Γερμανία: Οι άνδρες 17 έως 45 ετών πρέπει να δηλώνουν την παραμονή τους στο εξωτερικό
Ο νόμος για τον εκσυγχρονισμό της στρατιωτικής θητείας ισχύει από τις αρχές του τρέχοντος έτους και περιλαμβάνει μία ρύθμιση που είχε περάσει στα ψιλά: «Ολοι οι άνδρες ηλικίας 17 έως 45 ετών κατά βάση πρέπει να λάβουν έγκριση από τις Γερμανικές Ενοπλες Δυνάμεις, όταν πρόκειται να παραμείνουν στο εξωτερικό για διάστημα που υπερβαίνει τους τρεις μήνες». Η ρύθμιση αυτή δεν είναι νέα, ίσχυε και στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Ομως η επικαιροποίησή της στη σημερινή συγκυρία ενός συνεχιζόμενου πολέμου στο κέντρο της Ευρώπης και ενός νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή κατά του Ιράν προκαλεί εύλογα συνειρμούς ότι έρχονται χειρότερες κρίσεις.
Περί τίνος ακριβώς πρόκειται; Την πρώτη Ιανουαρίου 2026 τέθηκε σε ισχύ ο νέος νόμος περί στρατιωτικής θητείας που πέρασε η κυβέρνηση του χριστιανοδημοκράτη καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. Οι τριβές ήταν έντονες τριβές μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, τη συντηρητική Χριστιανική Ενωση CDU/CSU που ήθελε επαναφορά της υποχρεωτικής στράτευσης και τους Σοσιαλδημοκράτες SPD που επέμειναν στον εθελοντικό χαρακτήρα της Μπούντεσβερ. Ο συμβιβασμός που βρέθηκε είναι να διατηρηθεί η εθελοντική στράτευση αλλά να γίνεται υποχρεωτική εξέταση στρατολόγησης για νέους άνδρες που γεννήθηκαν το 2008 και αργότερα. Στόχος είναι η στρατολόγηση εθελοντών προκειμένου να αυξηθεί η δύναμη της Μπούντεσβερ στις 260.000, από τις 180.000 άνδρες και γυναίκες εν ενεργεία στρατιώτες σήμερα.
Θόρυβο όμως προκαλεί μια άλλη διάταξη του νόμου, σύμφωνα με την οποία, «οι άνδρες ηλικίας 17 ετών και άνω, υποχρεούνται, για οποιαδήποτε διαμονή στο εξωτερικό που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες, να έχουν εγκεκριμένη εκ των προτέρων άδεια από το αρμόδιο κέντρο σταδιοδρομίας των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων». Αυτή η υποχρέωση λήγει με τη συμπλήρωση του 45ου έτους ηλικίας.
Σκοπός του κανονισμού είναι «να διασφαλίσει ένα αξιόπιστο και ενημερωμένο σύστημα στρατιωτικής καταγραφής σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης», εξήγησε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Αμυνας. Οι Γερμανικές Ενοπλες Δυνάμεις, πρόσθεσε, πρέπει να γνωρίζουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ποιος μπορεί να βρίσκεται στο εξωτερικό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με τον νόμο «δημιουργήθηκε μια νομική βάση για την πρακτική εφαρμογή του υποχρεωτικού στρατολογικού δελτίου, που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026».
Ισχυε και στον Ψυχρό Πόλεμο
Το υπουργείο Αμυνας δεν έδωσε λεπτομερέστερα στοιχεία, αν και πόσες τέτοιες άδειες έχουν ζητηθεί και έχουν εγκριθεί από την αρχή του έτους με την εφαρμογή του νέου νόμου. Μάλιστα, ο εκπρόσωπος, όταν ρωτήθηκε, πώς θα εντοπίζονται ή θα τιμωρούνται οι παραβιάσεις αυτού του κανονισμού, εξήγησε: «Ο κανονισμός ίσχυε ήδη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και δεν είχε καμία πρακτική σημασία – ειδικότερα, δεν εφαρμόζεται».
Η εφαρμογή του συγκεκριμένου κανονισμού αναμένεται να έχει σοβαρές συνέπειες ειδικά για τους νέους. «Δεδομένου ότι η στρατιωτική θητεία βασίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική συμμετοχή βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, τέτοιες άδειες πρέπει γενικά να χορηγούνται», εξήγησε ο εκπρόσωπος.
Το τοπίο όμως σχετικά με την εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης του νόμου παραμένει θολό. Και στο υπουργείο Αμυνας, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, επεξεργάζονται τώρα συγκεκριμένες ρυθμίσεις για τη χορήγηση εξαιρέσεων από την απαίτηση έγκρισης άδειας για παραμονή στο εξωτερικό, «μεταξύ άλλων, για την αποφυγή περιττής γραφειοκρατίας».