ترشی و مربا؛ چاشنی سفرههای رمضانی
در افطار ماه رمضان، اچار و چتنی و در سحر نیز مربا از خوراکیهای رایج است که در بسیاری از دسترخوانهای مردم افغانستان جا دارد.
شماری از دختران و زنان افغان میگویند که امسال نیز برای رمضان در خانههایشان برخی مرباها، چتنیها و اچارها را آماده کردهاند.
آنان میگویند این شیوه برایشان هزینهٔ کمتری دارد
نفیسه، باشندهٔ کابل، در این باره به رادیو آزادی گفت: «در بازار بسیار قیمتی است، به همین دلیل ما در خانه هم اچار میسازیم و هم مربا؛ چون هم ارزانتر تمام میشود و هم صحی است. مربا را از سیب تهیه میکنیم؛ سیب این روزها خوب ارزان است. همچنان از خلال نارنج و زردک هم مربا میسازیم. اچار را هم از شلغم، زردک، گلپی، بادنجان رومی و از برخی مواد دیگر مواد تهیه میکنیم.»
به گفتهٔ او، امسال در بازارهای کابل، یک کیلو اچار مخلوط سبزیها و ترکاریهای مختلف که در سرکه تهیه شده، پنجاه افغانی و یک کیلو مربای سیب صد افغانی است.
سکینه، باشندهٔ ننگرهار، میگوید آنان هر سال در ماه رمضان اچارِ اوری و چتنی تهیه میکنند:
«ما آچار سرکه تهیه نمیکنیم، بلکه آچار اوری آماده میکنیم. همچنان چتنی گشنیز سبز میسازیم؛ گشنیز، مرچ سبز و سیر را از ماشین کشیده، سپس آن را با ماست مخلوط میکنیم.»
داکتران میگویند این مواد خوراکی باید به اندازهٔ مناسب مصرف شود، هنگام تهیهٔ آن در استفاده از مواد احتیاط صورت گیرد و بهویژه کسانی که مشکلات معده یا بیماری شکر دارند، نباید از آن زیاد استفاده کنند.
دکتر نورالله چمتو، متخصص امراض داخله، به رادیو آزادی گفت:
«اگر اچار در اوری تهیه شده باشد، منع خاصی ندارد. سرکهٔ سیب هم مفید است. همچنان مرباها اگر مقدار زیاد بوره معمولی در آن استفاده نشده باشد، بهتر است. برخی شکرهای مصنوعی هم ساخته شده که میتوان از آنها در مواد خوراکی استفاده کرد. این موضوع مربوط میشود به اینکه برخی افراد مشکلات معده دارند؛ زخم معده، تیزابیت، سوزش معده، یا وزنشان زیاد است، یا هم به بیماری شکر مبتلا اند. این افراد باید در این بخش توجه داشته باشند و از این مواد زیاد استفاده نکنند.»
هرچند شماری از مردم در خانه مربا، چتنی و اچار تهیه میکنند، برخی دیگر از محصولات بازاری استفاده میکنند. شماری نیز بخاطر جلوگیری از برخی مشکلات صحی کمتر از آن می خورند یا هیچ نمی خورند؛ اما کسانی هم هستند که هر دو نوع را در دسترخوانهایشان میگذارند و محصول خانگی را با بازاری مقایسه میکنند که کدام یک خوشطعمتر است.