբերը։ Նման վտանգ տեսնո՞ւմ եք, պարո՛ն Խանումյան։
– Պատերազմի վտանգ 2020-ից հետո միշտ էլ գոյություն ունի։ Դրա պատճառը ոչ թե այս կամ այն ուժի իշխանության լինելն է, այլ Հայաստանի ռազմական առումով թույլ լինելը։ Թույլ հարևանը միշտ էլ գրավիչ է բռնատիրական ռեժիմ ունեցող երկրի համար։ Այստեղ հարցը այլ է. ինչո՞ւ բավարար չափով քայլեր չեն արվել, որ Հայաստանը գայթակղիչ չլինի Ալիևի քմահաճույքների համար, այսինքն՝ ինչո՞ւ անցած հինգ տարում այնպիսի զինված ուժեր չենք ստեղծել, որ մեր երկրի դեմ պատերազմ սկսելը լիներ ոչ ձեռնտու։
Հետևաբար իշխանության նման հռետորաբանությունը նախ սեփական ձախողումների խոստովանությունն է, հետո էլ կարծես հրավիրում է Ալիևին՝ ներքաշվել Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի մեջ։ Ցանկացած պարագայում սա բումերանգ է, որը կարող է դաժան հարվածել մեր հասարակությանը։
– Եթե այս իշխանությունն ասում է, որ արդեն խաղաղություն է բերել Հայաստանում, ապա ի՞նչ պատերազմի մասին ու ի՞նչ նպատակով է խոսում։
– Այս իշխանության ժամանակ եղել է պարտություն, որի փաստից իրենք կոմպլեքսավորվում են, դառնում ագրեսիվ՝ հասարակության ներսում և անընդունելի զիջողական՝ թշնամու հետ հարաբերություններում։ Այնինչ պետությունների պատմությունը պատերազմների պատմություն է, որտեղ լինում են և՛ պարտություններ, և՛ հաղթանակներ։
Չպետք է իդեալականացնել հաղթանակները և հանձնվել պարտության դեպքում։ Պետք է վերլուծել սխալները և աշխատել ազգային հզորության տարրերի ուժեղացման ուղղությամբ։
Այս առումով սխալ է նաև պարտության թղթային ձևակերպումը որպես խաղաղություն ներկայացնելը, դա կարող է անդառնալի հետևանքների բերել։ Պետք է ուղղակի խոստովանել, որ պարտվել ենք, նշել պատճառները (կարելի է նաև ըստ քաղաքական նախընտրության դա անել, ինչպես անում են) և մտածել ուժեղանալու մասին, ոչ թե հակառակորդի թելադրանքով ապամոնտաժել ամեն ինչ՝ հիշողություն, ազգային ինստիտուտներ և այլն։
– Ընդդիմադիր ուժերը, ձեր գնահատմամբ, իսկապե՞ս պատերազմի կողմնակից են, ինչպես գործող իշխանությունն է ասում։
– Ցավոք, Հայաստանի շուրջ ստեղծված է մի վիճակ, որ նույնիսկ ամենառևիզիոնիստ ընդդիմադիր ուժերը չեն կարող շատ բան անել։ Ու կարծում եմ՝ առաջիկա հինգ տարիների համար նման բան առաջարկող էլ չկա։ Իսկ ընտրությունները հաջորդ 5 տարիներին իշխանություն ունենալու համար են։ Ուղղակի ընդդիմադիր ուժերից ոմանք նշում են, որ չպետք է չափից դուրս զիջող լինել, այլ կենտրոնանալ զինված ուժերի մարտունակության բարձրացման վրա, մտածել հակառակորդին զսպելու, հավասարակշռելու այլ ուղիների մասին։
– Պարո՛ն Խանումյան, այս տրամաբանությունը հաշվի առնելով, մեզ առաջիկայում ի՞նչ քարոզարշավ է սպասում:
– Ցավոք սրտի, մենք տեսնում ենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է խաղալ հանրության վախերի վրա, ինչպես նաև ներազգային թշնամանքի վրա է խաղադրույք կատարում, ինչպես օրերս տեսանք արցախցի կնոջ հետ իր մասնակցությամբ տեղի ունեցած միջադեպից։ Նիկոլ Փաշինյանի հաղթաթուղթը հանրության բևեռացումն է, և նա գնում է այդ բևեռացումը սրելու ճանապարհով։
Բևեռացումն այս պահին աշխատում է հօգուտ իշխանության։ Ընդդիմությունը ճիշտ կանի խուսափի բևեռացումից և ճիշտ ուղերձներ փոխանցի հանրությանը։
Կարևոր է նաև ժողովրդավարական կենսագրությամբ ընդդիմության ուժեղացումը։ Վերջին տարիներին զգալիորեն մեծացել է այն մարդկանց թիվը, որոնք պատրաստ չեն ձայն տալ ժողովրդավարական կենսագրություն չունեցող ուժերին։ Հայաստանում ոչ ավտորիտար կենսագրություն ունեցող ընդդիմություն կա, այն թույլ է, բայց որոշակի հանգամանքներում կարող է ապագա փոփոխությունների լոկոմոտիվը դառնալ։
Քրիստինե Աղաբեկյան
MediaLab.am
The post Իշխանության նման հռետորաբանությունը կարծես հրավիրում է Ալիևին՝ ներքաշվել Հայաստանի ներքաղաքական պայքարի մեջ. Հայկ Խանումյան first appeared on MediaLab Newsroom-Laboratory.