Πόλεμος για την «Γκουέρνικα»: Το αίτημα επιστροφής στο Μπιλμπάο και η άρνηση των ειδικών

Η «Γκουέρνικα» του Πάμπλο Πικάσο, το εμβληματικό έργο που θεωρείται παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και εκτίθεται στο Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης. Η διαμάχη αφορά τη Χώρα των Βάσκων, η οποία ζητά την επιστροφή του πίνακα, την περιφέρεια της Μαδρίτης και την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας.

Ο τεράστιος πίνακας, διαστάσεων 7,8 επί 3,5 μέτρων, φιλοτεχνήθηκε από τον Πικάσο το 1937, αμέσως μετά τον βομβαρδισμό της βασκικής πόλης Γκουέρνικα από τους Ναζί. Από τότε, το έργο έχει γίνει αντικείμενο διεκδίκησης από τη Χώρα των Βάσκων, που το θεωρεί μέρος της ιστορικής της μνήμης.

Το αίτημα του Ιμανόλ Πραντάλες

Στα τέλη Μαρτίου, σε συνομιλία του με τον πρωθυπουργό, ο πρόεδρος της Χώρας των Βάσκων, Ιμανόλ Πραντάλες, επανέλαβε το αίτημα για μεταφορά του έργου στο Μουσείο Γκουγκενχάιμ του Μπιλμπάο. Με αφορμή τη συμπλήρωση 90 ετών από τον βομβαρδισμό της Γκουέρνικα, τόνισε ότι ζητά την προσωρινή μεταφορά του πίνακα «εν είδει αποζημίωσης και ιστορικής μνήμης».

Το υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας ζήτησε από το Μουσείο Ρέινα Σοφία να συντάξει σχετική έκθεση. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της, η μεταφορά του έργου δεν συνιστάται, καθώς θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη συντήρησή του.

Παρέμβαση της περιφέρειας Μαδρίτης

Στην αντιπαράθεση παρενέβη και η πρόεδρος της περιφέρειας Μαδρίτης, Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, υψηλόβαθμο στέλεχος του Λαϊκού Κόμματος. Υπερασπίστηκε την παραμονή της «Γκουέρνικα» στη Μαδρίτη, χαρακτηρίζοντας «χωριατιά» την πρόταση των Βάσκων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Η Αγιούσο σχολίασε ειρωνικά ότι η πρόταση του Πραντάλες «δεν έχει νόημα», σημειώνοντας: «Επικαλούμαστε την προέλευση των πραγμάτων όποτε μας βολεύει; Τότε, ας στείλουμε όλο το έργο του Πικάσο στη Μάλαγα». Όπως υποστήριξε, «η τέχνη είναι παγκόσμια».

Η στάση της κυβέρνησης Σάντσεθ

Η εκπρόσωπος της σοσιαλιστικής κυβέρνησης, Έλμα Σάιθ, απάντησε ότι η κυβέρνηση «βασίζεται στις συμβουλές των ειδικών» και «ποτέ δεν καταφεύγει σε προσβολές», υιοθετώντας ουσιαστικά τη θέση του μουσείου.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επικεφαλής κυβέρνησης μειοψηφίας, στηρίζεται από κόμματα της αριστεράς καθώς και από βασκικά και καταλανικά εθνικιστικά κόμματα για την ψήφιση νομοσχεδίων στο κοινοβούλιο — γεγονός που καθιστά τη στάση του ιδιαίτερα λεπτή πολιτικά στην υπόθεση της «Γκουέρνικα».